Báo Anh phanh phui mạng lưới tình báo ĐCSTQ, nhà báo Canada nói từng là nguồn tin của FBI

Tờ Mail on Sunday của Anh mới đây đưa tin một doanh nhân Anh và một người được cho là quan chức tình báo cấp cao của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) bị nghi lên kế hoạch tấn công một nghệ sĩ Trung Quốc bất đồng chính kiến, người chỉ trích ông Tập Cận Bình. Báo này còn tiết lộ một nhà báo Canada bị nghi từng làm việc cho mạng lưới tình báo này, sau đó trở thành nguồn tin mật của Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI).

Theo tờ báo, doanh nhân Anh này đang bị Mỹ truy tố. Hai người này còn từng tìm cách thu thập thông tin bất lợi về 7 nghị sĩ Anh chỉ trích Bắc Kinh. Còn nhà báo Canada bị nghi đã viết bài và làm podcast bôi nhọ Mỹ theo chỉ đạo của mạng lưới tình báo ĐCSTQ.

Nhà báo này là ông James Di Fiore, người dẫn podcast kiêm cây viết. Ông vừa xác nhận với trang The Bureau rằng mình chính là nguồn tin mật (Confidential Human Source, CHS) được nhắc tới trong một bản khai có tuyên thệ của FBI. Ông cũng đưa ra các hồ sơ tòa án liên quan.

Ông Di Fiore cho biết ông tham gia cuộc điều tra thông qua văn phòng FBI ở Milwaukee. Ông kể rằng năm 2023, ông được thuê tham gia một kế hoạch bắt cóc nghệ sĩ bất đồng chính kiến Huệ Bác (Hui Bo), mặc dù trên thực tế, lúc đó ông đã là người cung cấp tin cho FBI. Về sau, ông kết bạn với ông Huệ Bác.

Hồ sơ khởi tố hình sự mà FBI nộp ngày 11/4/2025 cho thấy hai nhân vật trung tâm của vụ án là doanh nhân Anh John Miller và công dân Trung Quốc Thôi Quảng Hải (Cui Guanghai). Hai người bị cáo buộc đã làm theo chỉ đạo của phía ĐCSTQ, lên kế hoạch ngăn ông Huệ Bác biểu tình phản đối ông Tập Cận Bình trong thời gian diễn ra hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) năm 2023.

Theo hồ sơ tòa án, ông Miller từng chỉ thị cho người cung cấp tin đến Los Angeles, tìm ra nơi ông Huệ Bác sinh sống. Ông cũng chuyển lời rằng ông Thôi muốn người này thu xếp đến xem căn hộ ngay bên cạnh để lắp camera theo dõi hoạt động của ông Huệ Bác. Ông Miller còn nói rằng kể cả khi ông Tập đã rời Mỹ, họ vẫn muốn tiếp tục giám sát ông Huệ Bác.

Các cuộc trò chuyện do điều tra viên ghi lại còn cho thấy ông Miller từng bàn về việc tấn công ông Huệ Bác. Ông nói khoản thù lao thực sự sẽ đến từ việc “ra tay” với ông Huệ Bác, thậm chí so sánh rằng dùng đạn sẽ được trả nhiều tiền hơn dùng gậy bóng chày. Ông còn nhắc đến việc nhắm vào đầu gối và mắt cá chân để khiến nạn nhân tạm thời không thể đi lại nhưng không bị tổn thương não.

Ông Miller cũng cho hay kế hoạch này phải được cấp trên phê duyệt và nhiều khả năng cần có sự đồng ý của người ở Bắc Kinh. Khi người cung cấp tin đùa rằng nên để lại một dấu vết mang nét Trung Quốc, ông Miller nhấn mạnh những người lên kế hoạch không muốn hành động này có bất kỳ liên hệ trực tiếp nào với người Trung Quốc.

Tuy nhiên, Bộ Tư pháp Mỹ sau đó cho biết hai người mà ông Miller và ông Thôi tuyển mộ vào tháng 10/2023 thực chất “có liên hệ với FBI và hành động theo chỉ đạo của FBI”. Vì vậy, một số nội dung trong các cuộc trò chuyện được ghi âm có thể là lời người cung cấp tin nói ra nhằm phối hợp điều tra với FBI, chứ không thể mặc nhiên coi đó là những hành động bạo lực đã được thực hiện.

Tài liệu của FBI cho thấy ông Miller còn giao cho người cung cấp tin tổ chức các cuộc biểu tình nhằm khiến lập trường của Bắc Kinh được thể hiện như tiếng nói của dư luận Mỹ. Ông cũng giao việc làm phim tài liệu, viết bài trên mạng và làm podcast, lấy các vấn đề quân sự, nhân quyền để công kích hình ảnh nước Mỹ.

Trả lời Mail on Sunday, ông Di Fiore cho biết ông từng tham gia các hoạt động này, nhưng nói FBI sau đó không trả khoản thù lao 150.000 USD như đã hứa. The Bureau đã gửi FBI nhiều câu hỏi, trong đó có việc người cung cấp tin làm nhiệm vụ qua văn phòng Milwaukee như thế nào và FBI có phối hợp với các cơ quan thực thi pháp luật Canada hay không. Cơ quan này sau đó cho biết sẽ không bình luận.

Công tố viên Mỹ còn cáo buộc ông Miller và ông Cui âm mưu mua trái phép tên lửa, radar phòng không, máy bay không người lái và thiết bị liên lạc mã hóa của Mỹ, rồi tìm cách xuất khẩu các công nghệ quân sự này sang Trung Quốc.

Hai người bị bắt tại Belgrade, thủ đô Serbia, vào tháng 4/2025. Sau đó, họ được quản thúc tại nhà, nhưng được cho là đã tháo thiết bị giám sát điện tử rồi biến mất. Một trang tin điều tra ở khu vực Balkan về sau đưa tin hai người đã đi máy bay riêng tới Bắc Kinh.

Hiện phía Mỹ chưa xác nhận lời tự nhận của ông Di Fiore về danh tính, còn các cáo buộc vẫn chờ tòa án phán quyết. Vụ việc một lần nữa thu hút sự chú ý tới cáo buộc ĐCSTQ dùng các mạng lưới ở nước ngoài để giám sát người bất đồng chính kiến, can thiệp chính trị nước khác và tác động tới dư luận.