Trong Chiến tranh Lạnh, quân đội Mỹ chặn một tiêm kích Liên Xô không có phi công

Ngày 4/7 sắp tới, ngoài việc là Quốc khánh Mỹ, ngày này còn gắn với một sự kiện ly kỳ trong lịch sử Chiến tranh Lạnh. Cách đây 37 năm, đúng ngày này, quân đội Mỹ từng điều chiến đấu cơ đi chặn một chiếc máy bay của Liên Xô. Khi đó, Mỹ và Liên Xô vẫn đang trong thế đối đầu của hai khối đối nghịch; chỉ cần một sự cố quân sự được xử lý không khéo cũng có thể “châm ngòi” cho xung đột.

Theo trang “We Are The Mighty”, rạng sáng 4/7/1989, còi báo động tại căn cứ không quân Soesterberg ở Hà Lan bất ngờ rú vang. Đây là nơi đóng quân của Phi đội Tiêm kích Chiến thuật số 32 của Không quân Mỹ (32nd Tactical Fighter Squadron).

Chỉ trong vài phút, hai chiếc F-15 mang đầy vũ khí được lệnh cất cánh khẩn cấp, với nhiệm vụ đánh chặn một chiếc máy bay quân sự không rõ danh tính đang bay thẳng từ vùng trời do Liên Xô kiểm soát vào không phận Tây Âu. Trong bối cảnh căng thẳng khi ấy, mọi vật thể bay lạ xâm nhập đều phải được ứng phó ngay lập tức.

Chiếc máy bay Liên Xô sau đó được xác định là một tiêm kích MiG-23. Khi hai chiếc F-15 lao tới mục tiêu, kiểm soát viên mặt đất thông báo cho hai phi công J.D. Martin và Bill “Turf” Murphy rằng họ đã thử nhiều lần liên lạc với chiếc MiG-23 nhưng không thành, không rõ ý định của phi công, có khả năng đây là hành động thù địch.

Khi Martin và Murphy áp sát chiếc MiG-23, họ đã chuẩn bị tinh thần: nếu đối phương vẫn không đáp lại và tiếp tục giữ nguyên đường bay hiện tại, họ sẽ buộc phải bắn hạ. Thế nhưng khi tới đủ gần để quan sát bằng mắt thường, họ phát hiện dưới cánh chiếc MiG-23 không hề có tên lửa hay bom.

Lúc đó, chiếc MiG-23 đã bay sâu vào vùng trời Hà Lan, đang ổn định ở độ cao khoảng 39.000 foot (11.887 mét) với tốc độ chừng 400 dặm một giờ (khoảng 644 km/h).

Cảnh tượng tiếp theo khiến hai phi công Mỹ sửng sốt: tán che buồng lái của chiếc MiG-23 đã bị bật hẳn ra, còn bên trong khoang hoàn toàn trống trơn. Nói cách khác, đây là một chiếc máy bay… không người lái, nhiều khả năng đang bay dựa vào hệ thống lái tự động.

Sau khi báo cáo tình hình cho sở chỉ huy, Martin và Murphy ban đầu được lệnh bắn hạ chiếc MiG-23 mất kiểm soát này trên vùng trời Biển Bắc, nhằm tránh nguy cơ nó bất ngờ rơi xuống khu vực đông dân cư.

Tuy nhiên, do không thể xác định chiếc MiG-23 đã bay bao lâu, cộng thêm thời tiết xấu có thể khiến mảnh vỡ rơi xuống các thị trấn lân cận khi bị bắn hạ, hai phi công quyết định để chiếc MiG-23 tiếp tục bay với hy vọng nó sẽ hết nhiên liệu và rơi xuống eo biển Manche.

Trên thực tế, chiếc MiG-23 tiếp tục bay vào không phận Bỉ, rồi cuối cùng, khi cạn sạch nhiên liệu, đã rơi xuống một trang trại và đâm phải một ngôi nhà nông thôn. Tai nạn khiến một thanh niên 19 tuổi thiệt mạng. Cơ quan chức năng nhanh chóng tới hiện trường điều tra, trong khi Martin và Murphy đưa hai chiếc F-15 trở về căn cứ.

Sau đó, các chi tiết về vụ tai nạn mới dần được hé lộ. Hóa ra chiếc MiG-23 đang thực hiện một nhiệm vụ huấn luyện thường kỳ. Phi công Liên Xô Nikolai Skuridin điều khiển máy bay cất cánh từ một căn cứ không quân gần Kołobrzeg, Ba Lan; chưa đầy một phút sau khi rời đường băng, ông đã kéo cần phóng ghế thoát hiểm vì thấy đồng hồ trong buồng lái báo lực đẩy động cơ giảm đột ngột.

Thế nhưng, khi từ từ đáp đất bằng dù, ông không hề thấy máy bay lao xuống mà trái lại, nhìn thấy chiếc MiG-23 tự lấy lại trạng thái bay ổn định và bắt đầu leo cao trở lại — rõ ràng động cơ đã khởi động lại. Trong trạng thái không người lái, chiếc MiG-23 tiếp tục bay hơn 600 dặm (khoảng 1.000 km) trước khi hết nhiên liệu và rơi.

Vụ việc khiến Liên Xô mất mặt nghiêm trọng, buộc phải bồi thường cho phía Bỉ và gia đình nạn nhân.

Những trường hợp kỳ lạ kiểu “phi công nhảy dù, máy bay vẫn bay” không chỉ xảy ra với Liên Xô. Năm 1970, một chiếc F-106 của Phi đội Tiêm kích–Ngăn chặn số 71 Không quân Mỹ rơi vào tình trạng mất điều khiển trong khi huấn luyện, buộc phi công phải nhảy dù. Sau khi phi công rời máy bay, chiếc F-106 lại tự ổn định, trượt hạ xuống một cánh đồng ở Montana với hư hại nhẹ; sau đó nó được sửa chữa và tiếp tục phục vụ,được biết đến với biệt danh “Cornfield Bomber” (Máy bay đáp xuống cánh đồng ngô).