Chính phủ đề xuất thêm nhóm không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội

Dự thảo sửa Luật BHXH đồng thời đề xuất cơ chế để Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia BHXH bắt buộc đối với người làm việc trên nền tảng số và một số nhóm lao động khác. 

Sáng 23/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội.

Theo tờ trình của Chính phủ, dự luật tập trung sửa đổi một số quy định về chế độ, chính sách nhằm bảo đảm sự thống nhất của Luật BHXH và tạo cơ sở pháp lý cho quá trình triển khai.

Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định về các nhóm thuộc và không thuộc diện tham gia BHXH.

Theo dự thảo, người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng sẽ không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và cũng không thuộc diện tham gia BHXH tự nguyện.

Đề xuất cơ chế đóng BHXH với lao động nền tảng số

Đối với người làm việc không có quan hệ lao động và người làm việc trên nền tảng số, dự thảo đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia BHXH bắt buộc trên cơ sở đề xuất của Chính phủ.

Quy định dự kiến cũng bao gồm các nhóm khác ngoài đối tượng tham gia BHXH bắt buộc hiện hành nếu có việc làm và thu nhập ổn định, thường xuyên. Việc mở rộng sẽ được xem xét phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế – xã hội từng thời kỳ.

Theo cơ quan soạn thảo, cách thiết kế này nhằm tạo lộ trình mở rộng độ bao phủ BHXH đối với nhóm lao động không có quan hệ lao động và người làm việc trên nền tảng số, thay vì quy định cứng ngay trong luật.

Trước đó, tại các buổi góp ý dự thảo, đã có đề xuất đưa tài xế công nghệ, người bán hàng trên sàn thương mại điện tử và một số nhóm lao động khác vào diện tham gia BHXH bắt buộc.

Cơ quan thẩm tra đề nghị xác định rõ đối tượng

Thẩm tra dự luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành về nguyên tắc với việc từng bước mở rộng diện tham gia BHXH.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra cho rằng nhóm “người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số” là phạm vi rất rộng. Vì vậy, việc đưa nhóm này vào diện BHXH bắt buộc cần được đánh giá kỹ.

Thường trực Ủy ban đề nghị Chính phủ xác định cụ thể những người thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc dựa trên cơ sở pháp lý và thực tiễn, đồng thời rà soát để bảo đảm sự đồng bộ với pháp luật về lao động, việc làm và các lĩnh vực liên quan.

Nội dung này cũng phù hợp với quá trình cơ quan Quốc hội đã thẩm tra dự án luật trước đó. Cổng Thông tin điện tử Quốc hội cho biết dự án Luật sửa đổi Luật BHXH đang được tiếp tục rà soát trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Mở rộng bảo hiểm hưu trí bổ sung

Một nội dung khác trong dự thảo là sửa khái niệm bảo hiểm hưu trí bổ sung theo hướng cho phép cá nhân trực tiếp tham gia nếu có nhu cầu.

Theo đề xuất, đây là loại hình bảo hiểm mang tính tự nguyện, hoạt động theo nguyên tắc thị trường và nhằm bổ sung cho chế độ hưu trí trong BHXH bắt buộc.

Nguồn hình thành quỹ có thể đến từ đóng góp của người sử dụng lao động, người sử dụng lao động và người lao động hoặc chỉ từ người lao động.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ làm rõ hơn việc mở rộng đối tượng tham gia, cơ chế kiểm soát quản lý và sử dụng quỹ cũng như trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan.

Đề xuất bỏ giới hạn 12 tháng khi ủy quyền

Dự thảo cũng sửa quy định về việc ủy quyền cho người khác thực hiện một số thủ tục BHXH.

Theo quy định hiện hành, văn bản ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp BHXH và một số chế độ khác có thời hạn tối đa 12 tháng kể từ ngày xác lập.

Dự thảo đề xuất bỏ giới hạn thời gian này và thực hiện việc ủy quyền theo quy định của pháp luật dân sự.

Ngoài ra, dự thảo giao Chính phủ quy định chi tiết hình thức chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH thông qua tài khoản của người thụ hưởng.

Một số quy định liên quan thời gian đóng BHXH tự nguyện để tính hưởng trợ cấp thai sản và nguồn kinh phí thực hiện trợ cấp thai sản cũng được giao Chính phủ quy định chi tiết.

Các nội dung trên hiện mới nằm trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH và đang được cơ quan có thẩm quyền xem xét, hoàn thiện; chưa phải quy định đã có hiệu lực.