TP.HCM đặt mục tiêu hoàn thành 255 km metro vào năm 2030

Sau khi rà soát quy hoạch, TP.HCM dự kiến đầu tư 8 tuyến metro với tổng chiều dài khoảng 255 km trước năm 2030, tăng thêm 55 km so với kế hoạch trước đây. 

TP.HCM đang đề xuất mở rộng mục tiêu phát triển mạng lưới đường sắt đô thị với kỳ vọng hoàn thành khoảng 255 km metro vào năm 2030, vượt chỉ tiêu khoảng 200 km theo Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị. Theo báo cáo của Sở Xây dựng TP.HCM, việc điều chỉnh được đưa ra sau quá trình rà soát quy hoạch và đánh giá nhu cầu kết nối giao thông trong giai đoạn phát triển mới của thành phố.

Để đạt mục tiêu này, TP.HCM đề xuất bổ sung thêm hai tuyến metro vào danh mục ưu tiên đầu tư trước năm 2030, gồm tuyến Thủ Dầu Một – Tao Đàn và tuyến Metro số 2 đoạn Tham Lương – An Hạ – Khu đô thị Tây Bắc. Khi hai dự án được đưa vào danh mục, tổng số tuyến ưu tiên hoàn thành trước năm 2030 sẽ tăng lên 8 tuyến, với tổng chiều dài khoảng 255 km.

Bên cạnh các tuyến mới, thành phố đang đẩy nhanh tiến độ nhiều dự án đã được triển khai. Đến nay, ba dự án gồm Bến Thành – Cần Giờ, Bến Thành – Tham Lương và Bến Thành – Thủ Thiêm đã được khởi công hoặc động thổ. Trong khi đó, các dự án Thủ Thiêm – Long Thành, Thành phố mới Bình Dương – Suối Tiên và giai đoạn 1 tuyến Metro số 6 đang được hoàn thiện thủ tục để sớm triển khai xây dựng.

Theo phương án đề xuất, việc mở rộng mạng lưới metro không chỉ nhằm đáp ứng mục tiêu phát triển hệ thống giao thông công cộng mà còn tăng cường kết nối giữa khu vực trung tâm với các đô thị vệ tinh, sân bay và những khu vực phát triển mới sau khi điều chỉnh địa giới hành chính. Việc bổ sung các tuyến mới cũng được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực vận tải hành khách và giảm áp lực giao thông trong tương lai.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng, cùng với việc đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, TP.HCM cũng đang chuẩn bị nguồn lực để triển khai các tuyến metro mới. Thành phố cho biết sẽ tận dụng các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm rút ngắn thủ tục đầu tư, đồng thời tiếp tục rà soát quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị và phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), qua đó nâng cao hiệu quả khai thác hệ thống metro trong tương lai.

Về nguồn vốn, TP.HCM định hướng huy động nhiều kênh đầu tư, trong đó đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt để thu hút nguồn lực xã hội. Theo báo cáo, tổng vốn đầu tư dự kiến cho 8 tuyến metro ưu tiên khoảng 672.519 tỷ đồng. Trong giai đoạn 2026-2030, Trung ương đã bố trí 85.000 tỷ đồng, trong khi HĐND TP.HCM cũng đã thông qua kế hoạch phân bổ 263.513 tỷ đồng từ ngân sách địa phương để phục vụ các dự án đường sắt đô thị.

Song song với đầu tư hạ tầng, thành phố cũng xây dựng kế hoạch phát triển ngành công nghiệp đường sắt đô thị trong nước. Mục tiêu là từng bước nâng tỷ lệ nội địa hóa thiết bị, công nghệ, từ mức tối thiểu 20% trong giai đoạn 2026-2030 lên 35% ở giai đoạn tiếp theo và hướng tới đạt 50-70% trong những năm sau, góp phần giảm chi phí đầu tư và chủ động hơn trong công tác vận hành, bảo trì hệ thống metro.

Theo định hướng dài hạn, sau khi hoàn thành các tuyến ưu tiên trước năm 2030, TP.HCM sẽ tiếp tục mở rộng mạng lưới đường sắt đô thị. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2035 hoàn thành thêm 7 tuyến với tổng chiều dài khoảng 277 km. Xa hơn, quy hoạch đến năm 2050 xác định mạng lưới đường sắt đô thị sẽ đạt khoảng 1.540 km, trong đó khoảng 1.100 km metro và 440 km đường sắt nhẹ (LRT), tạo hệ thống giao thông công cộng quy mô lớn phục vụ sự phát triển của đô thị và khu vực liên vùng.

Theo Sở Xây dựng, việc mở rộng mạng lưới metro được kỳ vọng sẽ tăng cường kết nối giữa trung tâm TP.HCM với các khu vực vệ tinh, sân bay và các đầu mối giao thông quan trọng, đồng thời góp phần giảm ùn tắc, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và hình thành mạng lưới giao thông hiện đại đáp ứng nhu cầu đi lại trong nhiều thập niên tới.