Ông Chu Dung Cơ qua đời, chuyên gia cảnh báo nguy cơ xuất hiện làn sóng chống ông Tập

Ngày 12/8/2026, cựu Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, cựu Thủ tướng Trung Quốc Chu Dung Cơ qua đời ở tuổi 97, đúng vào thời điểm nhạy cảm của Hội nghị Bắc Đới Hà của ĐCSTQ. Các chuyên gia phân tích cho rằng ông Chu từng phản đối ông Tập Cận Bình, trong khi thời điểm ông qua đời lại diễn ra ngay trước thềm Hội nghị Trung ương 5. Nếu ông Tập tìm cách bố trí để tiếp tục nắm quyền, phe chống Tập có thể tận dụng việc ông Chu qua đời để phát động một phong trào chống Tập.

Theo cáo phó chính thức, ông Chu Dung Cơ qua đời lúc 11 giờ 06 phút ngày 12/8 theo giờ Bắc Kinh tại Bắc Kinh, hưởng thọ 97 tuổi.

Ông Thẩm Minh Thất, nghiên cứu viên Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia thuộc Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Đài Loan, nói với phóng viên Epoch Times rằng: “Chu Dung Cơ từ lâu vẫn được xem là người phản đối Tập Cận Bình”.

Ông cho biết, trước đây ông Chu từng giữ chức Thủ tướng Quốc vụ viện. Chính quyền Trung Quốc đã không thực hiện những cam kết khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), và ông Chu thực sự có nhiều bất đồng về vấn đề này. “Vào tháng 3/2022, truyền thông từng đưa tin rằng Chu Dung Cơ đã gửi thư lên Trung ương, đưa ra 9 ý kiến. Sau đó, trước tình trạng kinh tế ngày càng tồi tệ kể từ khi Tập Cận Bình lên nắm quyền, ông có rất nhiều chỉ trích”.

Ngày 25/3/2022, một số truyền thông tiếng Trung ở nước ngoài đưa tin rằng ngày 10/3 cùng năm, ông Chu Dung Cơ đã gửi thư lên Trung ương, đưa ra 9 ý kiến, trong đó nhiều nội dung rất gay gắt và nhắm trực tiếp vào ông Tập Cận Bình. Chẳng hạn, ý kiến thứ 9 viết: “Đề cao việc dám nói sự thật. Tôi, Chu Dung Cơ, không sợ bị kiểm tra sổ sách, không sợ bị lưu giữ, không sợ liên lụy đến con cháu, có gì thì nói.”

Cũng trong tháng 3 năm đó, ngày 15/3, Wall Street Journal đăng bài viết có tiêu đề “Hoạt động kinh tế Trung Quốc thu hẹp cho thấy những rạn nứt quyền lực của Tập Cận Bình”. Bài viết dẫn lời những người trong nội bộ ĐCSTQ cho biết một số cựu lãnh đạo cấp cao vẫn có tiếng nói chính trị đã công khai phản đối mong muốn của ông Tập Cận Bình về việc phá vỡ quy định kế nhiệm lãnh đạo hiện hành. Trong số những người phản đối có ông Chu Dung Cơ.

Ông Thẩm Minh Thất phân tích: “Hiện nay tình hình khá nhạy cảm. Hội nghị Trung ương 5 sẽ được tổ chức vào tháng 10, vấn đề Tập Cận Bình có tiếp tục nhiệm kỳ hay không, cũng như việc chuyển giao quyền lực, đều là những vấn đề nhạy cảm. Chúng ta cũng không loại trừ khả năng nếu ông Tập Cận Bình nhất quyết muốn tiếp tục nhiệm kỳ, hoặc hiện vẫn đang tiến hành nhiều sự sắp đặt hay hành động nhằm phục vụ việc tiếp tục nắm quyền, sẽ có người hoặc phe chống ông Tập lợi dụng các hoạt động tưởng niệm Chu Dung Cơ để phản đối ông Tập, hoặc thậm chí châm ngòi cho một phong trào chính trị. Rất khó nói.”

Ông nói thêm: “Nhìn tổng thể, việc ông Chu Dung Cơ qua đời sẽ không trực tiếp dẫn đến sự tái cấu trúc quyền lực ở cấp cao. Tuy nhiên, trong bối cảnh xã hội và kinh tế Trung Quốc hiện nay khá nhạy cảm, có thể việc này sẽ trở thành một biểu tượng để người dân hợp pháp bày tỏ sự bất mãn đối với chính trị và kinh tế. Rất khó nói”.

Theo ông, chính quyền ĐCSTQ sẽ tổ chức tang lễ cho ông Chu theo nghi thức cao nhất nhưng đồng thời áp dụng cách xử lý thận trọng, kiểm soát chặt chẽ và ngăn chặn toàn diện mọi hoạt động tưởng niệm quy mô lớn trong xã hội có khả năng bị lợi dụng để khuếch đại bất mãn.

Tuy nhiên, chuyên gia về Trung Quốc và nhà bình luận chính trị kỳ cựu Trần Phá Không cho rằng trong thời gian tưởng niệm ông Chu Dung Cơ, Trung Quốc sẽ không xuất hiện làn sóng tưởng niệm như từng xảy ra với ông Hồ Diệu Bang.

Ông nói: “Chu Ân Lai, Hồ Diệu Bang và Lý Khắc Cường từng lần lượt dẫn đến ba làn sóng tưởng niệm và biểu tình. Đó chính là điều Đặng Tiểu Bình từng nói là ‘dùng người chết để gây áp lực lên người sống’, trong bối cảnh khi đó. Chu Dung Cơ qua đời có thể sẽ có hoạt động tưởng niệm, nhưng có lẽ sẽ không xuất hiện một làn sóng quy mô lớn như vậy”.

Ông Trần Phá Không cho rằng việc ông Chu Dung Cơ qua đời là một tin tốt đối với ông Tập Cận Bình: “Chu Dung Cơ là một nguyên lão chính trị, đồng thời là người thuộc phái cải cách. Tập Cận Bình sợ các nguyên lão chính trị, và càng sợ những người thuộc phái cải cách”.

Lý Ngọc dịch từ  Epoch Times