NHNN: Hơn 6.300 tỷ đồng được tạm dừng giao dịch sau cảnh báo lừa đảo

Trong hơn 5,6 triệu lượt khách hàng được cảnh báo về giao dịch có dấu hiệu gian lận, có hơn 1,9 triệu lượt khách đã tạm dừng hoặc hủy giao dịch, với tổng số tiền trên 6.300 tỷ đồng.

• Lừa đảo hoành hành! Nhận diện 20 thủ đoạn lừa đảo phổ biến

Thông tin trên do ông Lê Hoàng Chính Quang, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin,Ngân hàng Nhà nước, cho biết tại họp báo quý 3/2026, chiều 7/10.

Ông Quang cho hay tội phạm công nghệ cao vẫn liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn tấn công vào hệ thống thông tin ngân hàng.

Hiện đã xuất hiện tình trạng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giả mạo hình ảnh, giọng nói, phát tán ứng dụng và đường dẫn độc hại nhằm chiếm quyền điều khiển thiết bị. Nhóm tộ phạm này thậm chí tìm cách can thiệp phần cứng, phần mềm thiết bị di động để vượt qua cơ chế xác thực sinh trắc học.

Ngân hàng Nhà nước đã triển khai hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng trong hoạt động thanh toán.

Một trong những công cụ được sử dụng là Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận – SIMO. Hệ thống SIMO đã triển khai thu thập báo cáo từ 150 đơn vị và chia sẻ cho 21 đơn vị khai thác (gồm 16 ngân hàng và 5 trung gian thanh toán).

Từ ngày triển khai (28/9), hơn 5,6 triệu lượt khách hàng đã nhận được cảnh báo. Sau cảnh báo, hơn 1,9 triệu lượt khách hàng tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch, với tổng giá trị giao dịch hơn 6.300 tỷ đồng.

NHNN cho biết sẽ tiếp tục mở rộng SIMO trong cảnh báo và ngăn chặn các giao dịch có dấu hiệu gian lận, lừa đảo; đồng thời duy trì phối hợp với Bộ Công an trong khuôn khổ Tổ Công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến.

“Thấy đúng số, nghe đúng giọng, nhìn đúng mặt” vẫn phải kiểm chứng

Trước tình trạng tội phạm sử dụng AI, deepfake ngày càng tinh vi, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin khuyến nghị mọi người ghi nhớ nguyên tắc: “Dù thấy đúng số, nghe đúng giọng, nhìn đúng mặt vẫn phải kiểm chứng trước khi chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin”.

Vì hiện nay, số điện thoại hiển thị có thể bị giả mạo; điện thoại, SIM, tài khoản mạng xã hội hoặc ứng dụng nhắn tin của người quen có thể bị chiếm quyền; hình ảnh và giọng nói có thể được tạo ra bằng AI.

Theo khuyến cáo, khi nhận được bất kỳ yêu cầu nào liên quan đến chuyển tiền, tài khoản ngân hàng hoặc thông tin cá nhân, người dân cần thực hiện 5 nguyên tắc an toàn tối thiểu.

Một là, không vội vàng. Càng bị thúc giục, đe dọa hoặc yêu cầu giữ bí mật, càng phải cảnh giác.

Hai là, kiểm chứng qua một kênh độc lập, bằng cách chủ động gọi lại theo số điện thoại đã lưu từ trước, hỏi thêm người thân khác, liên hệ ngân hàng.

Ba là, tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã PIN, mã OTP cho bất kỳ ai, kể cả nhân viên ngân hàng; không quay video khuôn mặt, không thực hiện xác thực sinh trắc học, không gửi ảnh giấy tờ tùy thân theo yêu cầu của người lạ.

Bốn là, không bấm vào đường link, không quét mã QR, không cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn qua cuộc gọi, tin nhắn chưa được kiểm chứng.

Cuối cùng, nếu đã cung cấp thông tin hoặc chuyển tiền, cần liên hệ ngay tổng đài hoặc điểm giao dịch gần nhất của ngân hàng để đề nghị tạm khóa tài khoản, dịch vụ ngân hàng điện tử và tra soát giao dịch; đồng thời trình báo cơ quan Công an, giữ lại tin nhắn, số tài khoản, lịch sử cuộc gọi làm bằng chứng. Càng chậm trễ, khả năng ngăn chặn càng thấp.