Blogger nổi tiếng quay đời sống ở đáy xã hội Bắc Kinh bị đưa đi tại sự kiện Halloween

Chu Lệ Phong, blogger nổi tiếng Trung Quốc vừa đăng video về những lao động thời vụ ở Bắc Kinh, đã bị cảnh sát đưa đi tại sự kiện Halloween ở Hàng Châu tối thứ Bảy (31/10), theo một video được đăng tải trên tài khoản X.

Chu Lệ Phong mới đây đăng video trải nghiệm làm lao động thời vụ tại Mã Câu Kiều, Bắc Kinh. Video nói về cuộc sống của tầng lớp dưới đáy xã hội Trung Quốc và đạt hơn 2 triệu lượt xem chỉ trong một ngày. Anh cũng từng nói: “Đăng xong tôi sẽ bị tạm giữ”.

Chu Lệ Phong có tên tài khoản là “Phong Ca Vong Mạng Thiên Nhai” (tạm dịch: “Anh Phong lang bạt chân trời”), sinh năm 1986 tại Ngân Xuyên, Ninh Hạ. Anh là người làm video và livestream có tiếng ở Trung Quốc Đại Lục.

Từ năm 2019, anh bắt đầu đăng video du lịch và video tư liệu. Năm 2020, phim tài liệu ngắn quay chợ lao động Tam Hòa ở Thâm Quyến khiến anh được chú ý rộng rãi. Sau đó, anh quay nhiều video tư liệu về tầng lớp dưới đáy xã hội, những người mua nhà ở các dự án bỏ dở và lao động thời vụ.

Những gì Chu Lệ Phong làm được cho là đã khiến Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) nổi giận. Nhiều đoạn video do tài khoản X “Sigma” đăng cho thấy tối 31/10, anh xuất hiện tại sự kiện Halloween ở Hồ Tân Ngân Thái IN77, Hàng Châu, rồi bị cảnh sát đưa đi. Rất đông người dân đứng vây quanh xem.

Tài khoản này kể lại rằng hôm 21/10, trong một buổi livestream, Chu Lệ Phong nói đã quay xong video về lao động thời vụ ở Mã Câu Kiều, Bắc Kinh, nhưng không dám đăng: “Đăng xong tôi sẽ bị tạm giữ”. Hôm 25/10, video được đăng và đạt hơn 2 triệu lượt xem chỉ sau một ngày.

Ngay hôm đó, khi anh đang livestream thì có người tìm đến, phụ đề video ghi là “người của đồn công an”. Từ thứ Ba (27/10), video chuyển sang chế độ chỉ chủ tài khoản xem được. Tối 31/10, anh bị cảnh sát đưa đi tại sự kiện Halloween ở Hàng Châu. Từ lúc “không dám đăng” đến khi “bị đưa đi” chỉ có 10 ngày.

Hôm 25/10, tài khoản “Phong Ca Vong Mạng Thiên Nhai” đăng tải trên Bilibili video có tựa đề “Một ngày Phong Ca trải nghiệm làm công nhân thời vụ ở Mã Câu Kiều”. Video dài khoảng 25 phút, ghi lại chuyến đi của Chu Lệ Phong đến Mã Câu Kiều, Bắc Kinh, để trải nghiệm cuộc sống lao động thời vụ. Nhạc nền của video có câu hát: “Sống như thế 30 năm, cho đến khi tòa nhà sụp đổ”.

Video ghi lại cảnh một tiệm cắt tóc vắng khách đến mức chủ tiệm phải tự đi tìm việc làm thêm. Một ca phân loại hàng chuyển phát nhanh kéo dài suốt đêm được trả công 260 nhân dân tệ, nhưng sau khi làm xong, người lao động phải nghỉ vài ngày mới có thể tiếp tục. Những hình ảnh khác cho thấy nơi ở tồi tàn của công nhân tại “Ngôi nhà công nhân”, cảnh đông đảo người lao động đứng dọc ven đường chờ được thuê và cảnh Chu Lệ Phong dùng chiếc áo bông vừa mua đắp cho một người đàn ông nằm bên đường.

Trong video, một thanh niên sống bằng những công việc làm thuê lặt vặt cho biết, bị sỉ nhục và chửi mắng là chuyện thường tình trong công việc.

Tài khoản X “Bất Hệ Chu” viết:

“Chào mừng đến với chợ lao động thời vụ Mã Câu Kiều. Bộ phim sử dụng ca khúc ‘Giết chết người Thạch Gia Trang ấy’ làm nhạc nền. 30 năm sống trong cảnh như vậy, cho đến khi tòa nhà sụp đổ, nỗi buồn lập tức ập đến. Bức ảnh Phong Ca xuất hiện ở cuối phim giống như một dấu chấm hết được cố ý đặt vào: tác phẩm đã hoàn thành. Hãy chia sẻ để lưu lại. Những bộ phim như thế này thường không tồn tại được lâu trên Bilibili. Có những chuyện ai cũng nhìn thấy nhưng lại khó nói ra, cũng khó để lại bình luận. Không biết một thời gian nữa, anh ấy có chuyển sang nền tảng khác để tiếp tục ghi hình hay không.”

“Đây cũng không phải là câu chuyện mới. Bộ phim tài liệu về ‘Tam Hòa đại thần’ đã phản ánh điều này từ lâu: bộ phim nay đã không còn nữa. Từ năm 2017, làng mới Cảnh Lạc ở Long Hoa và các khu vực lân cận đã được chỉnh trang trên diện rộng. Đến năm 2020, chợ lao động Tam Hòa cũ bị di dời, đổi tên thành ‘Quảng trường Người Phấn Đấu’. Nơi từng là điểm tụ tập của những người lao động và cả hệ sinh thái giá rẻ hình thành quanh đó cũng tan rã. Những hình ảnh ghi lại ở Mã Câu Kiều hôm nay chưa chắc đã là hồi kết, mà có lẽ chỉ là hiện trường của một trạm dừng chân tiếp theo, nơi mọi thứ vẫn chưa kịp đổi tên.”

Sau khi quay xong video, hôm 22/10, Chu Lệ Phong nói trong buổi livestream trên Bilibili rằng lúc trải nghiệm làm công nhân thời vụ ở Mã Câu Kiều, anh đã quay được những nội dung nhạy cảm và không định đăng. Anh còn nói “đăng xong tôi sẽ bị tạm giữ”. Khi cư dân mạng gặng hỏi rốt cuộc anh đã quay được gì, anh mô tả: “Những gì quay được còn khốc liệt hơn cả tiền tuyến Ukraine”.

Chu Lệ Phong cho biết nếu những chuyện này xảy ra ở Thâm Quyến thì anh dám đăng, nhưng xảy ra ở Bắc Kinh thì anh có điều e ngại. “Cái nên quay, cái không nên quay tôi đều quay cả rồi, thật sự quá đáng sợ,” anh nói. Theo anh, có những vấn đề “thậm chí liên quan đến vi phạm pháp luật”, không chỉ là chuyện video có qua được kiểm duyệt hay không. Sau khi video được đăng, có thể sẽ có người vì thế mà mất việc.

Anh cũng kể hôm đó mình nhận một việc thời vụ, làm 5 tiếng và được trả 180 nhân dân tệ (gần 700.000 VNĐ).

Hôm 25/10, sau khi đăng video, Chu Lệ Phong đang livestream thì hỏi “ai gõ cửa đấy” rồi lập tức rời khỏi khung hình. Ở cửa, có người nói “người của đồn công an” và “gặp nhau nhiều lần rồi”. Chu Lệ Phong bảo đang livestream nên phải “tắt buổi live một chút”. Quay lại trước ống kính, anh nói “có chút việc” rồi tắt luôn buổi live.

Tài khoản X “Moonlight🌙月光” viết hôm 27/10:

“Video lao động thời vụ Mã Câu Kiều của Phong Ca đăng chưa được bao lâu thì ngay chiều hôm đó người của đồn công an đã đến gõ cửa. Lúc ấy buổi livestream vẫn đang mở. Anh đứng dậy ra mở cửa, rồi trở lại trước ống kính, nói một câu ‘có chút việc’ và tắt buổi phát. Phong Ca từng bị khóa tài khoản, cũng từng nói video Mã Câu Kiều này ‘đăng xong tôi sẽ bị tạm giữ’. Anh hiểu rất rõ cái giá phải trả khi đăng video lên là gì.”

“Thật ra, với lượng người xem của mình, anh có thể sống thoải mái nhờ tiền tặng thưởng, đầu tư hay quay video chúc mừng. Nhưng anh vẫn chọn đi làm một ngày thời vụ, và đưa những con người ít khi được nhìn thấy lên ống kính. Ở điểm này, tôi khá khâm phục anh.”

Trên X, một số cư dân mạng bình luận:

“Với lượng follower và vị thế hiện nay của Phong Ca, làm video phơi bày thực trạng xã hội như thế này là rất nguy hiểm, giẫm thẳng lên lằn ranh đỏ. Tôi khâm phục lòng can đảm của anh ấy”. “Anh ấy muốn phơi bày xã hội này, nhưng không phơi bày hết, chỉ phơi bày đi phơi bày lại trong phạm vi còn được dung thứ”. “Ngay cả ĐCSTQ xem được video của anh cũng phải khiếp sợ.”

Tài liệu công khai cho thấy Mã Câu Kiều nằm ngoài đường vành đai 6 ở phía đông nam Bắc Kinh, sát Khu Phát triển Kinh tế Bắc Kinh (Diệc Trang). Nơi này được coi là chợ lao động thời vụ lớn nhất khu vực Hoa Bắc, thu hút lao động thời vụ từ khắp cả nước, với hàng chục ngàn người lao động tụ tập. Đây cũng là nơi cảnh sát Bắc Kinh đặc biệt để mắt tới.

Xem thêm: