Ukraine công bố biên bản ghi nhớ về thỏa thuận khoáng sản với Hoa Kỳ

Chính phủ Ukraine hôm thứ Sáu (18/4) đã công bố biên bản ghi nhớ về ý định hoàn tất một thỏa thuận chính thức sẽ cấp cho Hoa Kỳ quyền tiếp cận các nguồn tài nguyên thiên nhiên của Ukraine.

Hoa Kỳ và Ukraine đã cố gắng đàm phán ký kết ‘thỏa thuận khoáng sản’ kể từ tháng Hai. Chính quyền Trump coi thỏa thuận này là một cách để thu hồi số tiền mà Washington đã chi để hỗ trợ Kiev trong cuộc chiến tranh với Moskva. Dù vậy, Ukraine trước nay vẫn khẳng định rằng sự hỗ trợ của Hoa Kỳ đã được cung cấp vô điều kiện.

Bà Yulia Sviridenko, phó thủ tướng thứ nhất kiêm bộ trưởng kinh tế của Ukraine, tiết lộ rằng biên bản ghi nhớ đã được ký vào thứ Năm (17/4).

Văn bản này được công khai vào thứ Sáu (18/4), nêu rõ rằng “Hoa Kỳ và Ukraine có ý định thành lập một quỹ đầu tư tái thiết“, nhấn mạnh rằng Washington “đã cung cấp hỗ trợ tài chính và vật chất đáng kể” cho Kiev kể từ năm 2022.

Cả hai chính phủ Hoa Kỳ và Ukraine đều tái khẳng định cam kết sẽ làm việc “nhanh chóng để hoàn thành các tài liệu cần thiết“.

Theo bản ghi nhớ, Thủ tướng Ukraine Denis Shmigal sẽ đến thăm Washington vào tuần tới, và tại đây ông dự kiến sẽ gặp Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent để kết thúc “cuộc thảo luận chuyên môn“.

Bản ghi nhớ nêu rõ các cuộc đàm phán dự kiến sẽ hoàn tất vào ngày 26 tháng 4, và thỏa thuận chính thức sẽ được ký kết ngay sau đó.

Bình luận về việc ký kết bản ghi nhớ, bà Sviridenko hôm thứ Sáu (18/4) bày tỏ rằng “vẫn còn nhiều việc phải làm, nhưng tốc độ hiện tại và tiến độ đáng kể cho thấy lý do để kỳ vọng rằng tài liệu này sẽ rất có lợi cho cả hai nước“.

Phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng vào thứ Năm (17/4), Tổng thống Donald Trump tuyên bố rằng, “chúng ta có một thỏa thuận về khoáng sản mà tôi đoán là sẽ sớm được ký kết vào thứ Năm, thứ Năm tuần tới“.

Một phiên bản trước đó của thỏa thuận khoáng sản lẽ ra đã được ký kết vào đầu tháng Ba, nhưng đã đột ngột bị hủy bỏ sau khi nhà lãnh đạo Ukraine Zelensky tham gia đấu khẩu gay gắt với Tổng thống Trump và Phó Tổng thống Hoa Kỳ J.D. Vance ngay trước ống kính báo giới trong Phòng Bầu dục, Nhà Trắng.

Ngay sau vụ tranh cãi đó, Tổng thống Trump đã tạm thời đóng băng mọi viện trợ quân sự và chia sẻ thông tin tình báo với Kiev, điều này đã thúc đẩy ông Zelensky ra tín hiệu về sự sẵn sàng nối lại các cuộc đàm phán về thỏa thuận khoáng sản.

Theo Reuters, phiên bản mới nhất của thỏa thuận này khắc nghiệt hơn đáng kể so với các phiên bản trước đó.

Tháng trước, tổng thống Hoa Kỳ đã cảnh báo nhà lãnh đạo Ukraine không nên “cố gắng rút khỏi thỏa thuận đất hiếm”. “Nếu ông ta làm vậy, ông ta sẽ gặp một số vấn đề – những vấn đề rất, rất lớn“, ông Trump đe dọa.