Trước thềm Hội nghị Cấp cao APEC tại Thâm Quyến, trên mạng lan truyền một bức thư được cho là của một người dân Thâm Quyến thế hệ 9X gửi Tổng thống Mỹ Donald Trump. Người viết kêu gọi phía Mỹ quan tâm đến quyền của người dân Thâm Quyến cũng như tự do, dân chủ của người Trung Quốc, và khuyên ông Trump đừng thông đồng với kẻ độc tài của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

(Ảnh minh họa: Shutterstock)

Thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, sẽ đăng cai Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) trong hai ngày 18 và 19/11. Người phát ngôn Nhà Trắng Olivia Wales nói với phóng viên BBC rằng cuộc gặp mang tính lịch sử giữa lãnh đạo Mỹ, Nga và Trung Quốc sẽ diễn ra trong thời gian ông Trump dự hội nghị.

Hôm thứ Hai (16/11), ông Chu Quân Hồng, cựu luật sư ở Thâm Quyến hiện buộc phải ở lại Mỹ, đăng lại trên mạng X bức thư có tựa đề “Thưa Tổng thống Trump, chào mừng ông đến Thâm Quyến”, ký tên “Một người dân Thâm Quyến thế hệ 9X”. Mở đầu thư, người viết chào mừng ông Trump lần đầu đến thăm tỉnh Quảng Đông trên cương vị tổng thống Mỹ.

Bức thư nhắc đến những gầm cầu vượt mới sơn lại, khẩu hiệu mới tinh trong công viên, góc đường sạch không một hạt bụi ở Thâm Quyến: “Trước những công trình làm đẹp bộ mặt bỗng dưng xuất hiện, hẳn ông sẽ ngạc nhiên”. Người viết cho biết thực ra từ sau dịch bệnh, kinh tế liên tục đi xuống, “ví tiền của chúng tôi đã xẹp lép”.

Trước khi bài ca tụng đảng cầm quyền vang lên, những người dân lâu năm ở Thâm Quyến không khỏi băn khoăn, thư viết. Công nhân có được trả tiền làm thêm giờ thỏa đáng không? Tiền của người nộp thuế có lại bị tiêu vào những chỗ không cần thiết, chỉ để thu hút thêm người đến hay không?

Theo bức thư, người dân chợt nhận ra Thâm Quyến đã bị trang điểm thành một món hàng trưng bày đẹp đẽ, đặt trong tủ kính và dán nhãn “khu kiểu mẫu”, để rồi “trở thành phần minh họa cho những lời ca tụng quyền lực toàn trị”. Qua lớp kính, người ta sùng bái những cảnh quan đô thị yên ổn, “những tòa lâu đài trên cát bỏ không”.

“Chúng tôi mất tiếng nói, nhưng lại hết lần này đến lần khác phải trả giá cho những quyết sách sai lầm. Những thị trưởng, bí thư xa lạ lần lượt lướt qua nơi đây như sao băng, để lại một mớ bòng bong trong quản lý đô thị. Các đại biểu Nhân đại thì hào nhoáng, còn chúng tôi chẳng biết gì về họ,” bức thư viết.

“Chúng tôi không muốn thấy chế độ chuyên chế quay trở lại, dùng những câu chuyện to tát mà hư ảo để viết lại quá khứ, hiện tại và tương lai của thành phố này.” Người viết cũng nhắc ông Trump rằng ông là một doanh nhân thành đạt, mà đã làm ăn thì nói chuyện làm ăn: đầu tư vào hàng chục triệu người dân Trung Quốc lương thiện chắc chắn sẽ mang lại lợi ích sâu rộng và lâu dài hơn cho nước Mỹ và cho thế giới.

Thư kết bằng lời nhắn gửi ông Trump: “Ông là một nhà lãnh đạo chính trị mạnh mẽ, thời đại rồi sẽ có hồi đáp. Sự tiến bộ của Trung Quốc chỉ có thể dựa vào tự do và dân chủ; việc nước Mỹ vĩ đại trở lại cũng không dựa vào sự thông đồng với kẻ độc tài”.

Bức thư thu hút nhiều bình luận trên mạng X. “Ngày càng nhiều người thức tỉnh, nhất là thế hệ 8X, 9X!” một người viết. Người khác kêu gọi: “Hay lắm! Tất cả người Hoa ở Mỹ, những người hoạt động dân chủ ở hải ngoại, những người làm cách mạng dân chủ trong nước, mọi người hãy cùng viết, cùng ký tên gửi thư lên Tổng thống Trump!”

Một tài khoản bình luận: “Tập Cận Bình chỉ là một kẻ đầu sỏ chính trị đội lốt độc tài. Tôi chưa từng thấy kẻ độc tài nào yếu kém, bất lực đến vậy”. Một người khác viết: “Tập Cận Bình mất mặt rồi!”

Thâm Quyến chuẩn bị đăng cai APEC, nhà chức trách bắt đầu làm khổ người dân. Nhiều thông tin trên mạng xã hội cho biết đường phố Thâm Quyến cứ vài bước lại có một chốt gác, không khí căng thẳng. Nhà dân ở các khu vực trung tâm bị phong tỏa, người dân có nhà mà không về được. Có khu dân cư sắp bị thu hết thùng rác, cư dân được yêu cầu tự xử lý rác. Có khu yêu cầu cây cảnh trong nhà không được có lá vàng, cư dân phải tự mua lá nhựa xanh để dán lên. Khâu kiểm tra an ninh ở tàu điện ngầm còn có chiêu lạ: gọng thép trong áo ngực của một phụ nữ bị ép tháo ra.

Một người phụ trách tại sân bay Thâm Quyến mới đây cho Đài Á Châu Tự Do (RFA) biết vùng trời trong bán kính 300–400 km quanh Thâm Quyến sẽ bị kiểm soát tạm thời: “Chủ yếu vẫn là để bảo đảm an toàn vùng trời. Lãnh đạo Mỹ và Nga đều sẽ đến, đây là một hình thức kiểm soát quân sự, mọi máy bay chưa được phép đều không được vào khu vực kiểm soát, gần như một cuộc diễn tập quân sự”.

Ông Tăng, một cư dân Thâm Quyến, cho rằng kinh tế đi xuống, lòng dân bất ổn khiến nhà chức trách càng nhạy cảm hơn với rủi ro an ninh trong các sự kiện lớn. “Vì kinh tế đi xuống, lòng dân bất ổn nên giới lãnh đạo cấp cao càng nơm nớp lo sợ, họ sợ đủ thứ. Tôi nghe nói đến dao làm bếp cũng bị kiểm soát. Xã hội hiện đại rồi, ai còn cầm dao làm bếp đi làm phản nữa. Ai cũng biết dao làm bếp chẳng gây ra chuyện gì, nhưng họ sợ xảy ra cái gọi là ‘sự cố nghiêm trọng’,” ông nói.