Khảo sát cho thấy “Giấc mơ Mỹ” đang được tái định nghĩa: Khởi nghiệp để làm chủ vận mệnh

Khảo sát mới nhất của ngân hàng Wells Fargo cho thấy người Mỹ đang tái định nghĩa “Giấc mơ Mỹ”, xem việc sở hữu doanh nghiệp là cách để làm chủ vận mệnh của mình.

Nghiên cứu “Khảo sát tiền bạc Wells Fargo 2026” (2026 Wells Fargo Money Study) phát hiện rằng việc sở hữu doanh nghiệp đã trở thành yếu tố cốt lõi trong cách người Mỹ, đặc biệt là thế hệ trẻ, tái định nghĩa “Giấc mơ Mỹ”. Họ coi khởi nghiệp là con đường để đạt được quyền tự chủ và kiểm soát tương lai.

Khảo sát dựa trên bảng hỏi trực tuyến được thực hiện từ ngày 19/11 đến 17/12/2025 với 3.773 người trưởng thành Mỹ và 215 thanh thiếu niên từ 14 -17 tuổi, được điều chỉnh theo độ tuổi, giới tính, thu nhập và trình độ học vấn để phản ánh cấu trúc dân số toàn nước Mỹ.

Kết quả cho thấy trong số người trưởng thành được khảo sát, có tới 61% cho rằng sở hữu doanh nghiệp là một phần của “Giấc mơ Mỹ”; trong khi ở thế hệ Z (sinh từ 1997–2012, khoảng 14–29 tuổi), tỷ lệ này cao hơn, đạt 69%.

Trong nhóm chưa sở hữu doanh nghiệp, 74% thế hệ Z và 58% thế hệ Millennials (hay Gen Y, sinh từ 1981–1996, khoảng 30–45 tuổi) hy vọng một ngày nào đó có thể sở hữu doanh nghiệp riêng.

Một trong những lý do là 80% thế hệ Z và 67% thế hệ Y tin rằng sở hữu doanh nghiệp giúp họ kiểm soát vận mệnh của mình. Đáng chú ý, có tới 96% chủ doanh nghiệp hiện tại cũng đồng tình với quan điểm này.

Tuy nhiên, sự kiểm soát này cũng đi kèm với cái giá phải trả. Có 86% chủ doanh nghiệp cho biết việc điều hành doanh nghiệp đòi hỏi phải hy sinh tài chính cá nhân; gần 2/3 chủ doanh nghiệp từng sử dụng tiền tiết kiệm cá nhân, tín dụng hoặc giá trị tài sản nhà ở để tài trợ cho doanh nghiệp.

Bà Emily Irwin, Giám đốc hoạch định tài sản cá nhân của Wells Fargo, cho biết khát vọng sở hữu doanh nghiệp phản ánh mong muốn ngày càng tăng của mọi người trong việc tự định nghĩa thành công theo cách riêng. Mặc dù khởi nghiệp có thể mang lại tự do và linh hoạt, nhưng cũng đi kèm với rủi ro tài chính, vì vậy sự chuẩn bị, khả năng kiên cường và quyết định hợp lý quan trọng hơn bao giờ hết.

Thế hệ Z đối mặt áp lực tài chính, tìm đến sự hỗ trợ từ cha mẹ

Nghiên cứu cũng phát hiện nhiều người trưởng thành thuộc thế hệ Z đang đối mặt với áp lực tài chính, buộc phải trì hoãn các kế hoạch lớn trong đời và phụ thuộc vào sự hỗ trợ từ gia đình để thích ứng với môi trường kinh tế hiện tại.

Trong số các bậc cha mẹ có con từ 18–28 tuổi thuộc thế hệ Z, 64% cho biết con cái phụ thuộc vào họ về tài chính, nhà ở hoặc các mặt khác; trong đó 56% nói rằng sự hỗ trợ này đã ảnh hưởng đến tình hình tài chính của chính họ.

Gần một nửa số người thuộc thế hệ Z được khảo sát (46%) mô tả đời sống tài chính của mình đang “hỗn loạn”, và cho biết họ trì hoãn việc chuyển nhà, kết hôn, học lên hoặc thay đổi nghề nghiệp.

Đồng thời, thế hệ Z có xu hướng tìm kiếm thông tin tài chính từ các nguồn phi truyền thống: 44% dựa vào video YouTube, 34% sử dụng Instagram hoặc TikTok, và 25% tham gia các cộng đồng trực tuyến.

Bà Irwin cho biết việc người trẻ dựa vào gia đình và các nguồn phi truyền thống để tìm hỗ trợ không phải là điều bất ngờ, nhưng điều này cũng tạo áp lực cho các bậc cha mẹ.

Chuyên gia: Cần thận trọng khi dùng AI để quản lý tài chính

Khảo sát cho thấy ngày càng nhiều người Mỹ sẵn sàng thử các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) để quản lý tài chính, nhưng các chuyên gia cũng đặt câu hỏi liệu người dùng có thực sự hiểu cách sử dụng AI một cách đúng đắn hay không.

Nghiên cứu cho thấy 40% người Mỹ đang thử các phương thức phi truyền thống để cải thiện hiệu quả tài chính. Trong đó 19% người trưởng thành cho biết đã sử dụng AI để tìm lời khuyên hoặc kiến thức tài chính trong năm qua, còn ở thế hệ Z con số này lên tới 38%.

Phần lớn những người sử dụng AI cho biết họ dùng công nghệ này để hiểu các quyết định tài chính, tìm ý tưởng mới và đánh giá rủi ro – lợi nhuận. Trong số đó, 2/3 đã hành động dựa trên gợi ý của AI, và 90% nói rằng kết quả là tích cực hoặc có giá trị.

Bà Irwin nhận định công nghệ có thể giúp khơi gợi ý tưởng và nâng cao nhận thức tài chính, nhưng hiệu quả tốt nhất vẫn cần kết hợp với nền tảng tài chính vững chắc, lời khuyên chuyên môn đáng tin cậy và sự hiểu rõ mục tiêu cá nhân.

Các phát hiện khác

Các phát hiện khác của nghiên cứu bao gồm: 47% người Mỹ đã tăng tiết kiệm và đầu tư trong năm qua; 52% cho rằng các hành động tài chính của họ đang mang lại hiệu quả, nhưng 33% thừa nhận đã đưa ra những quyết định tài chính không lý tưởng; 90% mong muốn chi tiêu thận trọng hơn.

17% người lao động toàn thời gian lo ngại sẽ mất việc trong vòng 1 năm, trong khi ở thế hệ Z con số này lên tới 31%; 57% cho biết nếu mất việc, nguồn tài chính của họ có thể cạn kiệt trong vòng 3 tháng; 33% người Mỹ đã tăng thêm công việc hoặc nguồn thu nhập phụ.

Tổng thể, người Mỹ đang ngày càng chủ động, cởi mở và sẵn sàng thử các phương pháp mới trong quản lý tài chính – dù là công cụ AI, thay đổi thói quen hàng ngày hay dựa vào hỗ trợ từ gia đình – nhằm giúp tiền bạc vận hành hiệu quả hơn và đời sống tài chính trở nên dễ kiểm soát hơn.