Hà Nội, TP.HCM dự kiến kiểm định khí thải xe máy từ năm 2027

Từ năm 2027, xe máy tại TP. Hà Nội và TP.HCM phải kiểm định khí thải theo quy chuẩn mới, với hai thông số chính là CO và HC, nhằm cải thiện chất lượng không khí.

• Cục Đăng kiểm: Chưa kiểm định khí thải tất cả xe máy từ 1/1/2025
• Thu phí nội đô: Chuyên gia nói ‘có thể gây bức xúc xã hội’; Giám đốc Sở GTVT nói ‘cần thiết’

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa công bố dự thảo thông tư về quy chuẩn kỹ thuật quốc gia kiểm soát khí thải xe mô tô, xe gắn máy lưu hành tại Việt Nam.

Quy chuẩn này tập trung vào hai thông số chính là Cacbon Monoxit (CO) và Hydrocacbon (HC), nhằm giảm thiểu ô nhiễm không khí, đặc biệt tại các đô thị lớn.

Theo dự thảo, thông số CO được tính theo tỷ lệ % thể tích, chia làm bốn mức: Mức 1 và 2 là 4,5%; Mức 3 là 3,5%; Mức 4 là 2%.

Thông số HC được đo bằng ppm thể tích (1 ppm tương đương 1 g/kg). Với động cơ 4 kỳ, các mức lần lượt là 1.500 ppm (Mức 1), 1.200 ppm (Mức 2), 1.100 ppm (Mức 3), 1.000 ppm (Mức 4). Với động cơ 2 kỳ, các mức là 10.000 ppm (Mức 1), 7.800 ppm (Mức 2), 7.000 ppm (Mức 3 và 4).

Ví dụ, xe máy Honda Wave 110 mới được nhà sản xuất công bố đạt tiêu chuẩn khí thải EURO 3, với thông số thải tối đa CO 2,3 g/km và HC 0,2 g/km.

Lộ trình áp dụng quy chuẩn được xây dựng chi tiết. Cụ thể, từ ngày 1/1/2027, TP. Hà Nội và TP.HCM sẽ bắt đầu kiểm định khí thải xe máy.

Đến ngày 1/1/2028, quy định mở rộng đến TP. Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ và Huế.

Từ ngày 1/1/2030, các tỉnh, thành còn lại sẽ áp dụng, với khả năng triển khai sớm hơn tùy tình hình thực tế.

Từ ngày 1/1/2032, xe máy tại TP. Hà Nội và TP.HCM phải đạt Mức 2 trở lên. Riêng tại “vùng phát thải thấp” của TP. Hà Nội, xe máy cần đáp ứng quy định khí thải theo nghị quyết của Hội đồng Nhân dân.

Quy chuẩn cũng phân loại mức khí thải theo năm sản xuất. Xe mô tô sản xuất trước 2008 áp dụng Mức 1; từ 2008-2016 áp dụng Mức 2; từ 2017 đến 30/6/2026 áp dụng Mức 3; sau 1/7/2026 áp dụng Mức 4. Với xe gắn máy, trước 2016 áp dụng Mức 1; từ 2017 đến 30/6/2027 áp dụng Mức 2; sau 1/7/2027 áp dụng Mức 4.

Việt Nam hiện có hơn 74,3 triệu xe máy (tính đến tháng 12/2023), với số lượng xe đăng ký mới đáng kể: 3,5 triệu xe năm 2022, 1,4 triệu xe trong 6 tháng đầu 2024, và gần 11 triệu xe từ 1/1/2021 đến 30/6/2024.

Ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn như TP. Hà Nội và TP.HCM ngày càng nghiêm trọng, với tỷ lệ bụi từ giao thông chiếm 40-60% (theo nghiên cứu từ 2022).

Nguyên nhân chính là khí thải từ số lượng lớn xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch, đặc biệt xe cũ không đạt tiêu chuẩn.

Cục Đăng kiểm Việt Nam ước tính cần khoảng 5.000 cơ sở kiểm định khí thải vào năm 2028 để kiểm tra khoảng 70 triệu xe.

Bộ Xây dựng đã chuẩn bị các văn bản pháp luật, bao gồm nghị định về điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm định và ba thông tư quy định trình tự, thủ tục kiểm định, cấp chứng nhận, cũng như quy chuẩn cơ sở vật chất kỹ thuật.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ Công an và Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam để đảm bảo tính khả thi và đồng bộ của quy chuẩn.

Dự kiến, quy chuẩn khí thải xe máy sẽ được ban hành trong tháng 5 hoặc 6/2025.