Trước APEC, Thâm Quyến siết kiểm soát: Cư dân bị hạn chế về nhà, người khiếu kiện bị chặn bắt

Khi hội nghị APEC tại Thâm Quyến (Trung Quốc) đến gần, chính quyền thành phố vừa gấp rút chỉnh trang đô thị, vừa bố trí cảnh sát gác trên các cầu vượt và tăng cường tuần tra ban đêm. Trên mạng còn lan truyền thông tin một số cư dân ở khu trung tâm bị yêu cầu tạm thời chuyển đi, trong khi những người khiếu kiện từ nhiều nơi bị chặn lại và đưa đi.

Hội nghị Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) sẽ diễn ra tại Thâm Quyến từ ngày 18 đến 19/11. Lãnh đạo nhiều nước đã lần lượt đến thành phố này. (Ảnh do người được phỏng vấn cung cấp / Epoch Times)

Một người được phỏng vấn, từng trực tiếp trải qua “giờ APEC” ở Thâm Quyến, cho rằng đợt bảo đảm an ninh lần này đã lan tới khu nhà ở, hoạt động của doanh nghiệp và sinh hoạt thường ngày. Người này nói ngay cả những người chưa từng đi khiếu kiện cũng bị đưa vào diện “duy trì ổn định” từ trước. Theo người này, điều đó cho thấy an ninh chính trị được đặt lên trên cuộc sống và quyền lợi của người dân bình thường.

Thâm Quyến “trang điểm” xuyên đêm, tòa nhà bỏ dở được “mặc áo mới”

Hội nghị Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) sẽ diễn ra tại Thâm Quyến từ ngày 18 đến 19/11. Tổng thống Mỹ Donald Trump, lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ có cuộc gặp ba bên tại thành phố này vào ngày 19/11. Đây sẽ là lần đầu tiên lãnh đạo ba nước Mỹ, Trung Quốc và Nga họp ba bên.

Sở Công an tỉnh Quảng Đông hôm 1/11 đã tổ chức cuộc họp động viên các cơ quan công an toàn tỉnh về công tác bảo đảm an ninh cho hội nghị APEC. Phó Tỉnh trưởng kiêm Giám đốc Sở Công an Lưu Quốc Chu chủ trì cuộc họp và triển khai nhiệm vụ. Sở cũng điều cảnh sát từ khắp tỉnh đến tăng cường cho Thâm Quyến, bổ sung lực lượng trên đường phố nhằm “bảo đảm lực lượng hùng hậu xuống đường, quản lý và kiểm soát nghiêm ngặt”.

Cùng lúc đó, chính quyền gấp rút cải tạo diện mạo đô thị. Hãng tin nhà nước Trung Tân Xã mô tả đường phố Thâm Quyến lúc này: đâu đâu cũng có biển chỉ dẫn song ngữ, hoa giấy nở rộ, cờ trang trí cắm dọc các tuyến đường. Buổi tối còn có màn trình diễn ánh sáng chủ đề APEC vừa được nâng cấp, để cùng chào đón “năm Trung Quốc” của APEC.

Bên ngoài cảnh phồn hoa mà chính quyền phô bày, ống kính của cư dân mạng lại cho thấy một mặt khác.

Nhiều cư dân mạng mới đây chụp được cảnh một tòa nhà bỏ dở gần ga tàu điện ngầm Bình Châu, quận Bảo An. Công trình đã ngừng thi công từ lâu này nay được bọc kín bằng vải quây màu xanh dương, trông như một tòa nhà mới, nhìn từ xa có màu xanh nổi bật.

Một cư dân mạng địa phương cho biết: “Tòa nhà này ngừng thi công từ năm 2005, tôi đã nhìn nó suốt hơn 20 năm”. Người này viết thêm: “Chỉ trong 10 ngày, áo cũ đã thay thành áo mới. Đây đúng là bên hưởng lợi lớn nhất từ APEC”.

Đợt chỉnh trang cấp tốc của chính quyền Thâm Quyến không chỉ dừng ở một tòa nhà.

Video một cư dân mạng đăng tải cho thấy công nhân trồng hoa xuyên đêm trên dải cây xanh ven đường, nhân viên vệ sinh ngồi xổm cạo vết bẩn bám chặt trên sàn ga tàu điện ngầm. Nhân viên khác sơn lại đường ống, rửa cọc tiêu bên đường và dùng vòi nước áp lực cao xịt rửa lối ra ga tàu điện ngầm.

Có cư dân mạng ước tính đợt chỉnh trang cấp tốc này có thể tốn khoản tiền rất lớn, rồi đùa: “Đây là công trình lớn, ít nhất cũng phải 10 triệu trở lên”.

Cảnh sát trên cầu vượt, tuần tra trong đêm: Cả thành phố vào trạng thái cảnh giới

Song song với việc chăm chút bề ngoài thành phố, mức canh phòng trên đường phố cũng tăng lên.

Nhiều cư dân mạng cho biết gần như cầu vượt đi bộ nào ở Thâm Quyến cũng có cảnh sát canh gác. Tình trạng tương tự lần lượt xuất hiện ở Đông Hoản và Huệ Châu: cầu vượt có cảnh sát trực, người dân không được dừng lại hay chụp ảnh trên cầu.

Một cư dân mạng kể rằng một số tổ cảnh sát trực trên cầu vượt còn mang theo các dụng cụ được cho là dùng để xử lý những tình huống nhạy cảm. Nhân viên trực mang theo túi lớn, khám người và kiểm tra ngẫu nhiên những ai đeo ba lô đi qua cầu.

Những cư dân mạng này mô tả Thâm Quyến và các vùng lân cận lúc này đang “căng thẳng tột độ, thần hồn nát thần tính”.

Tài khoản @GFWfrog hôm Chủ nhật (15/11) đăng trên X lời phản ánh của một cư dân mạng sống ở Thâm Quyến: “Trước khi APEC chính thức diễn ra, đêm khuya ở Thâm Quyến đã vào trạng thái cảnh giới cao độ. 12 giờ đêm, quanh trụ sở chính quyền thành phố, xe tuần tra cứ chạy đi chạy lại. Ông Tập Cận Bình và ĐCSTQ rốt cuộc đang sợ điều gì?!”

Dương Phàm (tên đã đổi), một nhân viên văn phòng ở Thâm Quyến, nói với Epoch Times rằng thành phố đã bước vào cái gọi là “giờ APEC” từ tuần trước, và sinh hoạt thường ngày ở đây bị ảnh hưởng rõ rệt. Cảm nhận rõ nhất của anh là đường phố trở nên yên tĩnh khác thường, việc quản lý giao thông cũng chặt chẽ hơn hẳn.

Phóng viên hỏi có phải taxi không được bóp còi, đến mức tài xế chỉ còn cách hô to hay không. Anh Dương Phàm trả lời: “Bây giờ chúng tôi gần như không đi taxi. Nhưng đi ngoài đường thì tôi thấy đúng là rất yên tĩnh. Xe máy điện hình như cũng không được bấm còi, tôi thấy xe máy điện cũng không bấm còi”.

Ngay từ tháng trước, Cục Sinh thái Môi trường Thâm Quyến và Cục Quản lý Giao thông thuộc Công an Thâm Quyến đã ra thông báo chung về việc cấm bóp còi. Từ ngày 1/11, xe cơ giới trên toàn thành phố bị cấm bóp còi suốt ngày đêm (từ 0 giờ đến 24 giờ). Lệnh cấm có hiệu lực 5 năm, người vi phạm sẽ bị xử phạt theo luật.

Quy định mới vừa có hiệu lực, trên đường phố Thâm Quyến đã xuất hiện những cảnh khá trớ trêu. Khi gặp người đi bộ chắn đường, có tài xế vì sợ bị phạt nên không dám bóp còi, chỉ đành thò đầu ra ngoài gọi to để nhắc nhở. Có tài xế xe buýt thấy xe phía trước mãi không nhúc nhích dù đèn xanh đã bật, đành kéo phanh tay, tự xuống xe gõ cửa kính ra hiệu.

Về câu hỏi tàu điện ngầm có bị ùn tắc nặng vì siết kiểm tra an ninh hay không, anh Dương Phàm cho biết việc kiểm tra ở đây tuy chặt hơn nhưng chính quyền đã mở thêm lối vào có điểm kiểm tra, nên tình trạng xếp hàng vẫn tạm ổn.

Anh lấy ví dụ các ga Cương Hạ Bắc, Phúc Điền: mỗi ga không chỉ có các lối ra vào A, B, C, D mà còn mở thêm nhiều lối E, F, một số ga thậm chí có tới hơn 10 lối vào.

Dù vậy, nhịp làm việc và sinh hoạt ở Thâm Quyến đã chịu ảnh hưởng của hội nghị thượng đỉnh.

“Từ tuần trước, ở Thâm Quyến đã không còn khái niệm đi làm, tan làm nữa. Bạn hiểu ý tôi chứ? Kể từ khi tôi đến Thâm Quyến tuần trước cho đến lúc này, thành phố về cơ bản đã bước vào ‘giờ APEC’ rồi,” anh Dương Phàm nói.

Anh cho biết một số doanh nghiệp đã yêu cầu nhân viên làm việc tại nhà hoặc làm việc từ xa, nhất là ở những khu tập trung doanh nghiệp công nghệ cao như Nam Sơn, nên cảnh đi làm, tan làm bình thường giảm hẳn. Ngược lại, ở khu Hoa Cường Bắc vẫn còn khá nhiều cửa hàng mở cửa, các hoạt động buôn bán thường ngày như bán phụ kiện điện thoại chưa dừng hẳn.

Như vậy, hội nghị chưa chính thức khai mạc mà một số ngành và doanh nghiệp ở Thâm Quyến đã phải điều chỉnh hoạt động từ trước để phục vụ kế hoạch an ninh của chính quyền.

Cư dân bị sắp xếp chuyển đi, có nhà khó về

Các biện pháp kiểm soát đã lan từ đường phố vào khu dân cư.

Một cư dân mạng ở Thâm Quyến mới đây tiết lộ rằng trong thời gian diễn ra hội nghị APEC, một số cư dân ở khu vực trung tâm có thể bị hạn chế về nhà và thậm chí không được ở trong chính căn nhà của mình.

Người này cho biết một số khu nhà ở bị công an phong tỏa, mỗi tòa nhà đều có nhân viên quản lý lưới khu dân cư canh gác, khiến cư dân không thể ra vào tự do như mọi ngày. Có tin còn nói mỗi hộ được nhận khoản hỗ trợ trọn gói 600 nhân dân tệ mỗi ngày.

Một bài đăng trên X viết: “Cư dân mạng Thâm Quyến tiết lộ: Trong thời gian APEC, có nhà mà không được về, có nhà mà không được ở! Cư dân mạng nói trong thời gian hội nghị APEC, cư dân ở khu trung tâm Thâm Quyến lại bị hạn chế về nhà, đến phòng trong chính nhà mình cũng không được ở! Cư dân mạng tiết lộ khu nhà ở bị công an phong tỏa, mỗi tòa nhà có nhân viên quản lý lưới canh giữ, mỗi hộ được hỗ trợ trọn gói 600 nhân dân tệ mỗi ngày”.

Anh Dương Phàm tận mắt thấy những điều bất thường ở các khu nhà quanh địa điểm hội nghị: rèm cửa ở một số tòa nhà cao tầng quanh khu Hương Mật Hồ đều kéo kín, rõ ràng có liên quan đến việc bố trí an ninh cho hội nghị. Khi phóng viên hỏi cư dân gần đó có bị yêu cầu tạm thời chuyển đi hay không, anh trả lời: “Có, tôi còn chụp được”.

Anh giải thích rằng việc bảo đảm an ninh cho những sự kiện chính trị lớn như vậy không đợi tới lúc hội nghị chính thức khai mạc mới bắt đầu, mà được triển khai từ rất lâu trước đó.

Với những cư dân phải tạm thời chuyển chỗ ở, anh Dương Phàm cho biết một số người quả thật được bố trí ở khách sạn, nhưng chi phí cho việc này rõ ràng không thấp. “Duy trì ổn định thì họ phải bỏ tiền ra,” anh nói.

Có cư dân mạng phản bác rằng dù chính quyền lấy lý do bảo đảm an ninh hội nghị để áp dụng biện pháp kiểm soát tạm thời, cũng không nên dễ dàng tước quyền cư trú và ra vào bình thường của người dân. Với một gia đình bình thường, căn nhà không chỉ là tài sản mà còn là không gian sống cơ bản hằng ngày. Nếu cư dân bị buộc rời khỏi nhà vì một hội nghị quốc tế, khoản hỗ trợ dù có cũng chưa chắc bù đắp được những xáo trộn trong công việc, cuộc sống và việc sắp xếp gia đình.

Người khiếu kiện bị chặn bắt đưa đi, diện “duy trì ổn định” mở rộng

Các biện pháp an ninh không chỉ giới hạn quanh địa điểm hội nghị. Một số người bị chính quyền xem là có khả năng thuộc diện “duy trì ổn định” cũng đã bị kiểm soát từ trước.

Một người am hiểu sự việc tiết lộ hôm 15/11 rằng ngay trước hội nghị APEC, một nhóm người khiếu kiện từ nhiều nơi ở Trung Quốc đã đến Thâm Quyến. Vừa đến nơi, họ đã bị một nhóm cảnh sát Thâm Quyến cùng nhiều người đội mũ chặn lại, sau đó bị đưa lên một chiếc xe khách Coaster. Lúc đó chưa rõ họ bị đưa tới đâu (xem video).

Anh Dương Phàm cho biết không chỉ người khiếu kiện mới bị kiểm soát từ trước: một số người quanh anh chưa từng đi khiếu kiện, nhưng vì trước đây có hồ sơ đặc biệt nên cũng đã bị đưa vào diện duy trì ổn định.

“Bây giờ trong nước, có những người tưởng như chẳng dính dáng gì, nhưng hễ bị coi là đối tượng duy trì ổn định thì đều đã bị ‘duy trì ổn định’ từ trước rồi,” anh nói.

Điều này cho thấy trước các sự kiện chính trị lớn, chính quyền có thể đã mở rộng diện “duy trì ổn định” từ những đối tượng quen thuộc như người khiếu kiện, người đấu tranh đòi quyền lợi sang các nhóm rộng hơn trong xã hội.

Chỉ số ùn tắc giảm 28%: Tự nguyện hay bị vận động?

Chính quyền coi đây là các biện pháp bảo đảm cho hội nghị, nhưng việc đi lại hằng ngày của người dân đã bị ảnh hưởng rõ rệt.

Nam Phương Đô thị Báo hôm thứ Hai (16/11) đưa tin, sau khi “tuần lễ hội nghị APEC” bắt đầu, tình trạng ùn tắc giao thông vào giờ cao điểm buổi sáng ở Thâm Quyến đã giảm mạnh. Dữ liệu của nền tảng Amap (Cao Đức) cho thấy so với cùng khung giờ tuần trước, chỉ số ùn tắc toàn thành phố giảm 28,09%, quãng đường bị ùn tắc giảm 84,23%.

Lượng khách đi phương tiện công cộng cũng giảm rõ. Tính đến 9 giờ sáng cùng ngày, toàn hệ thống tàu điện ngầm Thâm Quyến đón 2.015.700 lượt khách, giảm 19,38% so với cùng kỳ tuần trước, theo số liệu của đơn vị vận hành.

Chính quyền cho rằng sự thay đổi này là nhờ các biện pháp “đi lại xanh”. Thị trưởng Thâm Quyến Lý Vận cho biết đến thứ Bảy (14/11) đã có hơn 1,5 triệu chủ xe đăng ký tham gia đi lại xanh. Chủ xe có thể tự nguyện chọn ngừng sử dụng xe một hoặc nhiều ngày trong khoảng từ 16 đến 20/11.

Tuy nhiên, dư luận đặt dấu hỏi về mức độ “tự nguyện” của người dân.

Những ngày hội nghị APEC đến gần, một nhân viên ở Thâm Quyến đứng bên đường giơ biển khuyên người dân hạn chế lái xe riêng.

Phường Liên Đường, quận La Hồ còn huy động nhân viên ban quản lý tòa nhà, nhân viên quản lý lưới và tình nguyện viên đến từng hộ gia đình để vận động người dân vào cuối tuần. Họ cũng đứng ở cổng khu dân cư và bãi đỗ xe các khu thương mại để khuyên người dân. Sau khi chủ xe đăng ký, cảnh sát giao thông sẽ đối chiếu dữ liệu ra vào bãi đỗ xe và ảnh chụp trên đường để kiểm tra xe có thật sự ngừng chạy như đã cam kết hay không.

Một cư dân mạng mới đây chụp được tấm áp phích tuyên truyền dán trong một tòa nhà văn phòng ở Thâm Quyến, với tiêu đề “Để không gây thêm tắc nghẽn cho APEC trên sân nhà Thâm Quyến, xin hãy chọn cách đóng góp của bạn”. Áp phích liệt kê các cách đóng góp như “tăng ca tới khuya”, “cho xế yêu nằm nghỉ”, “vừa đi làm vừa tập thể dục”.

Tấm áp phích khiến cư dân mạng bàn tán sôi nổi. Có người viết: “Đường Thâm Quyến hết tắc rồi, nhưng lòng dân ‘trâu ngựa’ Thâm Quyến lại càng nghẹn”, “Đúng là Thâm Quyến, cao tay thật”. Không lâu sau, cư dân mạng địa phương phát hiện tấm áp phích đã bị gỡ xuống.

Người được phỏng vấn: An ninh “cực kỳ nghiêm ngặt”, tâm lý xã hội khó kìm nén

Anh Dương Phàm cho rằng phía sau việc bố phòng dày đặc như vậy còn có nỗi lo về tâm lý xã hội.

Anh nhận định việc chính quyền áp dụng các biện pháp an ninh ở mức gần như cảnh giới toàn diện nhằm ngăn hội nghị xảy ra sự cố cho thấy ĐCSTQ hết sức dè chừng những yếu tố có thể gây bất ổn xã hội.

Anh kể gần đây thường thấy trên mạng xã hội cảnh đám đông lớn tụ tập ở nhiều nơi, nhưng người đăng không nói rõ nguyên nhân sự việc. Phần bình luận thì liên tục xuất hiện những câu mang ý phản kháng như “đã đến lúc rồi”. Theo anh, phía sau những hiện tượng này vừa có các vấn đề thực tế như tình trạng nợ lương, tranh chấp nhà ở, vừa phản ánh sự bất mãn tích tụ lâu ngày của người dân.

Anh Dương Phàm nói cuối năm vốn là thời điểm các vụ nợ lương, đòi lương thường gia tăng. Douyin cũng thường đề xuất cho anh xem các video về những vụ việc như vậy. Ngoài ra còn có một số vụ tụ tập đông người liên quan đến vấn đề nhà ở.

Anh cho rằng thay vì đơn giản gọi đó là hành vi phản kháng, nên hiểu đây là biểu hiện của tâm lý xã hội đang tìm cách giải tỏa. “Kiểu phản kháng này thì không gọi là phản kháng được, phải gọi là xã hội xả cảm xúc, và chuyện này cũng khá nhiều, tức là người ta cần tìm một lối thoát,” anh nói.

Anh Dương Phàm còn cho biết trong thời gian diễn ra các sự kiện chính trị nhạy cảm như APEC, cơ quan quản lý không gian mạng của ĐCSTQ sẽ siết chặt hơn nữa việc kiểm soát ngôn luận trên mạng. Người nước ngoài có thể không xem trực tiếp được nội dung trên Douyin và Xiaohongshu tại Trung Quốc Đại Lục. Song nếu các video này được chia sẻ lên mạng xã hội ở nước ngoài, cộng đồng quốc tế có thể nhìn thấy, và hình ảnh mà Chính phủ Trung Quốc muốn xây dựng cũng có thể bị ảnh hưởng.

Vì vậy, anh cho rằng chính quyền không chỉ muốn ngăn ngừa sự cố tại hội nghị mà còn muốn tránh để xảy ra các vụ việc xã hội quy mô lớn hoặc những luồng dư luận tiêu cực trong thời gian này. Hiện chính quyền đang hết sức căng thẳng, chỉ một động tĩnh nhỏ cũng có thể khiến họ cảnh giác trên diện rộng hơn.

Published by

Recent Posts

Ông Navarro cáo buộc Thủ tướng Canada tìm cách “dùng Trung Quốc ép Mỹ”

Ông Navarro gọi việc Thủ tướng Canada Mark Carney nói có thể tìm đến hãng…

2 phút ago

Chồng bà Hoàng Lạc lập mạng lưới trung tâm dữ liệu, chính quyền địa phương ĐCSTQ hỗ trợ

Ông Khang Vĩ, chồng bà Hoàng Lạc, đã xây dựng mạng lưới trung tâm dữ…

13 phút ago

Chứng khoán Mỹ giảm mạnh, Nasdaq vào vùng điều chỉnh, chứng khoán châu Á giảm theo

Chứng khoán Mỹ giảm mạnh, chỉ số Nasdaq mất 2,49% và vào vùng điều chỉnh,…

19 phút ago

Quân Pháp được cho là vào Ukraine dưới vỏ bọc Ba Lan để huấn luyện, bảo dưỡng

Quân Pháp được cho là đã bí mật hỗ trợ Ukraine nhiều tháng, dùng nhiệm…

22 phút ago

Nghệ thuật Shen Yun kết nối văn hóa và cảm xúc tại Tokyo – Nhật Bản

Chương trình giới thiệu Nghệ thuật Biểu diễn Shen Yun đã diễn ra hôm Chủ…

1 giờ ago

Từ 31/12/2028, công chứng viên được công chứng giao dịch BĐS trên cả nước

Nghị định 413/2026/NĐ-CP cho phép công chứng mọi giao dịch bất động sản trên cả…

3 giờ ago