Đề xuất lập cơ sở dữ liệu trên VNeID để chặn người giàu tranh suất nhà ở xã hội

Doanh nghiệp đề xuất cơ quan nhà nước xét duyệt người mua nhà ở xã hội ngay từ đầu và xây dựng cơ sở dữ liệu người đủ điều kiện trên VNeID để giảm rủi ro thu hồi nhà.

Ngày 12/3, tại hội thảo “Nhà ở xã hội: Bứt tốc nguồn cung, đảm bảo công bằng thụ hưởng” do Báo Tiền Phong tổ chức, ông Lê Quang Huy – Phó Tổng Giám đốc CTCP BIC Việt Nam – đề xuất cơ quan nhà nước thực hiện xét duyệt đối tượng mua nhà ở xã hội ngay từ đầu. Đồng thời cần xây dựng cơ sở dữ liệu chung về người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội trên hệ thống VNeID.

Khi người dân đăng ký mua nhà, doanh nghiệp chỉ cần tra cứu trên hệ thống và ký hợp đồng theo danh sách đã được cơ quan chức năng xác nhận.

Ông Huy cho rằng nếu phát hiện đối tượng không đủ điều kiện, doanh nghiệp phải chấm dứt hợp đồng, thu hồi nhà, xử lý tài chính và làm lại quy trình bán hàng, đây là rủi ro lớn dù lỗi có thể không từ phía doanh nghiệp.

Đại tá Nguyễn Tiến Nam – Giám đốc Ban Quản lý dự án 1, Tổng Công ty 319 – cho rằng quy trình tiếp nhận và xét duyệt hồ sơ ở nhiều nơi còn kéo dài, làm giảm cơ hội tiếp cận nhà ở của người có nhu cầu thực sự. Những vướng mắc thủ tục có thể tạo kẽ hở cho môi giới, trung gian trục lợi, gây méo mó chính sách.

Dữ liệu về các dự án nhà ở xã hội chưa được công khai và kết nối đồng bộ, khiến người dân khó tìm thông tin về dự án, chủ đầu tư hay điều kiện mua nhà.

Ông Nam đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng đơn giản hóa thủ tục, cắt giảm khâu xác nhận không cần thiết và đẩy mạnh số hóa dữ liệu để giảm gánh nặng cho người dân lẫn cơ quan thực hiện. Đồng thời tăng cường minh bạch thông tin dự án, chủ đầu tư và điều kiện mua nhà.

Ông Nguyễn Hoàng Hải – Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Đầu tư phát triển Hạ tầng Đô thị UDIC – cho biết đơn vị đang triển khai dự án nhà ở xã hội Hạ Đình (Hà Nội), dự kiến hoàn thành trong năm nay. Tuy nhiên, doanh nghiệp gặp vướng mắc về cơ chế xác định giá bán và xử lý phần diện tích thương mại trong dự án. Nếu giá bán căn hộ thương mại quá thấp, doanh nghiệp không đủ nguồn thu bù chi phí; nếu quá cao thì không phù hợp quy định và phát sinh rủi ro thẩm định, phê duyệt.

Do vướng mắc này, đến nay dự án vẫn chưa xác định xong giá bán để mở bán theo kế hoạch. Từ cuối năm 2024 đến nay, nhiều dự án nhà ở xã hội tại Hà Nội khởi công nhưng giá bán có xu hướng tăng mạnh. Dự án nhà ở CT3 thuộc khu đô thị mới Kim Chung, xã Thiên Lộc (Hà Nội) mở bán năm 2025 với mức giá khoảng 18,4 triệu đồng/m² (đã bao gồm VAT và phí bảo trì), mức thấp nhất trong các dự án đang triển khai tại Hà Nội.

Đại diện Tổng công ty Viglacera – liên danh nhà đầu tư cho biết lợi thế giữ giá thấp là chủ động nguồn vật liệu xây dựng, tái cơ cấu sản xuất, đẩy mạnh tự động hóa và chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả, giảm chi phí.

Ông Nguyễn Thành Trung – Giám đốc Ban Quản lý dự án nhà ở xã hội CT3 Kim Chung cho rằng định mức chi phí xây dựng nhà ở xã hội theo quy định hiện hành của Bộ Xây dựng gần như không khác nhiều so với dự án chung cư thương mại, trong khi lợi nhuận bị khống chế, khiến biên lợi nhuận của nhà đầu tư khá thấp.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết các dự án nhà ở xã hội sẽ được đưa vào nhóm “luồng xanh” về thủ tục hành chính, cho phép thực hiện song song nhiều quy trình nhằm cắt giảm tối thiểu 50% thời gian giải quyết thủ tục và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Tiến độ triển khai chương trình sẽ được tổng hợp, báo cáo Thủ tướng định kỳ hàng tháng và hằng quý để kịp thời có giải pháp chỉ đạo, điều hành.

Điều này nhằm phục vụ mục tiêu thúc đẩy tiến độ chương trình phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội, với mục tiêu hoàn thành vào năm 2028, sớm hơn 2 năm so với kế hoạch ban đầu.