Tin về vụ ‘trả thù xã hội’ khiến ít nhất 8 người thiệt mạng ở Bắc Kinh bị xóa sạch

Vào ngày 29/3, tại khu chợ nông thôn Đại Hàn Kế ở quận Phòng Sơn, Bắc Kinh đã xảy ra một vụ xe xúc hạng nặng lao vào đám đông một cách bừa bãi, gây thương vong nghiêm trọng. Ngày 1/5, báo Pháp Le Monde đưa tin rằng một vụ việc “trả thù xã hội” xảy ra vào cuối tháng 3 tại Bắc Kinh đã bị xóa khỏi dư luận Trung Quốc, như thể chưa từng tồn tại.

Đài Pháp Quảng dẫn lại bài báo của Le Monde, cho biết vào cuối tháng 3, Bắc Kinh đã xảy ra một vụ xe công trình lao vào chợ nông sản, nhưng sự kiện này bị phong tỏa toàn diện trong nước. Sau 4 tuần kể từ khi xảy ra, người dân địa phương hầu như không dám lên tiếng, và cảnh sát Trung Quốc vẫn giám sát chặt chẽ khu vực này.

Theo bài báo, sự việc xảy ra tại quận Phòng Sơn, Bắc Kinh. Khu chợ nông sản Đại Hàn Kế vốn rất nhộn nhịp mỗi dịp cuối tuần, nhưng từ cuối tháng 3 đến nay vẫn đóng cửa. Một người dân nói nhỏ: “Đúng là đã xảy ra chuyện gì đó, nhưng chúng tôi không thể nói”.

Ngày 29/3, rốt cuộc điều gì đã xảy ra tại khu chợ này? Bài báo cho biết sự việc đến nay vẫn là một “bí mật”. Trên mạng xã hội và các trang tin Trung Quốc không còn bất kỳ dấu vết nào. Truyền thông trong nước không đưa tin, bị cấm tiếp cận hiện trường hoặc đề cập đến vụ việc dưới bất kỳ hình thức nào. Danh tính và động cơ của kẻ tấn công vẫn hoàn toàn chưa được công bố.

Bài báo cho rằng việc giữ im lặng tuyệt đối, như thể sự kiện chưa từng xảy ra, cho thấy kiểm duyệt tại Trung Quốc đã bước sang một giai đoạn mới. Trung Quốc từ lâu nhấn mạnh tỷ lệ tội phạm thấp và trật tự xã hội ổn định như một thành quả quản trị của chính quyền Trung Quốc. Đồng thời, truyền thông nhà nước thường xuyên nhấn mạnh bạo lực súng đạn, tình trạng mất an ninh và vấn đề ma túy ở Mỹ để so sánh hai mô hình xã hội, qua đó củng cố tính chính danh của hệ thống Trung Quốc.

Bài báo cũng cho biết, sau 4 tuần, lực lượng cảnh sát tại hiện trường vẫn dày đặc. Khi phóng viên của Le Monde đến hiện trường tác nghiệp, chỉ trong vài phút, cảnh sát đã xác minh danh tính và đưa họ rời khỏi khu vực.

Le Monde dẫn lời chuyên gia nhận định: “Những sự việc này không phải là các hành vi phạm tội đơn lẻ, mà phản ánh những vấn đề mang tính cấu trúc sâu xa hơn. Chúng bắt nguồn từ áp lực kinh tế, bất bình đẳng xã hội và con đường thăng tiến bị hạn chế; đồng thời, hệ thống tại Trung Quốc cung cấp rất ít kênh để bày tỏ ý kiến và kiểm soát chặt chẽ phát ngôn công khai. Trong bối cảnh đó, cảm giác thất vọng thường bị kìm nén thay vì được giải quyết, từ đó làm nảy sinh sự cô lập, oán giận và áp lực tâm lý”.

Đây là vụ thảm án “trả thù xã hội” xảy ra tại một khu chợ nông thôn ở quận Phòng Sơn, Bắc Kinh.

Từ khoảng 11 giờ đến 12 giờ trưa ngày 29/3, tại khu chợ nông thôn quy mô lớn Đại Hàn Kế ở quận Phòng Sơn, một người đàn ông hơn 50 tuổi đã điều khiển máy xúc hạng nặng lao vào dòng người đông đúc, liên tục đâm và nghiền nát các sạp hàng trên con đường hẹp, gây cảnh tượng thảm khốc. Theo lời nhân chứng và nhiều nguồn tin truyền thông, vụ việc khiến từ 8 đến 13 người thiệt mạng và khoảng 12 người bị thương, nhưng con số chính thức chưa được phía chính quyền Trung Quốc xác nhận.

Sau khi vụ việc bị lộ ra ngoài, chính quyền nhanh chóng kiểm soát mạng internet, các thông tin và hình ảnh bị chặn lại. Những từ khóa liên quan trên các nền tảng như Weibo, Douyin bị ẩn, và một số cơ quan báo chí Trung Quốc từng đăng tin cũng đã gỡ bỏ nội dung. Một số nguồn tin cho rằng động cơ gây án liên quan đến việc nghi phạm bất mãn lâu dài vì bị cưỡng chế giải tỏa và khiếu kiện không thành, nhưng đến nay phía chính quyền vẫn chưa đưa ra giải thích chính thức.

Theo một bài viết của trang Tài Tân (đã bị xóa) lan truyền trên mạng, nghi phạm là Khúc Mỗ, 53 tuổi, người Cẩm Châu, Liêu Ninh. Sáng hôm đó, ông ta được cho là đã “âm thầm đầu độc” tại khu chợ, rồi đến gần trưa tiếp tục lái máy xúc thực hiện “đợt sát hại thứ hai”. Khi máy dừng lại, “18 sinh mạng đã vĩnh viễn ở lại khu chợ này, 33 người bị thương”.

Bài viết cho biết Khúc Mỗ từng lập nhà máy tại quê nhà, nhưng do vấn đề giải tỏa và bồi thường, ông rơi vào tranh chấp kéo dài với chính quyền địa phương. Ông từng hy vọng pháp luật sẽ mang lại công bằng, nhưng nhiều năm khiếu kiện không có kết quả. Trong quá trình đó, tài sản cạn kiệt, tính cách dần trở nên cực đoan và cô lập. Bài báo cũng cho biết phóng viên đã bị cản trở khi cố gắng vào bệnh viện phỏng vấn vào ngày thứ ba sau vụ việc.

Nhà báo kỳ cựu Lý Mộc Dương khi bình luận về vụ việc cho rằng Khúc Mỗ trở nên cực đoan là do chính quyền địa phương gây ra. Trong nhiều năm khiếu kiện, các cơ quan chức năng không hành động, thậm chí bao che lẫn nhau, góp phần làm gia tăng bất mãn. Sự phẫn nộ tích tụ cuối cùng đã đẩy ông đến hành vi cực đoan.

Ông Lý Mộc Dương nhận định, trong vụ án gây chấn động này tại Bắc Kinh, Khúc Mỗ là người chịu trách nhiệm trực tiếp, nhưng hệ thống đã góp phần khiến ông rơi vào con đường cực đoan, và do đó cũng đáng bị lên án.