Bộ Công an đề xuất tạm ngừng xuất cảnh, cắt điện nước để cưỡng chế vi phạm hành chính

Bộ Công an đề xuất chính sách tạm ngừng xuất cảnh đối với cá nhân, người đứng đầu tổ chức chưa chấp hành xong quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Bộ Tư pháp cho biết đã công bố hồ sơ và tổ chức thẩm định dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), do Bộ Công an chủ trì soạn thảo, trong đó có nhiều đề xuất liên quan đến biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt.

Theo dự thảo, cơ quan soạn thảo đề xuất hoàn thiện các quy định về cưỡng chế nhằm bảo đảm hiệu quả thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, đồng thời xử lý những vướng mắc phát sinh trong thực tế.

Một nội dung đáng chú ý là đề xuất bổ sung các biện pháp cưỡng chế mới, gồm: tạm ngừng xuất cảnh đối với cá nhân, người đứng đầu tổ chức chưa chấp hành xong quyết định xử phạt; niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký xe, cấp giấy phép lái xe.

Bộ Công an cho biết, thực tế có nhiều trường hợp cá nhân vi phạm hoặc người đại diện tổ chức lợi dụng việc xuất cảnh để trì hoãn, né tránh nghĩa vụ nộp phạt, gây khó khăn cho việc thi hành quyết định xử phạt. Việc bổ sung quy định tạm ngừng xuất cảnh được cho là nhằm hạn chế tình trạng này và bảo đảm việc thi hành quyết định được thực hiện đầy đủ.

Đối với biện pháp niêm phong cơ sở sản xuất, kinh doanh, cơ quan soạn thảo cho rằng việc thiếu các biện pháp tác động trực tiếp đến hoạt động của cơ sở vi phạm khiến quá trình thi hành quyết định gặp khó khăn. Việc bổ sung biện pháp này được kỳ vọng tạo áp lực để cơ sở vi phạm thực hiện nghĩa vụ.

Liên quan đến đề xuất ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước, Bộ Công an cho rằng đây là các điều kiện thiết yếu đối với hoạt động sinh hoạt và sản xuất, kinh doanh. Do đó, việc áp dụng biện pháp này có thể tạo tác động trực tiếp, buộc cá nhân, tổ chức thực hiện quyết định xử phạt.

Ngoài ra, dự thảo cũng đề xuất tạm dừng đăng kiểm, đăng ký xe và cấp giấy phép lái xe. Theo lý giải, phương tiện và giấy phép lái xe là điều kiện cần thiết để tham gia giao thông, trong khi vẫn có trường hợp chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp phạt nhưng tiếp tục sử dụng phương tiện.

Tuy nhiên, trong quá trình góp ý, Bộ Tư pháp đề nghị cân nhắc đối với biện pháp ngừng cung cấp điện, nước. Cơ quan này cho rằng việc áp dụng biện pháp này có thể ảnh hưởng đến nhiều cá nhân, tổ chức khác cùng sử dụng dịch vụ tại một cơ sở, không chỉ riêng chủ thể vi phạm.

Bên cạnh đó, Bộ Tư pháp cũng nêu quan điểm quan hệ cung cấp điện, nước được thiết lập theo hợp đồng dân sự giữa đơn vị cung cấp và người sử dụng. Việc chưa chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính không đồng nghĩa với vi phạm nghĩa vụ trong hợp đồng, do đó cần xem xét kỹ cơ sở pháp lý khi áp dụng biện pháp này.

Dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) dự kiến được trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026.