Riêng năm 2025, hơn 10 người bị Mỹ cáo buộc làm gián điệp cho ĐCSTQ

Lâm Yến
•
Chủ Nhật, 11/10/2026

Thông tin công khai của Bộ Tư pháp Mỹ cho thấy riêng năm 2025, hơn 10 người bị cáo buộc làm gián điệp cho Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ).

Ảnh chụp tòa nhà Bộ Tư pháp Hoa Kỳ tại Washington, D.C. (Madalina Vasiliu/The Epoch Times)

Bà Trương Uyển Oánh (Wanying Zhang), nhân viên môi giới bất động sản gốc Hoa tại California, bị bắt với cáo buộc theo dõi con trai cả của Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức. Vụ việc khiến dư luận thêm lo ngại trước hoạt động gián điệp ngày càng ráo riết của ĐCSTQ ngay trên đất Mỹ.

Wall Street Journal hôm thứ Hai (5/10) đăng xã luận lấy vụ bà Trương làm ví dụ, chỉ trích ĐCSTQ một mặt tuyên bố muốn giữ ổn định chiến lược với Washington, mặt khác lại làm gián điệp trên lãnh thổ Mỹ, gây tổn hại lợi ích quốc gia của Mỹ. Bài xã luận viết rằng Bắc Kinh đã dám làm việc này, và dường như còn tin rằng mình có thể thoát thân an toàn.

Vụ bà Trương chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Hoạt động gián điệp của ĐCSTQ tại Mỹ còn nhiều dạng khác. Có những vụ tìm cách thâm nhập quân đội Mỹ để lấy tài liệu mật hay đánh cắp công nghệ của doanh nghiệp Mỹ, có những vụ theo dõi các trường đại học, giới bất đồng chính kiến Trung Quốc sống lưu vong và du học sinh Trung Quốc tại Mỹ.

Chuyên gia: Gián điệp ĐCSTQ tại Mỹ ở “quy mô công nghiệp”

Ông Andrew Harding, nhà nghiên cứu của viện chính sách Heritage Foundation (Quỹ Di sản), nói với New York Post: “Chúng tôi thấy hoạt động gián điệp của Trung Quốc tại Mỹ thực sự đang gia tăng”.

ĐCSTQ đang sử dụng Bộ An ninh Quốc gia (MSS) để tiến hành gián điệp ở “quy mô công nghiệp” tại Mỹ, nhằm đánh cắp bí mật thương mại và thành quả nghiên cứu học thuật của Mỹ, nhà phân tích chính sách này nhận định.

“Các doanh nghiệp bị nhắm tới. Sinh viên Trung Quốc giả vờ sang Mỹ du học, vào học các chương trình chuyên ngành rồi dịch nội dung khóa học gửi về nước. Còn có những người mang danh du khách tìm mọi cách vào các căn cứ quân sự nhạy cảm và gửi ảnh đi”, ông nêu ví dụ.

Ông Harding cho rằng ĐCSTQ quen sử dụng người đại diện trong cộng đồng người Hoa tại Mỹ để làm gián điệp.

“Một con đường then chốt để họ làm gián điệp là thông qua các cộng đồng và hội nhóm người Mỹ gốc Hoa có cảm tình với chính quyền Trung Quốc… Đó mới chỉ là bắt đầu”, ông nói. “Đánh cắp bí mật thương mại và thành quả nghiên cứu học thuật đều là thủ đoạn quen thuộc của Bắc Kinh.”

“Đây là nỗ lực của toàn ĐCSTQ nhằm phá hoại lối sống Mỹ, đe dọa khả năng đổi mới và vị thế dẫn đầu của Mỹ”, ông Harding nói thêm.

Những ai bị cáo buộc làm gián điệp cho ĐCSTQ

Ngày 29/5/2026, cựu nữ thị trưởng gốc Hoa của thành phố Arcadia, bà Eileen Li Wang (Vương Ái Lâm), đã chính thức nhận tội. Sau đó, bà đeo kính râm và rời khỏi Tòa án Liên bang Los Angeles dưới sự tháp tùng của luật sư bào chữa chính. (Ảnh: Hàn Băng/The Epoch Times)

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) bắt bà Trương, 34 tuổi, tại sân bay quốc tế Los Angeles hôm Chủ nhật (4/10), khi bà chuẩn bị lên máy bay đi Thượng Hải.

Trước đó 5 tháng, bà Eileen Wang (Vương Ái Lâm), 58 tuổi, cựu thị trưởng gốc Hoa của thành phố Arcadia, cũng ở Nam California, đã nhận tội hoạt động bất hợp pháp với tư cách đặc vụ của ĐCSTQ. Bà đối mặt mức án tối đa 10 năm tù.

Bà Wang đổ lỗi cho vị hôn phu cũ Mike Sun (Tôn Diệu Ninh), 65 tuổi, nói rằng mình bị lừa. Hồi tháng 2, ông Sun bị tuyên 4 năm tù vì hoạt động như đặc vụ của ĐCSTQ.

Từ năm 2020 đến 2023, hai người hợp tác với chính quyền ĐCSTQ, sử dụng một trang tin giả nhắm vào người Mỹ gốc Hoa để tuyên truyền thân cộng sản tại Mỹ.

Thỏa thuận nhận tội của ông Sun cho thấy ông đã “dàn dựng” chiến thắng của bà Wang trong cuộc bầu cử năm 2022 theo chỉ đạo của quan chức ĐCSTQ. Sau đó, ông gửi báo cáo chi tiết cho tình báo ĐCSTQ, kể lại họ đã “bồi dưỡng” thành công một “ngôi sao chính trị mới” thân chính quyền ĐCSTQ ra sao.

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) ngày 4 đã chặn một nữ môi giới bất động sản người Mỹ gốc Hoa 34 tuổi, tên Trương Uyển Oanh (张婉莹), tại sân bay quốc tế Los Angeles khi người này chuẩn bị lên máy bay đi Thượng Hải. Người này bị cáo buộc theo dõi, điều tra con trai của Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức, ông Lại Đình, cùng vợ và các con.

Hồi tháng 9, nhà báo Mỹ Thomas Weir Pauken II bị tuyên hai năm tù tại bang Virginia vì làm đặc vụ cho chính quyền ĐCSTQ.

Ông Pauken sống lâu năm ở Bắc Kinh, từng làm biên tập viên và bình luận viên cho truyền thông nhà nước của ĐCSTQ cùng các hãng tin quốc doanh khác, dưới bút danh Tom McGregor. Công tố viên cho biết trong 7 năm, người đàn ông 51 tuổi này đã nhận ít nhất 100 nghìn USD của phía Trung Quốc để viết báo cáo về quan hệ Mỹ-Trung và chính trị Mỹ.

Ông thậm chí từng qua kiểm tra bằng máy phát hiện nói dối của cơ quan mật vụ phía Trung Quốc, và được cho biết báo cáo của ông đã đến tay các lãnh đạo ĐCSTQ, trong đó có Tập Cận Bình.

Đầu năm nay, Jinchao Wei (Ngụy Kim Siêu), cựu thủy thủ Hải quân Mỹ ở căn cứ hải quân San Diego, cảng nhà của Hạm đội Thái Bình Dương Mỹ, bị tuyên 16 năm tù. Do mẹ xúi giục, người này đã bán thông tin nhạy cảm về tàu chiến cho chính quyền ĐCSTQ với giá 12 nghìn USD.

Năm 2025, nhà hoạt động dân chủ người Mỹ gốc Hoa Đường Nguyên Tuấn (Tang Yuanjun), 69 tuổi, thừa nhận làm gián điệp cho ĐCSTQ tại New York, theo dõi những người bất đồng chính kiến khác.

Cũng trong năm đó, doanh nhân người Anh John Miller, 64 tuổi, cùng “người liên lạc” của ĐCSTQ là Thôi Quang Hải (Cui Guanghai), 44 tuổi, bị cáo buộc tìm cách bịt miệng một kiều dân Trung Quốc sống ở Nam California, người công khai phản đối Tập Cận Bình. Hai người còn bị cáo buộc âm mưu buôn lậu vũ khí Mỹ sang Trung Quốc để làm kỹ thuật đảo ngược.

Ông Miller và ông Thôi chạy sang Serbia, bị cảnh sát nước này bắt và quản thúc tại gia. Tuy nhiên, trong lúc chờ dẫn độ về Mỹ, hai người đã bỏ trốn.

Chuyên gia kêu gọi Mỹ ngăn chặn đàn áp xuyên quốc gia của ĐCSTQ

Ông David Shedd, cựu quan chức Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) và cựu Quyền Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA), nói với New York Post rằng mạng lưới gián điệp của Bắc Kinh tại Mỹ “rất rộng”.

“Phía Trung Quốc ngày càng táo bạo, hoạt động ngày càng ngang nhiên”, ông Shedd nói. “Họ đã đặt cược quá nhiều để vượt Mỹ, trở thành cường quốc thế giới. [Gián điệp ĐCSTQ] có mặt ở mọi cấp liên bang, tiểu bang và địa phương, vì ảnh hưởng là yếu tố then chốt”.

Cùng lúc đó, chính quyền ĐCSTQ đang tăng cường đàn áp người dân trong nước và tìm mọi cách gây sức ép buộc người Mỹ gốc Hoa khuất phục, theo chuyên gia nhân quyền Trung Quốc Vương Á Thu (Wang Yaqiu).

“Có người buộc phải làm vậy vì gia đình họ ở trong nước bị đe dọa,” bà cho biết. “Cá nhân tôi biết rất nhiều người bị Trung Quốc quấy rối, theo dõi và tấn công mạng khi sống ở Mỹ… ĐCSTQ còn tuyển một số người làm chỉ điểm. Những người này sống ở Mỹ và tự nguyện cung cấp thông tin để lấy lòng chính quyền Trung Quốc”.

“Chính phủ Mỹ chưa làm đủ để bảo vệ người dân, cũng chưa đầu tư đủ nguồn lực để ngăn chặn hành vi này”, bà Vương nói thêm.

Ông Shedd đồng tình.

“Chúng ta đã đánh giá thấp quy mô mạng lưới tình báo của Bắc Kinh tại Mỹ”, ông nói. “Phía Trung Quốc quan tâm đến mọi mặt của nước Mỹ”.

Sau khi bà Trương bị bắt, Giám đốc FBI Kash Patel viết trên mạng xã hội rằng bà bị cáo buộc theo dõi một nhà lãnh đạo nước ngoài cùng người nhà của vị này ngay trên đất Mỹ cho Trung Quốc, lại còn tìm cách lên máy bay trốn về Thượng Hải. “Không đời nào có chuyện đó,” ông viết.

Ông Patel cho biết thêm FBI đang truy tìm các mối đe dọa an ninh quốc gia và sẽ đưa chúng ra trước công lý, dù chúng ẩn náu ở đâu.