Đề xuất cấp thẻ văn hóa quốc gia cho học sinh, sinh viên và người nghèo

Chính phủ đề xuất cấp thẻ văn hóa quốc gia nhằm hỗ trợ học sinh, sinh viên, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người khuyết tật và một số nhóm chính sách tiếp cận sản phẩm công nghiệp văn hóa. 

• ĐBQH đề nghị ưu đãi đầu tư đặc biệt để công nghiệp văn hóa góp 7% GDP

• Ngày 24/11 là Ngày Văn hóa Việt Nam, được nghỉ hưởng nguyên lương

Đề xuất thẻ văn hóa quốc gia cho nhiều nhóm người

Ngày 24/10/2026, tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trình bày tờ trình về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất xây dựng thẻ văn hóa quốc gia để hỗ trợ tiêu dùng sản phẩm công nghiệp văn hóa.

Các nhóm dự kiến được hưởng chính sách gồm học sinh, sinh viên, người có công với cách mạng, người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người khuyết tật và những nhóm chính sách khác theo quy định của pháp luật.

Thẻ dự kiến được quản lý và sử dụng trên một hệ thống thống nhất cả nước. Các chính sách hỗ trợ tiêu dùng sản phẩm công nghiệp văn hóa do địa phương thực hiện cũng được tích hợp trên hệ thống này.

Dự thảo giao Chính phủ quy định việc phát hành, quản lý và sử dụng thẻ; cách xác định mức hỗ trợ; quy trình cấp kinh phí, thanh toán, quyết toán và thu hồi khoản hỗ trợ. Những yêu cầu về trách nhiệm của các bên liên quan, kết nối dữ liệu, chia sẻ thông tin và bảo vệ dữ liệu phục vụ quản lý cũng được đặt ra.

Tuy nhiên, dự thảo chưa xác định cụ thể mỗi người được hỗ trợ bao nhiêu tiền, có thể sử dụng thẻ cho những loại sản phẩm nào và thời điểm chính sách bắt đầu áp dụng.

Cơ quan thẩm tra yêu cầu làm rõ nguồn kinh phí

Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội nhận định dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa là dự án luật mới, đưa ra nhiều cơ chế và chính sách có tác động trực tiếp đến ngân sách nhà nước cũng như quyền, nghĩa vụ của tổ chức và cá nhân.

Vì vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị đơn vị soạn thảo đánh giá đầy đủ nguồn kinh phí và nhân lực cần thiết để thực hiện các chính sách mới.

Đối với thẻ văn hóa quốc gia, những nội dung cần được tính toán gồm tổng chi phí hỗ trợ người được cấp thẻ, kinh phí vận hành hệ thống và số lượng người dự kiến đủ điều kiện thụ hưởng.

Việc xác định rõ các yếu tố này có ý nghĩa quan trọng đối với tính khả thi của chính sách. Khi chưa có mức hỗ trợ và dự toán kinh phí cụ thể, chưa thể xác định chính xác nguồn ngân sách cần dành cho chương trình.

Đề xuất hoàn 100% thuế giá trị gia tăng cho đoàn phim nước ngoài

Ngoài chính sách thẻ văn hóa quốc gia, dự thảo luật còn đề xuất hoàn 100% thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa, dịch vụ được sử dụng trực tiếp cho hoạt động sản xuất phim tại Việt Nam của tổ chức, cá nhân nước ngoài.

Để được hưởng chính sách, tổ chức hoặc cá nhân nước ngoài phải có giấy phép cung cấp dịch vụ quay phim sử dụng bối cảnh tại Việt Nam theo quy định về điện ảnh. Phạm vi hoàn thuế dự kiến bao gồm dịch vụ sản xuất phim, sử dụng bối cảnh, nhân lực, thuê hoặc sử dụng thiết bị kỹ thuật, hàng hóa, vật tư và những dịch vụ hợp pháp khác phục vụ trực tiếp việc sản xuất phim.

Các loại hình được đề cập gồm phim điện ảnh, phim truyền hình, phim tài liệu, phim hoạt hình và phim kết hợp nhiều loại hình.

Dự thảo cũng đề xuất miễn thuế thu nhập cá nhân trong 5 năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của một số nhóm nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số và công nghiệp văn hóa.

Với những ưu đãi có thể làm giảm nguồn thu ngân sách, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị đánh giá tác động đối với khả năng cân đối ngân sách trung ương, đồng thời xác định nguyên tắc hoặc khung giới hạn hoàn thuế và bảo đảm sự thống nhất với các luật thuế liên quan.

Một ý kiến khác đề nghị nghiên cứu mở rộng chính sách hoàn thuế sang lĩnh vực âm nhạc, trong đó có các sản phẩm âm nhạc sử dụng bối cảnh tại Việt Nam.

Dự thảo đưa ra nhiều cơ chế phát triển công nghiệp văn hóa

Theo tờ trình, dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa gồm 8 chương, 39 điều, tập trung vào 6 nhóm chính sách trọng tâm.

Các nội dung đáng chú ý gồm phát triển hệ sinh thái công nghiệp văn hóa; hỗ trợ sáng tạo và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; thu hút, đào tạo nhân lực; xây dựng hạ tầng sáng tạo; phát triển thị trường; và hoàn thiện cơ chế tài chính, hỗ trợ, ưu đãi đầu tư.

Dự thảo đề cập việc công nhận vai trò của phần mềm phục vụ sáng tạo và các nền tảng số hỗ trợ quyền sở hữu trí tuệ. Những công cụ này được định hướng trở thành hạ tầng giúp lưu vết quá trình sáng tạo, tạo cơ sở chứng minh, bảo hộ và khai thác thương mại các sản phẩm văn hóa.

Trong lĩnh vực nhân lực, dự thảo đề xuất học bổng, miễn học phí, hỗ trợ chi phí sinh hoạt và tín dụng cho người học những ngành, nghề thuộc danh mục ưu tiên đào tạo. Các cơ chế về khung năng lực, thu hút chuyên gia, nghệ sĩ và nghệ nhân tham gia giảng dạy cũng được đề cập.

Ngoài ra, dự thảo hướng đến việc hình thành tổ hợp sáng tạo văn hóa, cụm và khu công nghiệp sáng tạo văn hóa, cùng sàn giao dịch công nghiệp văn hóa để kết nối người sáng tạo, chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ, doanh nghiệp, nhà đầu tư và người sử dụng.

Cần tiếp tục hoàn thiện một số chính sách về nhân lực

Ủy ban Văn hóa và Xã hội cơ bản đồng ý với sự cần thiết xây dựng luật, đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm các chính sách có trọng tâm và phù hợp với những ngành công nghiệp văn hóa mà Việt Nam có thế mạnh.

Một nội dung được cơ quan thẩm tra lưu ý là đề xuất công nhận nghệ sĩ ưu tú, nghệ sĩ nhân dân, nghệ nhân ưu tú và nghệ nhân nhân dân đáp ứng yêu cầu về trình độ đào tạo. Theo ý kiến thẩm tra, đây là những danh hiệu vinh dự của Nhà nước, khác với trình độ đào tạo được xác định theo pháp luật về giáo dục.

Cơ quan này cũng đề nghị cân nhắc việc mở rộng phụ cấp ưu đãi nghề cho cán bộ quản lý giáo dục nhằm tránh mâu thuẫn với Luật Nhà giáo, đồng thời làm rõ tiêu chí và thẩm quyền xác định nhân lực chất lượng cao.