Dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi đề xuất phân cấp phân quyền tối đa toàn diện cho TP Hà Nội

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) được trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhấn mạnh nguyên tắc phân cấp, phân quyền tối đa, toàn diện cho chính quyền Hà Nội trong tất cả lĩnh vực.

Chiều 18/3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu đã trình bày tờ trình của Chính phủ về dự án luật này. Việc xây dựng luật nhằm hoàn thiện thể chế đặc thù vượt trội ổn định có tầm nhìn dài hạn phù hợp với vị trí vai trò tính chất riêng có của thủ đô.

Dự án luật trao quyền mạnh hơn phân cấp phân quyền toàn diện tối đa cho chính quyền thủ đô gắn với nguồn lực thực hiện và trách nhiệm kiểm tra giám sát giải trình.

Dự án luật bổ sung quy định về thẩm quyền xây dựng ban hành văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền TP. Hà Nội. Dự án luật bổ sung quy định về thí điểm cơ chế chính sách nhằm xác lập khuôn khổ pháp lý cho việc thử nghiệm các mô hình giải pháp quản lý và phát triển mới.

Dự thảo bổ sung quy định về thu hồi đất để thực hiện các dự án cần triển khai ngay theo chỉ đạo của Bộ Chính trị Ban Bí thư Đảng ủy Chính phủ Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố.

Dự thảo quy định về phát triển khu kinh tế tự do khu thương mại tự do và loại hình kinh tế mới. Dự thảo bổ sung cơ chế xử lý vi phạm loại trừ miễn trách nhiệm pháp lý để xử lý các vi phạm khi tổ chức thi hành luật.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ phạm vi lĩnh vực được phép ban hành quy định khác với quy định của cơ quan nhà nước cấp trên để bảo đảm phân quyền mạnh nhưng giữ được kỷ cương tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Theo Thường trực ủy ban, quy định này chỉ nên giới hạn trong những lĩnh vực gắn với yêu cầu quản trị đô thị đặc thù hoặc cần thử nghiệm chính sách mới.

Thường trực ủy ban đề nghị quy định rõ nguyên tắc điều kiện và quy trình ban hành các văn bản này bao gồm yêu cầu đánh giá tác động chính sách và tham vấn các cơ quan tổ chức có liên quan.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho rằng việc thiết kế các chính sách ưu đãi đặc thù cần hướng tới mục tiêu giúp TP. Hà Nội tạo ra giá trị lớn hơn làm cho miếng bánh to hơn và cả nước được hưởng nhiều hơn.

Ông Mãi dẫn số liệu trong 5 năm tới tổng thu ngân sách bình quân mỗi năm khoảng hơn 3 triệu tỷ đồng. Riêng TP. Hà Nội và TP.HCM mỗi năm dự kiến sớm đạt khoảng 1 triệu tỷ đồng mỗi địa phương.

Hai địa phương đóng góp khoảng 2/3 ngân sách cả nước. Vì vậy các cơ chế đặc thù phải giúp thủ đô phát triển và đóng góp trở lại cho đất nước. Việc TP. Hà Nội được hưởng lại nguồn lực cũng phải dựa trên phân chia hợp lý theo hướng win-win.

Ông Mãi quan tâm hai vùng động lực là Đồng bằng sông Hồng và Đông Nam Bộ để hai vùng này đóng góp trên 60% GDP cả nước.

Ông Mãi đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội nên ban hành một nghị quyết riêng về hai vùng này quy định rõ phạm vi cơ chế vận hành và nguồn lực để phát huy đúng tiềm năng.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng luật không nên quy định quá chi tiết mà cần xây dựng một khung nguyên tắc chung. Trên cơ sở khung nguyên tắc chung TP. Hà Nội có thể chủ động triển khai phù hợp thực tiễn;

Trọng tâm của luật là trao thẩm quyền tối đa bảo đảm quyền tự chủ toàn diện cho thủ đô đồng thời tạo đột phá trong cải cách thủ tục hành chính khắc phục tình trạng kéo dài mở ra không gian sáng tạo cho quản trị đô thị đặc biệt. Cần kiểm soát rủi ro như nguy cơ lạm quyền hoặc xung đột pháp lý nếu quy định không rõ ràng. Do đó cần thiết lập cơ chế mở nhưng phải kiểm soát;

Cần bổ sung nguyên tắc ưu tiên áp dụng nhưng phải bảo đảm công khai minh bạch lấy ý kiến nhân dân đối với các vấn đề quan trọng.

Về cơ chế tài chính ngân sách cần xây dựng khung đủ mạnh để tạo nguồn lực lớn đáp ứng mục tiêu tăng trưởng cao. Tuy nhiên cần tính toán tính bền vững của nguồn thu tránh phụ thuộc vào các nguồn không ổn định.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng đã tiếp thu các ý kiến. Ông Thắng mong muốn thành phố nhận phân quyền hoàn toàn để thực hiện nhiệm vụ nhất là trong ban hành các quy định mới.

Ông Vũ Đại Thắng nói TP. Hà Nội không mong muốn đứng ra ngoài hệ thống pháp lý của cả nước mà mong có điều kiện thể hiện vai trò dẫn dắt trong xây dựng chính sách mới khi cơ quan Trung ương chưa kịp ban hành.

Chủ tịch Hà Nội cũng kiến nghị trong một số lĩnh vực đặc thù như y tế giáo dục xã hội tiếp tục phân cấp giao thẩm quyền ủy quyền cho TP. Hà Nội thành lập quản lý các đơn vị sự nghiệp công lập.

Ông Vũ Đại Thắng nói TP. Hà Nội mong muốn được chủ động xây dựng định mức biên chế cho từng cơ quan để triển khai các nhiệm vụ.