Trump tại Israel: Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân

Trong chuyến thăm chính thức đầu tiên đồng minh Israel, Tổng thống Mỹ Donald Trump đảm bảo với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu rằng đất nước thù địch Iran, quốc gia Hồi giáo từng nhiều lần thề xoá sổ Israel sẽ không bao giờ sở hữu được vũ khí hạt nhân.

Ông Trump tới Israel sau khi hoàn thành chuyến thăm Ả Rập Saudi, nơi ông tìm kiếm sự ủng hộ của thế giới Hồi giáo trong hoạt động chống chủ nghĩa Hồi giáo và chủ nghĩa cực đoan khủng bố.

Tại Israel, ông kêu gọi một thoả thuận hoà bình giữa Israel và người Palestine, tuy nhiên ông khẳng định Mỹ không can thiệp sâu mà để hai bên tự thoả thuận song phương với nhau.

Từ thành cổ Jerusalem, Tổng thống Mỹ nhắc lại rằng Iran đã có được “món hời” là thoả thuận với người tiền nhiệm Obama, một thoả thuận mà ông Trump phê phán là tồi tệ chưa từng có.

“Nhưng Iran thay vì nói lời cảm ơn, họ lại đi ủng hộ khủng bố… Iran đang cung cấp tiền bạc, trang thiết bị và huấn luyện những kẻ khủng bố cùng lực lượng dân quân một cách chết chóc“, ông Trump cáo buộc.

“Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân, tôi có thể nói với ông điều đó, Thủ tướng Netanyahu”.

Năm 2015, Iran và các cường quốc thế giới đạt một thoả thuận hạn chế hạt nhân để đổi lấy lợi ích kinh tế. Ông Obama và chính quyền của mình khi đó ca ngợi thoả thuận này là giải pháp sẽ giúp chặn đứng sự lan rộng của vũ khí hạt nhân trong khu vực.

“Hôm nay, bởi vì nước Mỹ đã đàm phán từ vị thế của sức mạnh và nguyên tắc, chúng ta đã chặn đứng sự lan toả của vũ khí hạt nhân trong khu vực này. Bởi vì có thoả thuận này, cộng đồng quốc tế bây giờ có khả năng đảm bảo rằng Cộng hoà Hồi giáo Iran sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân“.

Ông Trump và đảng Cộng hoà chỉ trích rằng Mỹ và quốc tế sẽ không bao giờ có thể xác thực xem Iran có âm thầm phát triển vũ khí hạt nhân hay không, và khoản tiền khổng lồ do bỏ cấm vận sẽ nhanh chóng được Iran chuyển sang tay khủng bố. Quan hệ Mỹ – Israel sau đó cũng nhanh chóng trở nên nguội lạnh.

Tuần trước, ông Hassan Rouhani tái đắc cử Tổng thống Iran. Ngay hôm thứ Hai, khi Trump có mặt ở Israel, Rouhani tuyên bố trên truyền hình quốc gia:

“Quốc gia Iran đã quyết định trở nên hùng mạnh. Tên lửa của chúng ta là vì mục đích hoà bình và tự vệ. Người Mỹ nên biết điều này và bất cứ khi nào chúng ta cảm thấy cần phải thử tên lửa, ta sẽ làm như thế, chúng ta không cần chờ sự cho phép từ bất cứ ai.“

Chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông Trump được tuyên bố là mang sứ mệnh hàn gắn đồng minh cũ và thiết lập quan hệ đối tác mới. Quan hệ với Israel nhanh chóng khôi phục sau khi ông Trump tiếp Thủ tướng Netanyahu hồi đầu năm nay và được khẳng định bởi chuyến thăm 2 ngày trong tuần này.

Tuy nhiên, xung đột Israel – Palestine là một vấn đề khó giải quyết hơn nhiều việc bảo vệ Israel khỏi sự đe doạ của Iran. 2 chính phủ đã không tổ chức đối thoại trực tiếp trong vòng 3 năm qua, bất chấp bạo lực và căng thẳng giữa hai dân tộc đôi khi bùng phát mạnh mẽ.

Nói về triển vọng hoà bình ở khu vực này, ông Trump nói: “Tôi đã được nghe rằng đây là một trong những thoả thuận khó khăn nhất,… nhưng tôi có cảm giác chúng ta cuối cùng sẽ đạt được nó“.

Thứ Ba (23/5) ông Trump sẽ gặp lãnh đạo Palestine, ông Mahmoud Abbas tại Bethlehem.

Sau đó ông sẽ tới Rome để diện kiến Giáo hoàng Francis và tới Brussels để gặp các lãnh đạo Nato.

Trọng Đức

Xem thêm: