Trung Quốc siết đầu tư chứng khoán xuyên biên giới, Douyin xóa hơn 1.500 video

Sau khi chính quyền Trung Quốc cuối tháng 5 tuyên bố mở chiến dịch trấn áp mạnh các hoạt động đầu tư chứng khoán xuyên biên giới trái phép, các cơ quan liên quan đã nhanh chóng vào cuộc. Nền tảng video ngắn Douyin (phiên bản TikTok tại Trung Quốc) cũng tham gia chiến dịch theo yêu cầu của nhà chức trách. Trong hai tuần qua, nền tảng này đã gỡ bỏ hơn 1.500 video ngắn hướng dẫn người dùng Trung Quốc cách mở tài khoản ngân hàng và tài khoản chứng khoán tại Hồng Kông, cũng như các nội dung khác liên quan đến đầu tư xuyên biên giới.

Loại nội dung này trước đây lan truyền rất nhanh trên các nền tảng video ngắn, thường bám theo các chủ đề như “phổ cập kiến thức đầu tư tài chính”, “dạy bạn đạt được tự do tài chính”, “phân bổ tài sản ở nước ngoài”... Trên thực tế, không ít nội dung đã trở thành cửa ngõ dẫn dắt cho các công ty chứng khoán hoặc dịch vụ tài chính ở nước ngoài, vì vậy trong mắt cơ quan giám sát được định nghĩa là “thông tin tài chính mang tính dụ dỗ”.

Nền tảng chủ động cấm “hướng dẫn mở tài khoản và đầu tư xuyên biên giới”

Theo đưa tin của Cailian She, bộ phận phụ trách liên quan của Douyin cho biết nền tảng này nghiêm cấm các nội dung “dụ dỗ đầu tư xuyên biên giới bất hợp pháp”, “bao gồm nhưng không giới hạn ở các hành vi như” việc dạy hoặc chỉ dẫn mở thẻ ngân hàng Hồng Kông, mở tài khoản chứng khoán Hồng Kông, cũng như cung cấp dịch vụ làm thẻ Hồng Kông cho người không đủ điều kiện.

Cách diễn đạt “bao gồm nhưng không giới hạn ở” cho thấy chỉ cần bị xác định là có vai trò thúc đẩy hoặc tạo điều kiện cho chuỗi dịch vụ tài chính xuyên biên giới, thì đều có thể bị đưa vào phạm vi xử lý. Điều này đồng nghĩa với việc cơ quan quản lý có dư địa diễn giải và thực thi khá rộng.

Vị phụ trách của Douyin còn nói thêm, trước đó nhiều bộ, ngành ở Trung Quốc đã đưa ra yêu cầu chỉnh đốn hoạt động kinh doanh chứng khoán – phái sinh xuyên biên giới. Trong gần hai tuần qua, Douyin đã xử lý hơn 1.500 video vi phạm liên quan, và trong tương lai sẽ tiếp tục siết chặt kiểm soát nội dung video ngắn trên nền tảng, mạnh tay dọn dẹp các loại thông tin vi phạm.

Hình thức “tự rà soát nền tảng” kiểu này thực chất là mô thức quản trị Internet khá điển hình tại Trung Quốc.

Chính sách siết chặt bị ví là “chạy lùi số”, nhà đầu tư hoảng loạn

Ngày 22/5, Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc (CSRC) cùng 8 cơ quan khác đã ban hành văn bản liên ngành, yêu cầu trong vòng hai năm sẽ xóa bỏ hoàn toàn các hoạt động mua bán chứng khoán xuyên biên giới trái phép thông qua các công ty môi giới ở nước ngoài. Trong thời gian chấn chỉnh, nhà đầu tư chỉ được phép thực hiện các giao dịch bán một chiều. Đồng thời, ba công ty môi giới nước ngoài gồm Tiger Brokers (Lao Hu), Futu Holdings (Futu) và Longbridge (Changqiao) bị cáo buộc “phá hoại trật tự thị trường” và sẽ bị tịch thu toàn bộ khoản thu nhập bất hợp pháp ở cả trong và ngoài nước.

Trọng tâm giám sát của cơ quan chức năng tập trung vào ba vấn đề:

1. Có thực hiện việc chào mời, lôi kéo khách hàng trong lãnh thổ Trung Quốc hay không;
2. Có cung cấp kênh giao dịch thực chất cho nhà đầu tư hay không;
3. Có hành vi né tránh quy định quản lý ngoại hối và quản lý tài chính xuyên biên giới hay không.

Sau khi kế hoạch này được công bố, nhiều nhà đầu tư Trung Quốc đang mở tài khoản tại các công ty chứng khoán ở Hồng Kông để giao dịch cổ phiếu Hồng Kông, cổ phiếu Mỹ và các loại chứng khoán nước ngoài khác đã tỏ ra lo ngại. Nhiều ý kiến cho rằng đây là động thái nhằm siết chặt dòng vốn chảy ra nước ngoài và đặt câu hỏi liệu chính quyền có đang “đi thụt lùi” hay không.

Đối mặt với những nghi vấn từ dư luận, CSRC tuyên bố rằng tài sản của Trung Quốc vẫn “có sức hấp dẫn”, đồng thời hoan nghênh các nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia thị trường vốn Trung Quốc để cùng hưởng lợi từ “thành quả của tăng trưởng kinh tế chất lượng cao” của Trung Quốc.

Theo giới quan sát, những phát biểu như vậy thường xuất hiện sau khi chính sách được siết chặt, nhằm trấn an tâm lý thị trường và tránh tạo cảm giác rằng Trung Quốc đang “đóng cửa hoàn toàn”.

Các ngân hàng Hồng Kông cũng đồng loạt siết chặt việc mở tài khoản cho cư dân Trung Quốc Đại Lục

Sau khi Bắc Kinh phát động chiến dịch trấn áp cái gọi là hoạt động đầu tư chứng khoán xuyên biên giới trái phép, nhiều ngân hàng tại Hồng Kông cũng bắt đầu thắt chặt chính sách mở tài khoản đối với cư dân Đại Lục.

Báo Huaxia Times (Thời báo Hoa Hạ) đưa tin, gần đây một nhà đầu tư Đại Lục tên Vương Huy (bí danh), chuyên bay sang Hồng Kông để mở tài khoản ngân hàng, đã đi bộ hàng chục nghìn bước trong ngày nhưng cuối cùng vẫn không đạt được mục đích. Ông thử nộp đơn mở tài khoản trực tuyến nhưng được thông báo không vượt qua được quy trình thẩm định, rà soát khách hàng của ngân hàng và cuối cùng đành thất bại.

Ông Vương kết luận: “Phải làm việc hoặc sinh sống tại Hồng Kông, hoặc có thân phận cư trú ở Hồng Kông thì mới được.”

Trước đây, Ngân hàng Trung Quốc (Hồng Kông) là lựa chọn phổ biến của nhiều nhà đầu tư Đại Lục sang Hồng Kông mở tài khoản. Trên mạng còn lan truyền nhiều “cẩm nang mở tài khoản tối ưu”, hướng dẫn chi tiết cách đặt lịch hoặc trực tiếp đến ngân hàng mở tài khoản (walk in – không cần hẹn trước). Tuy nhiên, kể từ cuối tháng 5 năm nay, cùng với việc siết chặt quản lý đầu tư xuyên biên giới theo cả hai chiều, nhiều ngân hàng như Ngân hàng Trung Quốc (Hồng Kông), Ngân hàng Đông Á, Public Bank và WeLab Bank đã lần lượt thắt chặt chính sách mở tài khoản đối với cư dân Đại Lục. Những lý do từng được chấp nhận trước đây như “mua bảo hiểm Hồng Kông” hay “chi tiêu ở nước ngoài” nay không còn đủ điều kiện để mở tài khoản.

Đồng thời, một số ngân hàng cũng tăng cường khâu thẩm định hồ sơ, khiến thời gian xét duyệt kéo dài đáng kể.

Theo bài báo, một nhân viên ngân hàng tại Hồng Kông tiết lộ rằng cùng với việc chính sách đầu tư xuyên biên giới của cư dân Đại Lục ngày càng bị siết chặt, việc mở tài khoản tiết kiệm tại các ngân hàng Hồng Kông cũng trở nên khó khăn hơn. Người không phải cư dân Hồng Kông rất khó được cấp thẻ ngân hàng trực tiếp.

Nhiều ngân hàng như Ngân hàng Trung Quốc (Hồng Kông), Ngân hàng Đông Á và Public Bank đã ngừng hoặc hạn chế đáng kể việc mở tài khoản cho cư dân Đại Lục. Theo phản ánh của một số nhà đầu tư, thời gian xét duyệt mở tài khoản tại HSBC, Hang Seng Bank và China Construction Bank (Asia) cũng đã kéo dài rõ rệt. Gần đây, Ngân hàng Đông Á còn tạm dừng các dịch vụ giới thiệu khách hàng từ đại lục sang Hồng Kông mở tài khoản cũng như dịch vụ mở tài khoản có xác thực từ xa.

Đáng chú ý, WeLab Bank, ngân hàng số từng rất được ưa chuộng để mở tài khoản tại Hồng Kông, hiện cũng đang thắt chặt chính sách mở tài khoản.