Phân tích: ĐCSTQ đã tước đoạt không gian phát triển của ngân hàng tư nhân thế nào?

Ngân hàng Hán Khẩu trở thành “người gánh thay”? Bắc Kinh có thể lo ngại nguy cơ rút tiền hàng loạt

Trong thông báo của Ngân hàng Hán Khẩu, phần liên quan đến việc bảo đảm quyền lợi người gửi tiền nêu rõ: đối với tiền gửi cá nhân tại Ngân hàng Chúng Bang, toàn bộ tiền gốc và lãi sẽ được bảo đảm; đối với tiền gửi của doanh nghiệp và các khoản nợ liên ngân hàng, các khoản dưới 50 triệu nhân dân tệ sẽ được bảo đảm toàn bộ gốc và lãi, còn các khoản trên 50 triệu nhân dân tệ sẽ được bảo đảm theo phương án xử lý.

Nhà kinh tế học người Mỹ Hoàng Đại Vệ nhận định với The Epoch Times rằng quy mô tài sản của Ngân hàng Chúng Bang tương đối nhỏ, thấp hơn rất nhiều so với các ngân hàng mang tính hệ thống, “không phải là ngân hàng quá lớn để không thể phá sản.” Theo ông, việc chính quyền Trung Quốc tiếp quản Chúng Bang lần này tương tự như vụ tiếp quản và xử lý Ngân hàng Bao Thương năm 2019, tức đưa một “đại gia” – Ngân hàng Hán Khẩu – ra làm “người gánh thay”, nhằm bảo đảm “sự ổn định của chính quyền và sự ổn định của hệ thống tài chính”.

Đến cuối năm 2018, tổng tài sản của Ngân hàng Bao Thương đạt khoảng 550 tỷ nhân dân tệ.

Ông Hoàng Đại Vệ cho rằng tuyên bố của chính quyền Trung Quốc về việc bảo vệ quyền lợi người gửi tiền chỉ là “một biện pháp xử lý rủi ro tiêu chuẩn” nhằm ngăn chặn nguy cơ lan rộng.

Trong khi đó, Vương Hách cho rằng chính quyền Trung Quốc có thể đã rút kinh nghiệm từ vụ bê bối các ngân hàng nông thôn ở tỉnh Hà Nam năm 2022, “vì vậy lần này hành động khá nhanh,” nhằm “ngăn chặn tâm lý hoang mang của người gửi tiền, ngăn chặn làn sóng rút tiền hàng loạt hoặc các sự cố ngoài ý muốn”.

Trong vụ án các ngân hàng nông thôn ở Hà Nam, gần 40 tỷ nhân dân tệ tiền gửi của khách hàng đã bị chuyển trái phép, ảnh hưởng đến khoảng 400.000 người gửi tiền. Các hoạt động khiếu kiện và biểu tình liên quan kéo dài trong nhiều năm.

Vương Hách chỉ ra rằng việc chính quyền Trung Quốc bảo đảm toàn bộ gốc và lãi đối với tiền gửi cá nhân trên thực tế chỉ áp dụng cho các khoản dưới 500.000 nhân dân tệ; còn “đối với các khoản trên 500.000 nhân dân tệ thì rất khó nói.” Ông nói: “Tiền gửi trên 500.000 nhân dân tệ sẽ được giải quyết như thế nào? Lần trước, vấn đề này tại các ngân hàng vừa và nhỏ ở Hà Nam đã không được giải quyết, dẫn đến một cuộc khủng hoảng rất lớn. Vì vậy, trường hợp của Ngân hàng Chúng Bang vẫn cần tiếp tục theo dõi”.

Bắc Kinh giải quyết vấn đề tài chính bằng cách “vá chỗ này, hở chỗ khác”

Ông Hoàng Đại Vệ cho rằng hiện nay một bộ phận lớn các ngân hàng vừa và nhỏ của Trung Quốc đều đang trong tình trạng “mong manh về tài chính”, điều này liên quan trực tiếp đến sự suy giảm của nền kinh tế Trung Quốc.

Ông cho biết sáu cổ đông sáng lập lớn của Ngân hàng Chúng Bang đều là doanh nghiệp tư nhân tại tỉnh Hồ Bắc. “Các doanh nghiệp này cũng chịu tác động của suy thoái kinh tế; nhiều công ty bản thân đã rơi vào khó khăn về nợ, khiến khả năng bổ sung vốn, giảm thiểu rủi ro của ngân hàng suy yếu đáng kể, đồng thời cũng ảnh hưởng đến quản trị doanh nghiệp”.

Theo ông, sau khi Chúng Bang bị tiếp quản, “trong ngắn hạn có thể tạm thời ổn định tình hình,” nhưng về trung và dài hạn, “bản thân việc tiếp quản giống như một ca phẫu thuật hơn là biện pháp chữa tận gốc các vấn đề của hệ thống tài chính Trung Quốc”.

Ông nói: “Rủi ro của toàn bộ hệ thống tài chính bắt nguồn từ nền kinh tế trì trệ, gánh nặng thuế quá cao và hệ thống an sinh xã hội quá thấp. Nếu những vấn đề này không được giải quyết thì mọi biện pháp đều chỉ là ‘vá chỗ này, hở chỗ khác'”.

Ông Hoàng Đại Vệ cũng cảnh báo: “Nếu về lâu dài không thể giải quyết tận gốc vấn đề thì những vụ việc như thế này sẽ còn tiếp tục xảy ra”.

Các ngân hàng tư nhân Trung Quốc gần như không còn không gian phát triển

Ông Vương Hách cho rằng các ngân hàng tư nhân tại Trung Quốc phải chịu “sự phân biệt đối xử và quản lý quá chặt của thể chế Trung Quốc”, khiến họ gần như không còn không gian để phát triển.

Hiện nay, Trung Quốc chỉ có 19 ngân hàng tư nhân, với tổng tài sản khoảng 2.150 tỷ nhân dân tệ, chiếm khoảng 0,5% tổng tài sản ngành ngân hàng và khoảng 0,4% tổng số ngân hàng trên cả nước.

Ông Vương Hách cho biết ngành ngân hàng Trung Quốc vận hành theo mô hình “vốn nhà nước nắm quyền kiểm soát tuyệt đối.” Theo ông, các ngân hàng tư nhân và ngân hàng có vốn nước ngoài tại Trung Quốc “chỉ chiếm một khe hẹp,” và “quy mô quá nhỏ như vậy thì hoàn toàn không thể phát triển”.

Đồng thời, “nhà nước còn áp dụng cơ chế giám sát cực kỳ nghiêm ngặt đối với ngành ngân hàng, kiểm soát rất chặt, nên không gian dành cho các ngân hàng tư nhân là vô cùng hạn chế. Trước đây họ từng tận dụng tài chính Internet để đạt được một số bước phát triển, nhưng chính quyền Trung Quốc lập tức đạp phanh”.

Ông Vương Hách kết luận: “Trong bối cảnh hệ thống tài chính Trung Quốc ngày càng bị quản lý chặt và quốc hữu hóa, các ngân hàng tư nhân, đặc biệt là các ngân hàng Internet tư nhân, đang ở trong tình thế vô cùng khó khăn. Xét tình hình hiện nay, họ gần như không còn bất kỳ không gian phát triển nào”.