Tốc độ sụt lún tại TP.HCM đạt 2-8 cm mỗi năm ở nhiều khu vực

Với tốc độ sụt lún 2-8 cm/năm tại khu Nam và ven sông Sài Gòn, TP.HCM cần giải pháp khẩn cấp để ứng phó ngập lụt và biến đổi khí hậu, theo các nhà khoa học.

• TP. Hà Nội và TP.HCM được đề xuất là đơn vị hành chính đặc biệt
• Trụ sở Sở Y tế tỉnh Bạc Liêu tiếp tục sụt lún

Ngày 14/9, nghiên cứu từ Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM cho biết TP.HCM đang đối mặt với tình trạng sụt lún nghiêm trọng, với tốc độ trung bình 2-5 cm/năm trên toàn thành phố.

Ở các khu vực có nền địa chất yếu, như ven sông Sài Gòn từ cầu Sài Gòn đến cầu Ba Son và khu Nam TP.HCM, tốc độ lún có thể đạt 7-8 cm/năm.

Tổng diện tích bị lún lên đến 239 km², tập trung tại các khu vực như huyện Bình Chánh (cũ), phía nam quận Bình Tân (cũ), quận 8 (cũ), phía tây quận 7 (cũ), phía tây bắc quận 2 (cũ), phía đông quận 12 (cũ), phía tây nam quận Thủ Đức (cũ), và phía tây bắc huyện Nhà Bè (cũ).

Báo cáo từ Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM tháng 11/2024 chỉ ra sụt lún bắt đầu từ năm 1990, với tốc độ nhanh gấp đôi mực nước biển dâng (1 cm/năm).

So sánh số liệu đo đạc từ năm 2005 đến 2014, tốc độ lún trung bình đạt 10 cm trong 10 năm, có nơi cao hơn.

Một số điểm lún nghiêm trọng bao gồm Trung tâm Văn hóa quận Bình Tân (cũ) tại phường An Lạc lún 73,3 cm/10 năm, Khu công nghiệp Tân Tạo tại phường An Lạc A lún 73,2 cm/10 năm, và Trung tâm Y tế huyện Bình Chánh (cũ) lún 44 cm/10 năm.

PGS.TS Lê Trung Chơn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Bền vững, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM, cho biết sụt lún do bốn nguyên nhân chính: nền địa chất yếu (khu Nam), suy giảm mực nước ngầm, hoạt động giao thông vận tải, và đô thị hóa với các công trình dân dụng (như khu Tân Cảng, Ba Son).

Sụt lún kết hợp với triều cường, mưa lớn, và biến đổi khí hậu làm gia tăng ngập lụt, đe dọa hạ tầng và kinh tế – xã hội. Nếu không có giải pháp kịp thời, TP.HCM có nguy cơ “chìm dần” như Jakarta, nơi Indonesia phải dời thủ đô do sụt lún.

Để ứng phó, TP.HCM triển khai Đề án chống ngập và xử lý nước thải giai đoạn 2020-2045, với Kế hoạch 2020-2030, giải quyết 5/18 tuyến đường ngập do mưa (27,77%) và 1/7 tuyến trục chính ngập do triều.

Dự án ngăn triều 10.000 tỷ đồng đạt 93,33% tiến độ, cùng với dự án chống sạt lở bán đảo Thanh Đa (giai đoạn 2, 3, 4) và nạo vét kênh rạch để tăng khả năng tiêu thoát nước.

TP.HCM cũng giảm khai thác nước ngầm từ 716.581 m³/ngày (2024) xuống 252.528 m³/ngày, đạt 75,3% mục tiêu 100.000 m³/ngày vào năm 2025.

Ông Lê Trung Chơn đề xuất điều chỉnh quy hoạch và xây dựng hệ thống mô phỏng, dự báo biến dạng mặt đất để đưa ra giải pháp kịp thời.