Bộ Công an đề xuất thu hẹp phạm vi áp dụng án tử hình

Bộ Công an đang nghiên cứu đề xuất tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự, đồng thời xem xét mở rộng hình phạt tiền với một số tội danh nhằm phù hợp thực tiễn và xu hướng quốc tế. 

Ngày 19/5, thông tin trong hồ sơ chính sách dự án Bộ luật Hình sự sửa đổi do Bộ Công an chủ trì soạn thảo cho biết cơ quan này đang đề xuất tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự.

Theo dự thảo, Bộ Công an đề xuất chỉ giữ hình phạt tử hình đối với các tội danh được xác định có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm các khách thể quan trọng, gây hậu quả lớn đối với kinh tế, xã hội và an ninh con người.

Cơ quan soạn thảo cho rằng việc tiếp tục giảm phạm vi áp dụng hình phạt tử hình phù hợp với xu hướng quốc tế, đồng thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn và các cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia.

Theo quy định hiện hành, từ ngày 1/7/2025, Bộ luật Hình sự chỉ còn áp dụng hình phạt tử hình đối với 10 tội danh thuộc nhóm đặc biệt nghiêm trọng, gồm: Phản bội tổ quốc, Bạo loạn, Khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân, Giết người, Hiếp dâm người dưới 16 tuổi, Sản xuất trái phép chất ma túy, Mua bán trái phép chất ma túy, Khủng bố, Chống loài người và Tội phạm chiến tranh.

Ngoài nội dung liên quan án tử hình, Bộ Công an còn đề xuất sửa đổi Khoản 1 Điều 60 Bộ luật Hình sự theo hướng nếu hết thời hiệu thi hành án đối với người bị kết án tử hình thì chuyển sang hình phạt tù chung thân nhằm xử lý các vướng mắc trong thực tế thi hành án.

Song song đó, cơ quan soạn thảo cũng đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt tiền đối với một số tội danh nhằm phù hợp với thực tiễn xử lý vi phạm và chính sách hình sự hiện nay.

Đối với đề xuất giảm thêm các tội danh áp dụng án tử hình, VKSND Tối cao cho rằng cần cân nhắc giữ hình phạt tử hình với một số tội danh như “Phản bội tổ quốc”, “Sản xuất trái phép chất ma túy” và “Mua bán trái phép chất ma túy”.

Theo VKSND Tối cao, đây là các tội danh có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, nhiều trường hợp hoạt động có tổ chức, xuyên quốc gia và gây hậu quả lớn cho xã hội.

Tiếp thu ý kiến góp ý, Bộ Công an cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu, đánh giá cơ sở pháp lý, thực tiễn và tình hình tội phạm trước khi đề xuất cụ thể việc bỏ án tử hình đối với từng tội danh trong Bộ luật Hình sự hiện hành.

Ngoài ra, dự thảo cũng đề cập việc nghiên cứu mở rộng trách nhiệm hình sự ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội đối với một số hành vi được đánh giá có nguy cơ gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo khẳng định việc mở rộng sẽ được thực hiện có chọn lọc, không áp dụng đại trà.

Dự án Bộ luật Hình sự sửa đổi dự kiến được trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XVI và xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 4 Quốc hội khóa XVI.