Ukraine dự tính mua 100 chiếc máy bay chiến đấu Rafale của Pháp

Ukraine và Pháp đã ký một thư ngỏ ý định để Kyiv có thể mua tới 100 tiêm kích Rafale cùng các hệ thống phòng không và vũ khí kèm theo. Thỏa thuận này nhằm hiện đại hóa lực lượng không quân Ukraine, giảm phụ thuộc vào máy bay thời Liên Xô và tăng cường năng lực tác chiến trước Nga. Tuy nhiên, đây mới chỉ là ý định ban đầu, các chi tiết về tài chính, lịch giao hàng và nguồn tài trợ (kể cả khả năng dùng tài sản Nga bị đóng băng) vẫn chưa được chốt.

Ukraine và Pháp đã ký một ý định thư (letter of intent) vào ngày 17 / 11 / 2025, tại sân bay Villacoublay (gần Paris), giữa Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, để Ukraine có thể mua đến 100 chiếc máy bay chiến đấu Dassault Rafale trong khoảng 10 năm tới.

Gói này không chỉ bao gồm máy bay: còn có hệ thống phòng không (chẳng hạn SAMP/T), tên lửa dẫn đường, radar, máy bay không người lái (drones) và chương trình huấn luyện.

Thời gian giao hàng được đề cập: trong vòng 10 năm hoặc khoảng 10 năm, với khả năng bắt đầu giao trong vài năm đầu — nhưng chưa có lịch giao cụ thể.

Về tài chính: Ukraine hy vọng dùng nguồn tiền từ các khoản tài sản bị đóng băng (của Nga) và các chương trình của Liên Minh Châu Âu để tài trợ cho hợp đồng này. Tuy nhiên, việc này vẫn đang bàn và chưa đưa quyết định.

Về khả năng vận hành: Việc đưa tiêm kích Rafale vào biên chế Ukraine sẽ đòi hỏi huấn luyện phi công và nhân viên kỹ thuật, cũng như xây dựng cơ sở hạ tầng hỗ trợ. Ngoài ra, năng lực sản xuất của Pháp (và hãng Dassault Aviation) có thể bị hạn chế vì đang có nhiều đơn hàng khác.

Những điều chưa rõ / thách thức

Hợp đồng này chưa phải là hợp đồng mua bán chính thức — hiện mới chỉ là thư ngỏ ý định. Việc ký kết chính thức, chi tiết sẽ được đàm phán sau.

Nguồn tài chính vẫn chưa rõ ràng: việc sử dụng tài sản đóng băng của Nga đòi hỏi sự đồng thuận của các quốc gia EU và thỏa thuận cụ thể.

Thời gian giao và khả năng sản xuất: Pháp nói sẽ không lấy máy bay từ kho hiện có của mình để chuyển giao (nghĩa là phải sản xuất mới) nhưng sản xuất hiện đang có đơn hàng tồn đọng.

Việc huấn luyện phi công và chuyển đổi từ máy bay kiểu Liên Xô sang hệ thống phương Tây sẽ mất thời gian — Ukraine hiện đang sử dụng nhiều máy bay và hệ thống từ thời Liên Xô.

Với Ukraine: Đây là bước tiến lớn trong việc hiện đại hóa lực lượng không quân và phòng không — từ các hệ thống Liên Xô cũ sang tiêu chuẩn phương Tây — góp phần vào mục tiêu gia nhập hoặc hội nhập sâu hơn với nhánh quốc phòng của NATO.

Cũng có yếu tố lâu dài: Việc mua máy bay và hệ thống đi kèm chính là đầu tư cho kỷ nguyên sau chiến tranh — khi Ukraine cần duy trì lực lượng, xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật và huấn luyện cho tương lai.

Thiên Vân, theo RT, AP News, Reuters, Business Insider