Hơn 3,9 triệu sách giáo khoa còn thiếu, Bộ GD-ĐT nói gì?

Hơn 3,9 triệu cuốn sách giáo khoa vẫn còn thiếu sau khi năm học 2026-2027 bắt đầu. Bộ GD-ĐT đã đưa ra các giải pháp điều chuyển, in bổ sung và tiếp tục rà soát nhu cầu thực tế. 

Gần 3,92 triệu cuốn sách giáo khoa còn thiếu

Ngày 15/9, Bộ GD-ĐT thông tin về tình hình cung ứng sách giáo khoa phục vụ năm học 2026-2027. Theo số liệu tổng hợp sau cuộc họp trực tuyến với Sở GD-ĐT của 34 tỉnh, thành phố chiều 14/9, đến 18h cùng ngày, các địa phương còn thiếu 3.916.370 cuốn sách giáo khoa.

Bộ GD-ĐT đã yêu cầu Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chuyển và cung ứng bổ sung ngay trong ngày 15/9. Những học sinh chưa có sách hoặc còn thiếu nhiều đầu sách được ưu tiên, trong đó có học sinh tại các trường nội trú, trường ở khu vực biên giới, vùng sâu, vùng xa, nơi có điều kiện khó khăn và học sinh thuộc diện được hỗ trợ, cấp hoặc cho mượn sách.

Các địa phương tiếp tục rà soát, cập nhật số liệu và báo cáo trước 16h ngày 15/9 để xử lý những trường hợp còn thiếu.

Theo số liệu của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, đến hết ngày 14/9, tổng nhu cầu sách giáo khoa được cập nhật lên 245,94 triệu bản. Kế hoạch in là 228,9 triệu bản, trong khi số sách đã được cung ứng tới các địa phương khoảng 236,6 triệu bản.

Những thay đổi trong năm học mới

Bộ GD-ĐT cho biết năm học 2026-2027 có nhiều yếu tố mới tác động đến nhu cầu sách giáo khoa.

Đây là năm đầu tiên sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất trên phạm vi cả nước. Cùng thời điểm, một số địa phương thực hiện chính sách hỗ trợ, cấp sách giáo khoa cho học sinh; việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức lại mạng lưới trường, lớp cũng làm thay đổi quy mô và cơ cấu học sinh tại một số nơi.

Những thay đổi này khiến nhu cầu sách giáo khoa phát sinh và biến động trong thời gian ngắn. Trong khi đó, quá trình sản xuất, in ấn và cung ứng cần có thời gian chuẩn bị.

Bộ GD-ĐT cũng cho biết tại một số địa phương, việc đăng ký và phối hợp cung ứng chưa chủ động. Nhu cầu phát sinh sau những thay đổi về trường, lớp, chính sách hỗ trợ sách giáo khoa cũng chưa được cập nhật kịp thời, dẫn đến khoảng cách giữa nhu cầu thực tế và thông tin phục vụ cung ứng.

Bộ GD-ĐT nhận trách nhiệm

Bên cạnh các nguyên nhân khách quan, Bộ GD-ĐT thừa nhận những hạn chế trong công tác dự báo, tổng hợp và phân tích nhu cầu sách giáo khoa trong điều kiện mới.

Theo Bộ, việc đánh giá năng lực tổ chức sản xuất, quản trị và mạng lưới cung ứng của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam chưa đầy đủ. Một số hạn chế trong tổ chức cung ứng và điều phối nguồn sách cũng chưa được xử lý đủ nhanh, linh hoạt.

Bộ GD-ĐT nhìn nhận tình trạng thiếu sách giáo khoa cục bộ tại một số địa phương có trách nhiệm của Bộ, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và các địa phương. Đây là tồn tại cần được khắc phục, đặc biệt ở các khâu theo dõi, dự báo, kết nối dữ liệu, kiểm tra và điều phối khi nhu cầu thay đổi.

Trước đó, từ cuối năm 2025 và đầu năm 2026, Bộ GD-ĐT đã ban hành nhiều văn bản liên quan đến việc chuẩn bị nguồn sách. Ngày 26/12/2025, Bộ ban hành quyết định sử dụng bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” thống nhất trên toàn quốc từ năm học 2026-2027.

Ngày 8/1/2026, Bộ yêu cầu các địa phương rà soát nhu cầu theo từng lớp, từng môn học và phối hợp với đơn vị xuất bản, phát hành để bảo đảm đủ sách. Với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, Bộ yêu cầu xây dựng phương án in, phát hành, điều chuyển giữa các vùng và phương án dự phòng.

Điều chuyển, in bổ sung sách còn thiếu

Trong giải pháp trước mắt, Bộ GD-ĐT yêu cầu tập trung xử lý số sách đã được xác nhận còn thiếu, điều chuyển sách từ nơi thừa sang nơi thiếu và tiếp tục in bổ sung những đầu sách chưa đáp ứng đủ nhu cầu.

Trong thời gian chờ sách bản in, sách giáo khoa điện tử được cung cấp miễn phí. Các trường cũng có thể khai thác sách tại thư viện hoặc sử dụng sách cũ còn phù hợp để hạn chế ảnh hưởng đến việc học tập.

Về lâu dài, Bộ GD-ĐT cho biết sẽ rà soát, đề xuất hoàn thiện cơ chế quản lý sách giáo khoa theo hướng xác định đây là sản phẩm, dịch vụ công và mặt hàng thiết yếu đặc thù.

Bộ cũng dự kiến quản trị toàn bộ chuỗi cung ứng dựa trên dữ liệu thống nhất, xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp, đồng thời xây dựng cơ chế dự phòng và điều phối linh hoạt để chủ động nguồn sách ngay từ đầu mỗi năm học.

Rà soát việc điều chỉnh sách giáo khoa

Liên quan đến nội dung sách giáo khoa, Bộ GD-ĐT cho biết đang rà soát, điều chỉnh tổng thể Chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa theo hướng giảm tính hàn lâm, tăng thực hành, trải nghiệm và cập nhật các yêu cầu mới.

Theo Bộ, những nội dung được xem xét điều chỉnh phải dựa trên cơ sở khoa học, chuyên môn, pháp luật và yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông.

Việc rà soát được thực hiện theo tổng thể và có lộ trình, với yêu cầu không làm gián đoạn hoặc gây xáo trộn không cần thiết đối với hoạt động dạy và học.