Ukraine lên tiếng chỉ trích Mông Cổ

Ukraine tuyên bố rằng Mông Cổ (quốc gia thành viên của ICC – Tòa án Hình sự Quốc tế) sẽ phải chịu trách nhiệm vì không có động thái pháp lý với Tổng thống Putin khi ông thăm nước này.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Ukraine Heorhiy Tykhyi hôm 2/9 cho rằng việc Tổng thống Nga Vladimir Putin thăm Mông Cổ, quốc gia thành viên ICC, là đòn giáng với ICC và hệ thống luật hình sự quốc tế.

“Ukraine sẽ làm việc với các đồng minh để đảm bảo Mông Cổ phải chịu hậu quả”, ông Tykhyi cho hay, nhưng không nêu rõ. Giới chức Mông Cổ và Nga chưa bình luận về phát biểu nêu trên.

Chuyên cơ chở Tổng thống Nga hạ cánh xuống thủ đô Ulaanbaatar của Mông Cổ tối 2/9, đánh dấu bắt đầu chuyến thăm hai ngày của ông Putin đến nước này theo lời mời của Tổng thống Ukhnaa Khurelsukh.

Lãnh đạo hai nước hôm nay gặp nhau tại Quảng trường Thành Cát Tư Hãn, còn gọi là Quảng trường Sukhbaatar. Nhiều khả năng hoạt động của ông chủ Điện Kremlin tập trung vào vấn đề đường ống dẫn khí đốt mới nối Nga với Trung Quốc.

Đây là chuyến thăm đầu tiên của Tổng thống Putin đến một quốc gia thành viên ICC kể từ tháng 3/2023, khi cơ quan này phát lệnh bắt lãnh đạo Nga và ủy viên của tổng thống phụ trách quyền trẻ em Maria Lvova-Belova. ICC cáo buộc ông Putin và bà Lvova-Belova có vai trò quyết định trong chương trình “di chuyển trái phép” trẻ em từ Ukraine sang Nga, coi đây là “tội ác chiến tranh”.

Nga không phải thành viên ICC và đã bác cáo buộc của cơ quan này. Moscow cũng phát lệnh bắt Chủ tịch ICC cùng một số thẩm phán như động thái nhằm đáp trả.

Mông Cổ tham gia Công ước Rome về ICC vào tháng 12/2000. Được biết, 124 nước thành viên ICC có nghĩa vụ thực hiện lệnh bắt của cơ quan này nếu cá nhân là mục tiêu của lệnh bắt có mặt trên lãnh thổ.

Chính phủ Ukraine tuần trước kêu gọi Mông Cổ bắt Tổng thống Nga khi ông tới thăm. ICC cũng nói rằng toàn bộ quốc gia thành viên có nghĩa vụ bắt người theo lệnh của tòa.

Mông Cổ không bình luận về những lời kêu gọi này, trong khi Điện Kremlin ngày 30/8 khẳng định đã thảo luận kỹ lưỡng mọi phương diện cho chuyến thăm của Tổng thống Putin đến Mông Cổ.

ICC có thể lên án Mông Cổ vì không thực thi lệnh bắt. Tuy nhiên, cơ quan này không có thẩm quyền áp đặt biện pháp xử phạt, cũng không có cơ chế nào thực thi các lệnh của tòa, mà phải dựa vào việc các quốc gia thành viên lựa chọn có tuân thủ hay không.

Ukraine không phải thành viên ICC. Hồi tháng trước, quốc hội Ukraine đã phê chuẩn Quy chế Rome, hiệp ước thành lập ICC, để trở thành thành viên tổ chức này, nhưng kèm theo điều khoản không công nhận thẩm quyền của ICC đối với các trường hợp liên quan công dân của Ukraine.

Phan Anh

Video: New York Times và hàng thập kỷ đưa tin bóp méo về Trung Quốc