131 vòm cầu đường sắt tại Hà Nội sắp được cải tạo

Tuyến 131 vòm cầu đường sắt dài hơn 1,7 km tại phố Phùng Hưng dự kiến sẽ được chỉnh trang theo nhiều định hướng phát triển khác nhau, kết hợp bảo tồn giá trị lịch sử với khai thác không gian công cộng. 

UBND phường Hoàn Kiếm đang triển khai các bước chuẩn bị để lập Đồ án thiết kế đô thị riêng tỷ lệ 1/500 đối với khu vực 131 vòm cầu đường sắt phố Phùng Hưng, hướng tới mục tiêu chỉnh trang không gian đô thị, bảo tồn các giá trị di sản và khai thác hiệu quả các hoạt động văn hóa, thương mại, dịch vụ tại khu vực trung tâm Hà Nội.

Theo phương án nghiên cứu, phạm vi lập đồ án có diện tích khoảng 10 ha, trong đó khu đất rộng 8,77 ha, với tổng chiều dài tuyến vòm cầu khoảng 1,716 km. Hệ thống vòm cầu đá nằm giữa khu phố cổ và khu phố Pháp, được xây dựng từ đầu thế kỷ XX, là một trong những công trình mang dấu ấn kiến trúc đặc trưng của Thủ đô.

Trên cơ sở đánh giá hiện trạng, tuyến vòm cầu đường sắt Phùng Hưng được chia thành nhiều phân đoạn để xây dựng định hướng khai thác phù hợp. Trong đó, khu vực từ Cửa Đông đến Lê Văn Linh được đề xuất phát triển không gian thủ công mỹ nghệ; đoạn từ Lê Văn Linh đến Hàng Cót hình thành không gian văn hóa, nghệ thuật cộng đồng; khu vực từ Hàng Cót đến Hàng Giấy được định hướng phát triển ẩm thực.

Ngoài ra, đoạn từ khu vực Gầm Cầu đến Nguyễn Thiệp dự kiến phát triển thành chợ truyền thống, trong khi khu vực từ Nguyễn Thiệp đến ga Long Biên sẽ được quy hoạch thành công viên công cộng, kết hợp bảo tồn ga Long Biên và tạo thêm không gian sinh hoạt cho người dân cũng như du khách.

Theo đề xuất của đơn vị tư vấn, mỗi phân đoạn trên tuyến vòm cầu sẽ được khai thác theo một chủ đề riêng nhằm tạo sự đa dạng về công năng nhưng vẫn bảo đảm tính kết nối của toàn tuyến. Định hướng này được kỳ vọng góp phần hình thành chuỗi không gian công cộng phục vụ người dân, đồng thời tạo thêm điểm đến văn hóa và du lịch tại khu vực trung tâm Hà Nội.

Tuyến vòm cầu đường sắt Phùng Hưng được xây dựng trong giai đoạn 1900-1902, khi người Pháp thi công tuyến đường sắt trên cao nối cầu Long Biên với ga Hà Nội. Hệ thống gồm 131 vòm cầu đá được xây bằng đá xanh, tạo nên công trình kiến trúc đặc trưng tồn tại hơn một thế kỷ và trở thành dấu ấn quen thuộc của khu vực nội đô.

Theo thống kê hiện trạng, trong tổng số 131 vòm cầu có 6 vòm đang phục vụ giao thông, 97 vòm được xây bịt hai lớp tường, 21 vòm được xây bịt bốn lớp tường và 7 vòm vẫn giữ nguyên hiện trạng ban đầu tại khu vực ga Long Biên. Đây được xem là cơ sở để cơ quan chức năng nghiên cứu phương án bảo tồn và khai thác phù hợp đối với từng nhóm công trình.

Việc lập đồ án thiết kế đô thị riêng được kỳ vọng sẽ góp phần tái thiết không gian dọc tuyến vòm cầu đường sắt Phùng Hưng theo hướng hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. Bên cạnh việc gìn giữ giá trị lịch sử, kiến trúc của công trình hơn 120 năm tuổi, phương án cũng hướng tới mở rộng không gian văn hóa, thương mại, dịch vụ và các hoạt động cộng đồng, góp phần nâng cao giá trị cảnh quan đô thị khu vực Hoàn Kiếm.

Sau khi hoàn thiện các bước chuẩn bị, đồ án sẽ là cơ sở để triển khai các phương án chỉnh trang, khai thác và phát huy giá trị của tuyến vòm cầu đường sắt, đồng thời kết nối không gian phố cổ với khu phố Pháp và khu vực ga Long Biên theo định hướng phát triển đô thị của Hà Nội.