Đề xuất đầu tư hơn 288.000 tỷ đồng xây đường Vành đai 5 Vùng Thủ đô

Dự án đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội được đề xuất đầu tư theo hình thức đầu tư công với tổng mức đầu tư gần 288.300 tỷ đồng, đồng thời tiếp tục nghiên cứu phương án PPP trong giai đoạn tiếp theo. 

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, ngày 6/8, Quốc hội nghe Tờ trình của Chính phủ về chủ trương đầu tư Dự án đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội. Theo đề xuất, dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 288.268 tỷ đồng, được xác định là công trình hạ tầng giao thông quan trọng nhằm tăng cường kết nối liên vùng và tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội.

Theo tờ trình, tuyến Vành đai 5 có chiều dài khoảng 349 km, đi qua 7 địa phương. Tuyến chính được thiết kế theo tiêu chuẩn cao tốc 6 làn xe, tốc độ từ 100 đến 120 km/h, trong khi đường song hành có quy mô tối thiểu 2 làn xe, tốc độ thiết kế 60 – 80 km/h.

Để triển khai dự án, diện tích đất dự kiến thu hồi khoảng 4.011 ha, với chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khoảng 78.143 tỷ đồng.

Về nguồn vốn, phần tuyến chính cao tốc có tổng kinh phí khoảng 215.192 tỷ đồng, sử dụng ngân sách Trung ương; phần đường song hành khoảng 73.076 tỷ đồng, do ngân sách địa phương bảo đảm. Trong giai đoạn 2026 – 2030, Chính phủ dự kiến bố trí khoảng 59.700 tỷ đồng để triển khai dự án.

Chính phủ đề xuất trước mắt thực hiện dự án theo hình thức đầu tư công, đồng thời tiếp tục nghiên cứu khả năng áp dụng mô hình đối tác công tư (PPP) trong quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi nếu đáp ứng điều kiện triển khai.

Theo kế hoạch, công tác chuẩn bị đầu tư sẽ được thực hiện từ năm 2026, khởi công trong năm 2027, phấn đấu cơ bản hoàn thành vào năm 2030 và hoàn thiện toàn tuyến trước năm 2035.

Thẩm tra tờ trình của Chính phủ, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đánh giá Dự án đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội đáp ứng tiêu chí của dự án quan trọng quốc gia theo quy định của Luật Đầu tư công. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, thống nhất số liệu trong hồ sơ, làm rõ phạm vi thu hồi đất, số hộ bị ảnh hưởng, phương án tái định cư và các chính sách hỗ trợ để bảo đảm tính đầy đủ, chính xác trước khi triển khai.

Đối với quy mô và phương án đầu tư, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục làm rõ mối liên kết giữa dự án với các công trình giao thông trọng điểm khác, đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp thống nhất giữa 7 địa phương có tuyến đường đi qua nhằm bảo đảm đồng bộ về quy hoạch, tiêu chuẩn kỹ thuật, tiến độ thi công và khai thác sau khi hoàn thành.

Về nguồn vốn, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ cập nhật lại suất đầu tư, đơn giá, chi phí dự phòng và các yếu tố có thể ảnh hưởng đến tổng mức đầu tư. Bên cạnh đó, cần làm rõ cơ cấu nguồn vốn của ngân sách Trung ương và địa phương theo từng giai đoạn, đồng thời bổ sung cam kết của 7 địa phương về khả năng bố trí vốn cho phần đường song hành cũng như công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng lưu ý cần đánh giá kỹ hiệu quả đầu tư, khả năng khai thác quỹ đất dọc tuyến, phương án hoàn vốn và tác động đến kế hoạch đầu tư công trung hạn. Đồng thời, Chính phủ cần chuẩn bị đầy đủ nguồn vật liệu xây dựng, quỹ đất tái định cư và các giải pháp hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống, hạn chế phát sinh khó khăn trong quá trình thực hiện dự án.

Đối với trường hợp chỉ cân đối được khoảng 59.700 tỷ đồng trong giai đoạn 2026 – 2030, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu phương án đầu tư theo từng giai đoạn phù hợp với khả năng bố trí vốn, bảo đảm tính khả thi, hiệu quả và đúng quy định của pháp luật về đầu tư công.