Đôi nét về bác sĩ Vũ Đình Tụng

Bác sĩ Vũ Đình Tụng thuộc thế hệ bác sĩ đầu tiên của Việt Nam, được học tập trong môi trường y khoa tiên tiến của Pháp. Ông trở thành bác sĩ tài năng, được mời chữa bệnh cho người Pháp ở Hà Nội. Dù gia cảnh khó khăn, ông vẫn góp công trong việc cứu đói và chữa bệnh trong nạn đói lịch sử Ất Dậu 1945.

Bác sĩ tài năng thuộc thế hệ đầu tiên của đất nước

Họ Vũ ở làng Trình Xuyên, huyện Vụ Bản, Nam Định là dòng họ có truyền thống Nho học. Khi các Giáo sĩ phương Tây truyền giáo, làng Trình Xuyên là một trong những nơi tiếp nhận Công giáo sớm nhất. Họ Vũ ở đây vốn có truyền thống chữ Nho, dần dần có thêm tín ngưỡng theo Công giáo.

Đến thời thuộc Pháp, họ Vũ có ông Vũ Đình Thi rất giỏi chữ Nho, đồng thời cũng được thụ hưởng nền giáo dục Kitô từ nhỏ, thông thạo cả tiếng Latin, Pháp và Tây Ban Nha.

Vũ Đình Thi có người con trai là Vũ Đình Tụng sinh năm 1895. Thời trẻ Vũ Đình Tụng học ở trường Bưởi – đây là ngôi trường lớn của Pháp, và một trường dành cho những người theo Công giáo ở Hà Nội.

Sau đó Vũ Đình Tụng theo học Trường Y Khoa Đông Dương và tốt nghiệp y sĩ trường này vào năm 1917.

Năm 1933, Trường Y Khoa Đông Dương đào tạo cấp bậc bác sĩ và đổi tên thành Trường Đại học Y Dược Đông Dương. Trường cho phép các y sĩ chính quy trước đó được học tiếp để bảo vệ luận án bác sĩ. Vũ Đình Tụng theo học tiếp và tốt nghiệp bác sĩ năm 1937.

Vũ Đình Tụng làm việc tại Bệnh viện Phủ Doãn (nay là Bệnh viện Việt Đức) và nhanh chóng trở thành phẫu thuật viên rất giỏi chuyên môn, uy tín trong ngành.

Giới chuyên môn Pháp đánh giá cao tài năng của ông nên mời ông làm thêm cả ở Bệnh viện Thuộc địa Grelle (Hà Nội), là nơi chữa bệnh cho người Pháp và giới nhà giàu. Ông làm Giám đốc dưỡng đường và Trưởng khoa giải phẫu.

Với tài năng và uy tín của mình, Vũ Đình Tụng hoàn toàn có thể sang Pháp để học và có được địa vị cao hơn. Tuy nhiên ông quyết định ở lại trong nước để đem tài năng phục vụ cho dân tộc.

Tận tâm cứu đói và chữa bệnh trong nạn đói lịch sử năm 1945

Năm 1944, tổ chức Việt Minh thành lập Tân Việt Nam hội nhằm thu hút giới trí thức gia nhập phục vụ cho mình. Nhận thấy đây là nơi có thể giúp mình có điều kiện cứu chữa cho dân, Vũ Đình Tụng gia nhập cùng với một số trí thức người Việt khác.

Năm 1945 xảy ra trận đói lịch sử ở miền bắc, dân chúng các địa phương chạy đến các phố phường xin ăn, nhiều người kiệt sức rồi chết vì đói. Thời đấy cứ mở cửa ra ngoài là thấy cảnh người lếch thếch gầy trơ xương tìm kiếm miếng ăn. Người nào còn sức thì đi lại xin ăn, người kiệt sức thì chỉ có thể nằm im một chỗ.

Nhiều sinh viên vẫn trụ lại Hà Nội cùng các nhà hảo tâm nấu cháo phát miễn phí cho mọi người, nhưng số người ăn xin rất đông, không sao phát đủ hết.

Trước tình cảnh đó, bác sĩ Tụng cùng vợ con nấu cháo cứu đói.

Theo lời kể của bà Vượng, con gái út ông Tụng, thì lúc này Nhật đã đảo chính Pháp để nắm quyền cai trị Đông Dương, vì thế thu nhập của gia đình cũng không có nhiều. Cứ 3 giờ sáng ông Tụng cùng con trai dậy đi xếp hàng mua gạo nấu cháo cứu dân, nhưng cũng chỉ có thể mua được gạo mốc. Vì nấu cháo cứu đói, nên gia đình cũng không còn đủ ăn. Chỉ bà Vượng là con gái út nên được cả nhà nhường cho đủ khẩu phần.

Bệnh viện bấy giờ cũng quá tải vì số lượng bệnh nhân rất đông. Ban ngày bác sĩ Tụng làm việc rất vất vả, tối đến mệt lả vì làm quá sức lại thiếu ăn.

Hai vợ chồng ông Tụng quyên góp gạo cứu dân, lại cùng đến sân nhà thờ Hàm Long cùng những người theo Công giáo nấu cháo phát cho dân chúng.

Dành cả cuộc đời để chữa bệnh cứu người

Sau năm 1945, bác sĩ Vũ Đình Tụng đến chiến khu Việt Bắc, đảm nhiệm Chủ tịch hội Chữ Thập Đỏ, sau đó kiêm thêm chức Bộ trưởng bộ Thương Binh. Mặc dù giữ các chức vụ này, ông chủ yếu chuyên tâm chữa bệnh. Trong thời gian ở Việt Bắc ông đã cứu chữa và giúp rất nhiều thương binh khỏi bệnh. Sau này với cương vị là Bộ trưởng bộ Thương Binh, ông đề xuất các chính sách nhằm có được điều kiện khám chữa bệnh tốt nhất cho người thụ hưởng.

Giữ chức Bộ trưởng, nhưng bác sĩ Vũ Đình Tụng không màng danh lợi hay chính trị. Ông không gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam, cả đời giữ tín ngưỡng của mình với Công giáo. Dù đảm đương chức vụ lớn, nhưng ông chỉ xem đó là môi trường thuận lợi giúp ông thực hiện ước mơ chữa bệnh cứu người của mình.

Trần Hưng

Xem thêm:

• Trịnh Đình Kính: Từ đứa bé mồ côi đến doanh nhân thủy tinh nổi tiếng
• Đôi nét về nhà thơ Vũ Hoàng Chương

Mời xem video: