Ý lập lực lượng 1.200 chuyên gia mạng đối phó chiến tranh lai

Chính phủ Ý thúc đẩy dự luật quốc phòng nhằm thành lập lực lượng 1.200 chuyên gia mạng quân sự, tăng cường phòng thủ trước các mối đe dọa “chiến tranh lai”. Trong khi đó, châu Âu liên tiếp đối mặt với các vụ tấn công mạng, đe dọa đánh bom giả và rò rỉ dữ liệu, nhắm vào nhiều mục tiêu từ cơ quan chính phủ đến sân bay, siêu thị và trung tâm truyền máu.

Hãng thông tấn Ý ANSA hôm Chủ nhật (8/11) đưa tin, dự luật mang tên “Tăng cường và điều chỉnh năng lực quốc phòng” do chính phủ đệ trình hiện đang được Ủy ban Đối ngoại và Quốc phòng Thượng viện xem xét. Dự kiến, dự luật sẽ được đưa ra Thượng viện biểu quyết tại phiên họp toàn thể vào tháng 12.

Theo dự luật, Ý sẽ tuyển chọn và đào tạo khoảng 1.200 chuyên gia an ninh mạng từ lực lượng quân đội hiện có. Các quân nhân này phải hoàn thành chương trình huấn luyện chuyên môn và đạt chứng nhận “Chuyên gia mạng quân sự” (Specialista Cyber Militare) trước khi được điều động vào các đơn vị tác chiến mạng.

Dự luật cũng dự kiến thành lập “Trung tâm liên quân huấn luyện tác chiến và ứng phó với các mối đe dọa lai” (Centro interforze di addestramento per il combattimento e per il contrasto alla minaccia ibrida), trực thuộc Tổng Tham mưu trưởng Quốc phòng. Trung tâm chịu trách nhiệm đào tạo, tổ chức và triển khai đội ngũ chuyên gia mạng thuộc các quân chủng. Dự kiến, lực lượng này sẽ hoàn tất việc kiện toàn biên chế vào năm 2036.

Ngoài ra, dự luật quy định Tổng Tham mưu trưởng Quốc phòng sẽ đảm nhiệm vai trò “Cơ quan phụ trách an ninh mạng của Bộ Quốc phòng” (autorità cyber della Difesa), chịu trách nhiệm điều phối công tác tổ chức nhân sự mạng trong quân đội, đào tạo chuyên môn, duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu và triển khai lực lượng. Cơ chế này nhằm tăng cường khả năng ứng phó của quân đội trước các cuộc tấn công mạng và những mối đe dọa lai khác.

Bộ Ngoại giao ngăn chặn 630.000 vụ tấn công mạng độc hại

Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Ý Antonio Tajani mới đây cho biết, các cuộc tấn công mạng không còn giới hạn ở cơ quan chính phủ hay các doanh nghiệp lớn mà đang ngày càng nhắm đến đời sống thường nhật của người dân, nhằm gây hoang mang và làm suy giảm lòng tin trong xã hội.

Hôm Chủ nhật (8/11), ông Tajani đã thị sát Trung tâm An ninh mạng thuộc Bộ Ngoại giao, đặt tại Điện Farnesina. Ông cho biết, từ đầu năm 2026 đến nay, trung tâm đã ngăn chặn hơn 630.000 sự cố và âm mưu tấn công mạng độc hại, cùng khoảng 3,5 triệu email độc hại. Trung tâm hoạt động 24/24, chịu trách nhiệm bảo vệ hệ thống mạng của Bộ Ngoại giao, các đại sứ quán và cơ quan lãnh sự Ý ở nước ngoài.

Ông Tajani nhận định các cuộc tấn công này được tổ chức có chủ đích, nhằm gây bất ổn xã hội và gieo rắc nỗi sợ hãi. Ông kêu gọi chính phủ triển khai các biện pháp ứng phó cả về chính trị và kỹ thuật, đồng thời tăng cường phối hợp với các nước đồng minh.

Bản thân ông Tajani gần đây cũng trở thành mục tiêu của các mối đe dọa trên mạng. Hôm thứ Bảy (7/11), Bộ Ngoại giao Ý xác nhận bộ phận an ninh mạng của bộ đã phát hiện thông tin cá nhân của ông bị phát tán trên dark web (web đen).

Chánh công tố Rome Francesco Lo Voi, Cục trưởng Cục Cảnh sát Bưu chính và An ninh mạng Ivano Gabrielli, cùng Thị trưởng Aviano Paolo Tassan-Zanin cũng trở thành mục tiêu của những mối đe dọa tương tự.

Ông Tajani cho rằng các vụ việc này có liên quan đến lập trường ủng hộ Ukraine của Ý, đồng thời kêu gọi các nước G7 phối hợp ứng phó trước những mối đe dọa lai ngày càng gia tăng.

Thách thức trong phân định trách nhiệm và tuyển dụng nhân sự

Tuy nhiên, kế hoạch mở rộng lực lượng an ninh mạng quân sự của Ý cũng đặt ra những vấn đề về phân định thẩm quyền giữa các cơ quan và công tác tuyển dụng nhân sự.

Hiện nay, Ý đã có Cơ quan An ninh mạng Quốc gia (Agenzia per la Cybersicurezza Nazionale – ACN), Cảnh sát Bưu chính và các cơ quan tình báo, mỗi đơn vị đảm nhiệm một lĩnh vực an ninh mạng riêng. Vì vậy, việc Bộ Quốc phòng xây dựng thêm hệ thống an ninh mạng quân sự đòi hỏi phải làm rõ ranh giới thẩm quyền và trách nhiệm giữa các cơ quan.

Theo Huffington Post bản tiếng Ý hôm thứ Hai (9/11), phải đến năm 2036, lực lượng 1.200 chuyên gia mạng mới có thể được bổ sung đủ quân số. Bên cạnh đó, mức phụ cấp khoảng 790 euro/tháng (trước thuế) có thể khó cạnh tranh với mức đãi ngộ trong ngành an ninh mạng tư nhân, gây khó khăn cho quân đội trong việc thu hút và giữ chân nhân tài.

Ông Maurizio Gasparri, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại và Quốc phòng Thượng viện kiêm người phụ trách thẩm tra dự luật, cho biết chính phủ muốn đẩy nhanh quá trình thông qua dự luật để thể hiện những hành động cụ thể trước các mối đe dọa an ninh.

Dự luật hiện vẫn đang được Thượng viện xem xét và dự kiến sẽ được đưa ra biểu quyết tại phiên họp toàn thể vào tháng 12. Nếu được thông qua, dự luật sẽ giúp quân đội Ý tăng cường năng lực tác chiến mạng và ứng phó với các mối đe dọa lai.