Sự trở lại của Trump sẽ khơi lại cuộc chiến với “chính phủ ngầm”

Tổng thống đắc cử Donald Trump dự kiến ​​sẽ phát động một cuộc tấn công toàn diện vào cái gọi là “chính phủ ngầm” ở Mỹ. Cái mà ông và một số nhà lãnh đạo Đảng Cộng hòa khác gọi là “chính phủ ngầm” là một mạng lưới các quan chức mờ ám, đặc biệt là các quan chức của FBI và CIA, những người bí mật hợp tác với các thực thể tư nhân, lực lượng nước ngoài, và hoạt động song song với chính phủ được bầu cử dân chủ. Văn hóa đại chúng cho rằng nhà nước ngầm kiểm soát sức mạnh thực chất của đất nước, miễn nhiễm với những thay đổi trong chính phủ và thậm chí lấn át chương trình nghị sự của chính phủ. Tuy nhiên, trong diễn ngôn chính thống, khái niệm “chính phủ ngầm” thường bị bác bỏ như một thuyết âm mưu.

Theo Economist, sau khi ông Joe Biden quyết định không tái tranh cử và ủng hộ Phó Tổng thống Harris làm ứng cử viên tổng thống của đảng Dân chủ, cựu Nghị sĩ Đảng Dân chủ Tulsi Gabbard đã chuyển sang Đảng Cộng hòa và ủng hộ ông Trump. Đảng Cộng hòa thường cho rằng Đảng Dân chủ bị nhà nước ngầm kiểm soát.

Ông Trump hứa sẽ “rút cạn đầm lầy ở Washington”

Trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí Time, ông nói về kế hoạch làm tan rã chính phủ ngầm: “Điều đó có nghĩa là loại bỏ những người không đủ năng lực trong chính phủ. Chúng tôi coi nguồn nhân lực như quản lý doanh nghiệp. Khi bạn mua một công ty, bạn sẽ đánh giá biểu hiện của nhân viên trước. Chúng tôi muốn loại bỏ những người không đủ năng lực, những người như thế này có quá nhiều.”

Tại một cuộc vận động tranh cử vào tháng 9, Trump tuyên bố sẽ tổ chức lại bộ máy quan liêu liên bang, cuối cùng giải tán Bộ Giáo dục, sắp xếp lại chức trách của Bộ Tư pháp và sa thải những công chức thực hiện các chính sách của ông Biden không đáp ứng được kỳ vọng của ông. Trong nhiệm kỳ đầu tiên, nhiều chính sách của ông Trump thường vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các nhà lập pháp, nhân viên chính phủ và thậm chí cả những người được ông bổ nhiệm.

Mục tiêu cuối cùng của ông Trump là mở rộng quyền kiểm soát của tổng thống đối với chính phủ và tập trung nhiều quyền lực hơn vào Nhà Trắng.

Cuộc tấn công của ông Trump vào chính phủ ngầm chủ yếu sẽ dựa vào việc khôi phục cái gọi là “Kế hoạch F”. Đó là một mệnh lệnh hành pháp thời Trump, nhằm tìm cách phân loại lại hàng chục ngàn nhân viên liên bang thành những người “được tùy ý tuyển dụng”, khiến họ dễ bị sa thải hơn. Ông Biden đã thu hồi lệnh này sau khi nhậm chức vào năm 2021, nhưng ông Trump và các ứng cử viên khác đã tuyên bố sẽ khôi phục lại lệnh này.

Theo hãng tin AP, một số chuyên gia tin rằng “Kế hoạch F” sẽ phá vỡ hệ thống dịch vụ dân sự. Hệ thống này đã được cải cách dưới thời Tổng thống Jimmy Carter để đảm bảo tính chuyên nghiệp của công chức, và xóa bỏ thành kiến ​​chính trị có từ thế kỷ 19. Hiện tại, chỉ có khoảng 4.000 nhân viên liên bang được bổ nhiệm chính trị, có thể phải chịu những thay đổi cùng với sự chuyển tiếp chính phủ, nhưng “Kế hoạch F” có thể khiến công việc của hàng chục ngàn người làm trong các lĩnh vực chuyên môn khác nhau gặp rủi ro.

Ngoài ra, ông Trump còn có kế hoạch làm suy yếu hơn nữa quyền lực của chính phủ ngầm bằng cách cắt giảm các bộ phận dư thừa thông qua “Hội đồng Hiệu quả” do ông Elon Musk đứng đầu.

Chương trình nghị sự 47 mục của Trump là gì?

Chương trình nghị sự gồm 47 mục của ông Trump là một loạt các đề xuất chính sách được đưa ra trong các cuộc bầu cử sơ bộ, bao gồm cả việc trấn áp chính phủ ngầm. Trang web chiến dịch tranh cử của ông Trump nêu rõ: “Ông Trump đã công bố một kế hoạch táo bạo, nhằm chống tham nhũng của chính phủ và trả lại quyền lực cho người dân Mỹ, bằng cách thanh lý chính phủ ngầm, sa thải những quan chức tồi và các chính trị gia chuyên nghiệp.” Dưới đây là 10 điểm chính:

1. Ban hành lại sắc lệnh hành pháp năm 2020 ngay từ ngày đầu tiên, khôi phục quyền tổng thống sa thải những quan chức tồi.
2. Cải cách các cơ quan và ban ngành liên bang, để loại bỏ các phần tử tham nhũng khỏi các cơ quan tình báo và an ninh quốc gia.
3. Cải cách cơ bản Tòa án FISA (Tòa án giám sát tình báo nước ngoài) để đảm bảo loại bỏ tham nhũng.
4. Thành lập Ủy ban Sự thật và Hòa giải để giải mật và công bố tất cả các tài liệu liên quan đến chính phủ ngầm.
5. Xử lý những kẻ rò rỉ thông tin của chính phủ, những người cấu kết với giới truyền thông, đồng thời  đưa ra cáo buộc hình sự khi cần thiết.
6. Để văn phòng thanh tra trở nên độc lập với các cơ quan giám sát, ngăn chặn khả năng trở thành người bảo vệ cho chính phủ ngầm.
7. Thiết lập một hệ thống kiểm toán độc lập để ngăn chặn các cơ quan tình báo do thám, hoặc gây hiểu lầm cho công chúng Mỹ.
8. Tiếp tục chuyển một số chức năng của bộ liên bang ra khỏi Washington, như trường hợp chuyển Cục Quản lý Đất đai đến tiểu bang Colorado.
9. Cấm các quan chức liên bang làm việc cho các công ty mà họ quản lý, chẳng hạn như các công ty Big Pharma (các công ty lớn trong lĩnh vực sản xuất thuốc).
10. Thúc đẩy việc sửa đổi hiến pháp để hạn chế nhiệm kỳ của các thành viên Quốc hội.

Theo trang web chiến dịch tranh cử của ông Trump, “Một nghiên cứu cho thấy tỷ lệ sa thải nhân viên liên bang là chưa đến 1/1.000 trong một thập kỷ. Ngoài ra, giới hạn nhiệm kỳ đối với các thành viên Quốc hội có thể giúp hạn chế sự nổi lên của các chính trị gia chuyên nghiệp.”