Cách khắc phục sự ghen tị khi đồng nghiệp được thăng chức

Hiện tượng ghen tị nơi công sở khi đồng nghiệp được thăng chức có thể khá phổ biến. Các chuyên gia cho biết, hiểu được nguyên nhân của hiện tượng này không chỉ giúp giảm bớt tác động tiêu cực của sự ghen tị mà còn mở đường cho việc áp dụng các chiến lược hiệu quả để vượt qua nó.

Trong môi trường làm việc có tính cạnh tranh, việc đồng nghiệp được thăng chức, tăng lương hoặc đạt thành tựu khó tránh khiến bản thân nảy sinh cảm giác ngưỡng mộ, thậm chí là ghen tị.

Giảng viên quản trị Giang Hoàng tại Phân hiệu quốc tế Việt Nam của Đại học RMIT (Úc) đã viết trên trang “Psychology Today” rằng, ghen tị là một phản ứng cảm xúc phức tạp. Khi một người nhận ra người khác sở hữu những phẩm chất, thành tựu hoặc tài sản mà mình thiếu nhưng lại khao khát có được, thì phản ứng này sẽ xuất hiện, và thường đi kèm với cảm giác tự ti, thất vọng và oán giận.

Trong môi trường làm việc, khi nhân viên cảm thấy vị trí, cơ hội hoặc thu nhập của mình kém hơn đồng nghiệp, tâm lý ghen tị sẽ tự nhiên nảy sinh. Ghen tị có thể được chia thành ghen tị tích cực và ghen tị tiêu cực. Tích cực có thể trở thành động lực thúc đẩy nhân viên cải thiện kỹ năng và hiệu suất, còn tiêu cực sẽ dẫn đến hành vi tiêu cực như nói xấu đồng nghiệp hoặc nuôi dưỡng oán hận.

Chuyên gia Giang Hoàng cho biết, những tác động tiêu cực chính của ghen tị ác ý đối với nhân viên và môi trường làm việc gồm:

• Giảm mức độ hài lòng trong công việc: Những nhân viên thường xuyên so sánh với đồng nghiệp và nảy sinh ghen tị có thể ngày càng không hài lòng với vai trò của mình, từ đó mất động lực và tinh thần sa sút.
• Gia tăng xung đột nơi làm việc: Ghen tị có thể dẫn đến căng thẳng giữa các cá nhân, sự thù địch, bắt nạt nơi công sở hoặc phá hoại có chủ ý.
• Giảm mức độ hợp tác: Khi nhân viên coi đồng nghiệp là đối thủ, họ có thể che giấu thông tin, tránh hợp tác và ngày càng ít sẵn sàng hỗ trợ lẫn nhau.
• Gia tăng căng thẳng và mệt mỏi: Cảm giác ghen tị kéo dài có thể gây ra lo âu, áp lực và kiệt quệ cảm xúc, từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể và hiệu suất làm việc.
• Xuất hiện hành vi phi đạo đức: Những nhân viên ghen tị có thể dùng các thủ đoạn không trung thực như lan truyền tin đồn, phá hoại ngầm hoặc thao túng kết quả để giành lợi thế.
• Vấn đề dài hạn: Nếu không được xử lý đúng cách, ghen tị ác ý có thể hình thành văn hóa oán hận trong công ty, khiến nhân viên khó duy trì cảm giác an toàn tâm lý. Về lâu dài, điều này có thể làm tăng tỷ lệ nghỉ việc và giảm năng suất.

Làm thế nào để đối phó với hiện tượng ghen tị nơi công sở?

Giảng viên Giang Hoàng cho biết, vì ghen tị là một hiện tượng tự nhiên trong môi trường làm việc, nhân viên nên tìm kiếm các chiến lược để đối mặt và giải quyết nó một cách tích cực. Dưới đây là 3 chiến lược ông đề cập:

(1) Nuôi dưỡng tư duy phát triển

Tư duy phát triển giúp nhân viên xem thành công của đồng nghiệp là nguồn cảm hứng thay vì mối đe dọa. Quan điểm này khuyến khích học hỏi và cải thiện bản thân thay vì oán giận.

• Xác định mục tiêu cá nhân: Nhân viên nên tập trung vào định hướng nghề nghiệp dài hạn thay vì so sánh nhất thời.
• Tìm kiếm sự hướng dẫn: Học hỏi từ những đồng nghiệp thành công có thể biến sự ghen tị thành cơ hội phát triển kỹ năng.
• Nhấn mạnh cải thiện bản thân: Nhân viên nên tập trung vào tiến bộ của chính mình thay vì so sánh với người khác.

(2) Rèn luyện quản lý cảm xúc

Quản lý cảm xúc hiệu quả rất quan trọng trong việc xử lý ghen tị nơi công sở.

• Đối diện với cảm xúc của bản thân: Nhận diện sự ghen tị mà không phán xét giúp nhân viên có thể xử lý nó một cách mang tính xây dựng.
• Thay đổi suy nghĩ tiêu cực: Nhân viên nên tập trung vào điểm mạnh và cơ hội của mình thay vì những thiếu sót.
• Áp dụng kỹ thuật chánh niệm: Thiền, hít thở sâu và tự phản tỉnh có thể giúp quản lý cảm xúc hiệu quả.

(3) Xây dựng mối quan hệ tích cực nơi làm việc

Thiết lập các mối quan hệ tích cực, vững chắc với đồng nghiệp có thể giảm bớt tác động tiêu cực của ghen tị. Những nhân viên như vậy sẽ ít coi thành công của người khác là tổn thất của bản thân.