Bộ trưởng Công an: ‘Không yêu cầu khai lại dữ liệu đã có’

Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang khẳng định người dân chỉ phải khai báo một lần, thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu thì cơ quan nhà nước không được yêu cầu cung cấp lại. Hệ thống dữ liệu quốc gia dự kiến được hoàn thiện, vận hành đồng bộ trong quý II/2027.

• Bộ Công an đề xuất tích hợp 188 giấy tờ cá nhân lên VNeID

• Bộ Công an đề xuất tính điểm, xếp hạng cho công dân số

Ngày 12/11, tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn của Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang đã làm rõ trách nhiệm kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước.

Nội dung được đề cập sau khi đại biểu Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) phản ánh tình trạng người dân vẫn phải kê khai, cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.

Trả lời vấn đề này, Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh nguyên tắc cốt lõi trong quản lý dữ liệu là “khai một lần, dùng nhiều lần”. Theo đó, thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu thì không được yêu cầu người dân kê khai hoặc nộp lại. Các cơ quan phải chủ động chia sẻ, khai thác và sử dụng chung dữ liệu khi giải quyết thủ tục hành chính.

Bộ trưởng cho biết nguyên tắc này đã được thể chế hóa trong Luật Dữ liệu và các nghị định hướng dẫn thi hành, tạo cơ sở pháp lý để chấm dứt tình trạng yêu cầu người dân cung cấp nhiều lần những thông tin đã được thu thập.

Bên cạnh việc chia sẻ, dữ liệu phải bảo đảm tính chính xác, toàn vẹn, bảo mật, an toàn và minh bạch. Mọi hoạt động xử lý hoặc thay đổi dữ liệu đều phải được ghi nhận để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát.

Đã kết nối 9/12 cơ sở dữ liệu trọng yếu

Nói tại Quốc hội, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết đến nay cả nước đã hoàn thành kết nối 9/12 cơ sở dữ liệu trọng yếu và 80/104 cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo Nghị quyết số 11 của Chính phủ.

Trung tâm Dữ liệu quốc gia số 1 do Bộ Công an quản lý đã đi vào vận hành từ tháng 8/2025.

Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã kết nối với 17 bộ, ngành và 34 địa phương, phục vụ khoảng 2,77 tỷ lượt tra cứu, xác thực thông tin. Hoạt động khai thác dữ liệu này ước tính giúp tiết kiệm gần 8.500 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước.

Đối với nền tảng định danh điện tử VNeID, hiện có hơn 86,4 triệu tài khoản của công dân với 85 tiện ích được tích hợp.

Từ ngày 29/5/2026, khi Bộ Công an tiếp nhận vận hành Cổng Dịch vụ công quốc gia, hệ thống đã kết nối với 16 bộ, ngành và 34 địa phương, tiếp nhận gần 35 triệu hồ sơ.

Những kết quả này cho thấy quy mô khai thác dữ liệu đã được mở rộng đáng kể. Tuy nhiên, việc kết nối và sử dụng thống nhất giữa các hệ thống vẫn còn những điểm nghẽn cần tiếp tục xử lý.

34/104 cơ sở dữ liệu chưa đồng bộ về Trung tâm Dữ liệu quốc gia

Trước đó, đại biểu Nguyễn Văn Huy cho biết nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia đã ghi nhận gần 5 tỷ giao dịch. Tuy nhiên, vẫn còn 34/104 cơ sở dữ liệu chưa có dữ liệu đồng bộ về Trung tâm Dữ liệu quốc gia; 7/8 cơ sở dữ liệu trọng yếu đã kết nối vẫn còn thực hiện đồng bộ ngoại tuyến.

Đại biểu cho rằng tình trạng này khiến việc khai thác và tái sử dụng thông tin chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Người dân dù đã cung cấp dữ liệu cho cơ quan nhà nước vẫn phải kê khai lại khi thực hiện một số thủ tục.

Giải trình tại phiên chất vấn, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết dữ liệu được hình thành qua thời gian dài, lưu trữ tại nhiều cơ quan và đơn vị khác nhau nên quá trình chuẩn hóa, xây dựng và đồng bộ cần thời gian.

Ngoài ra, chi phí xử lý từng loại dữ liệu không giống nhau do mức độ phức tạp khác biệt. Nguồn nhân lực phục vụ công tác xây dựng cơ sở dữ liệu cũng còn hạn chế.

Đối với tình trạng người dân phải đến nhiều lần khi giải quyết thủ tục hành chính, Bộ trưởng Vũ Hải Quân chỉ ra các nguyên nhân như phần mềm chưa kết nối đồng bộ, quy trình và biểu mẫu chưa thống nhất, dữ liệu chưa đầy đủ, thiết bị và đường truyền ở một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu. Năng lực tiếp cận công nghệ số của một bộ phận người dân và cán bộ cơ sở cũng là yếu tố ảnh hưởng.

Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, đồng thời trực tiếp khảo sát tại một số địa phương để xác định 29 vấn đề cụ thể mà cán bộ cấp xã đang gặp phải, từ đó xây dựng giải pháp hướng dẫn và nhân rộng.

Kế hoạch số 02 đặt mốc hoàn thành làm sạch dữ liệu để kết nối vào ngày 30/11/2026. Tuy nhiên, để bảo đảm an ninh, an toàn và hoàn thiện đồng bộ hạ tầng, Bộ trưởng cho biết toàn bộ hệ thống dữ liệu dự kiến được hoàn thiện, đưa vào vận hành thống nhất trong quý II/2027.

Trong thời gian này, Bộ Công an sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, địa phương xử lý những dữ liệu còn thiếu, chưa chính xác hoặc chưa được kết nối.