Người đàn ông đi bộ vòng quanh thế giới suốt 28 năm đã về lại nước Anh

Ông Karl Bushby, người Anh rời thành phố Hull năm 1998 để đi bộ vòng quanh thế giới, đã bơi qua eo biển Manche và đặt chân lại nước Anh hôm thứ Hai (5/10), sau 28 năm.

Ngày 1/10/1998, chàng trai 29 tuổi Karl Bushby rời Hull để bắt đầu một kỳ tích: đi bộ vòng quanh Trái Đất. Nay ông đã trở lại đất Anh và đang đi những chặng cuối về quê.

Trước khi lên đường, ông dành 3 năm lên kế hoạch, lo hậu cần và tự đặt ra hai nguyên tắc bất di bất dịch, Epoch Times cho biết. Thứ nhất, không dùng bất kỳ phương tiện giao thông nào để tiến về phía trước. Thứ hai, không quay về Anh khi chưa hoàn thành hành trình, dù có chuyện gì xảy ra.

Ông chào gia đình, bạn bè rồi đẩy một chiếc xe đặc chế mà ông gọi là “Quái thú” (The Beast), chở lều, túi ngủ, bản đồ và cà phê hòa tan. Với tốc độ khoảng 3 dặm (4,8 km) mỗi giờ, ông đi bộ đến sân bay Heathrow.

Từ đó, ông bay tới cực nam Chile và chính thức bắt đầu cuộc hành trình. Ông đi ngược lên phía bắc qua vùng Patagonia, men theo sườn dãy Andes phía Thái Bình Dương, dọc bờ tây nước Mỹ, qua Canada lên Alaska rồi hướng về bán đảo Seward. Sau khi vượt eo biển Bering đóng băng sang Nga, ông còn đi qua Mông Cổ, Trung Quốc và Kazakhstan trên Con đường Tơ lụa, vượt biển Caspi tới Azerbaijan, rồi qua Gruzia, Thổ Nhĩ Kỳ để vào châu Âu.

Ông Bushby cho biết thường ngày ông đi ít nhất 20 dặm (32 km). Theo kế hoạch ban đầu, ông cần 12 năm để đi hết một vòng Trái Đất.

Thực tế, hành trình đã kéo dài 28 năm.

13 năm để đi hết Siberia

Khủng hoảng tài chính năm 2008 làm ông mất tiền tài trợ suốt 3 năm. Đại dịch sau đó kéo dài hành trình thêm 3 năm nữa.

Thị thực cũng là trở ngại lớn. Nga chỉ cấp cho ông thị thực du lịch thông thường, cho phép ở tối đa 90 ngày trong mỗi 180 ngày, không đủ để đi bộ qua Siberia rộng hàng ngàn km. Cứ đi đủ 90 ngày, ông lại phải rời Nga về châu Mỹ, chờ hết kỳ 180 ngày rồi bay trở lại đúng chỗ đã dừng chân.

Thiên nhiên Siberia càng khắc nghiệt hơn. Nhiều vùng không có đường; lãnh nguyên, đầm lầy và sông ngòi biến thành bãi bùn không thể đi qua vào mùa hè. Ông chỉ đi bộ được vào giữa mùa đông và đầu mùa xuân, khi mặt sông đóng băng, nên mỗi năm chỉ có vài tháng để đi.

Thời hạn thị thực 90 ngày cộng với mùa đi được ngắn ngủi khiến mỗi năm ông chỉ tiến thêm vài trăm km. Hết hạn, ông phải xuất cảnh, đợi mùa băng năm sau mới quay lại nối tiếp dấu chân cũ.

Vì vậy, ông mất gần 13 năm để đi hết Siberia: từ khi vượt eo biển Bering tới vùng Chukotka năm 2006, đến khoảng năm 2019 mới thật sự rời Nga.

Trong thời gian khủng hoảng tài chính, ông từng mắc kẹt tại Mexico hai năm vì mất nhà tài trợ, không đủ tiền mua trang bị đắt đỏ và trả phí thị thực để trở lại Siberia. Ông vừa làm việc lặt vặt kiếm tiền, tìm nhà tài trợ mới, vừa chờ Nga duyệt thị thực.

Đi bộ 3.000 dặm để gỡ lệnh cấm

Năm 2013, Nga cấm ông nhập cảnh 5 năm vì ở quá hạn. Khi đó ông đang ở Los Angeles và quyết định đến Đại sứ quán Nga tại Mỹ để xin gỡ lệnh cấm.

Ông không coi đó là gánh nặng mà chọn cách đi bộ 3.000 dặm (khoảng 4.800 km) đến đó để Chính phủ Nga thấy ông thật sự chỉ muốn thám hiểm bằng đôi chân, và xem đó là một “cuộc chiến quan hệ công chúng”.

Cách làm này khiến truyền thông Mỹ và quốc tế đưa tin rộng rãi, tạo sức ép dư luận lớn lên phía Nga.

Tháng 10/2014, sau gần 5 tháng đi bộ, ông Bushby đến Đại sứ quán Nga tại Washington. Thiện chí của ông cùng sự chú ý của báo chí đã thuyết phục các quan chức Nga. Đại sứ quán phá lệ cấp giấy gỡ lệnh cấm 5 năm, Chính phủ Nga cũng đặc cách gửi thư mời chính thức. Nhờ đó, ông có lại thị thực và quay về Siberia nối tiếp hành trình.

Tại châu Âu, ông gặp khó khăn tương tự. Với hộ chiếu Anh, ông chỉ được ở khu vực Schengen 90 ngày trong mỗi 180 ngày. Đi đủ 90 ngày, ông phải dừng, xuất cảnh chờ hết kỳ rồi quay lại đúng nơi đã rời đi để đi tiếp.

Qua vùng chiến sự

Năm 2000, ông Bushby đi qua vùng Darién, dải rừng rậm nối Panama với Colombia, đúng lúc Colombia đang nội chiến. Người đi đường có thể bị giết hay bắt cóc bất cứ lúc nào, nên “chúng tôi coi đó là một chiến dịch quân sự, mất hai tháng để lên kế hoạch,” ông kể.

Theo lời ông, 200 dặm (khoảng 320 km) đầu tiên là con đường mà các phe tranh giành quyết liệt. Ông cải trang thành người vô gia cư, nhuộm tóc và da, mặc quần áo rách, cho toàn bộ đồ đạc vào những bao tải cũ.

Tiếp đó là 4 ngày đi bè. Trong gần 3 tuần sau đó, nhóm của ông sử dụng các chiến thuật quân sự về thoát hiểm và lẩn tránh trong rừng, và tự kiếm thức ăn.

“Lúc đó trên người tôi chỉ còn một chiếc ba lô và một áo gi lê chiến thuật. Bản đồ, la bàn, thuốc men và đồ câu cá sinh tồn, tôi khâu hết vào các đường may của quần áo”, ông nói.

Ra khỏi vùng Darién, ông tới Panama nhưng lại bị giam vài tuần như một người nhập cư lậu.

Vượt eo biển Bering và biển Caspi

Suốt 28 năm, ông Bushby không chỉ đối mặt với biến động chính trị toàn cầu mà còn phải chống chọi với thời tiết khắc nghiệt, nạn cướp và cả tù tội.

Một trong những chặng đáng nhớ nhất là eo biển Bering, vùng biển băng dài 53 dặm (khoảng 85 km) nối Alaska với Nga. Trước đó, chưa ai vượt qua đây mà không dùng phương tiện. Năm 2006, ông cùng một nhà thám hiểm người Pháp quen ở Alaska mặc đồ lặn khô bơi trong nước biển lạnh giá, đêm đến thì cắm trại trên băng.

“Bạn dựng lều giữa tảng băng lớn nhất, cả đêm nghe tiếng băng nghiến vào nhau và trôi dịch, sáng ra thì thấy mình đang ở mép tảng băng. Đó là môi trường khắc nghiệt nhất mà con người có thể ở, lại thêm cả gấu Bắc Cực góp mặt”, ông kể.

Họ đã vượt qua được, nhưng chờ họ ở bờ bên kia là trại tạm giam của Nga.

Nga bắt giữ hai người với lý do nhập cảnh trái phép và đi vào khu vực kiểm soát biên giới quân sự nhạy cảm. Nơi họ đặt chân là khu tự trị Chukotka, vùng kiểm soát biên giới đặc biệt có từ thời Thế chiến II và được quân sự hóa cao độ. Người nước ngoài muốn vào phải có giấy phép đặc biệt với thủ tục rất phức tạp.

Tin hai người bị bắt gây chấn động quốc tế. Sau khi Phó Thủ tướng Anh đứng ra can thiệp và các quan chức địa phương ở Chukotka giúp dàn xếp, tòa án Nga chấp nhận đơn kháng cáo của ông Bushby. Ông không bị trục xuất mà được cấp bổ sung giấy phép để tiếp tục đi bộ.

Chặng bơi thứ hai là biển Caspi. Iran từ chối cho ông nhập cảnh, nên lựa chọn duy nhất là bơi 200 dặm (khoảng 320 km) qua biển này.

Từ tháng 8/2024, ông cùng một người mê đi bộ đường dài khác và hai vận động viên bơi lội cấp quốc gia của Azerbaijan bơi mỗi ngày hai lần, mỗi lần 3 giờ. Ban đêm, họ nghỉ và ngủ trên tàu hỗ trợ. Họ mất gần một tháng để vượt biển Caspi.

Suýt chết vì mất máu

Nếu vượt eo biển Bering và đối mặt với gấu Bắc Cực là thử thách thể lực, thì những lần bị thương trên đường là thử thách sống còn.

Ông Bushby kể có lần ông vô tình làm đứt động mạch ở cổ tay trái, máu phun ra thành tia. Ông dùng dụng cụ y tế mang theo để tự khâu vết thương và suýt chết vì mất quá nhiều máu.

Một lần khác, ông kiệt sức gục xuống trên tuyết ở Bắc Cực. Ông cảm nhận rõ mình đang chìm dần vào giấc ngủ và cái chết, cho đến khi khát khao sống bất chợt trỗi dậy đánh thức ông.

Dù trải qua những khó khăn đó, ông nói chưa từng nghĩ đến việc bỏ cuộc: “Đó là một tâm thế, một niềm tin không lay chuyển”.

Mỗi lần gặp trắc trở, như bị nhà tài trợ rút vốn hay mắc kẹt ở đâu đó, ông đều thấy chán nản, nhưng vẫn tin mọi việc rồi sẽ có lối ra.

Sự bền bỉ ấy có thể liên quan đến xuất thân của ông. Ông Bushby sinh ra trong một gia đình quân nhân, cha từng phục vụ trong Lực lượng Không quân Đặc biệt (SAS). Tuy nhiên, bản thân ông không phải mẫu người lính điển hình. Ông nhỏ con, mắc chứng khó đọc, thích ngắm chim và hoạt động ngoài trời, từng bị bắt nạt ở trường.

Ông thử nhập ngũ 5 lần, đến năm 17 tuổi mới thành công và trở thành lính dù.

Bơi qua eo biển Manche về nước

Chiều thứ Hai (5/10), ông Bushby bơi qua eo biển Manche từ phía Pháp và bước lên bãi biển Shakespeare, ngay phía nam Dover ở đông nam nước Anh. Một nhóm nhỏ người thân và bạn bè, trong đó có cha và các anh em trai của ông, đã ra bãi biển đón ông, Gulf News đưa tin.

“Cảm giác thật tuyệt khi lại có đất Anh dưới chân sau ngần ấy năm,” ông viết trong một thông cáo ngắn công bố hôm thứ Ba (6/10).

Trước khi xuống nước, ông từng nghĩ có thể đi bộ sang Anh. “Chúng tôi vẫn nghĩ có thể mượn lối đi bảo trì của đường hầm dưới biển Anh-Pháp, tôi cứ thế đi bộ qua là được. Nhưng không được”, ông nói.

Bơi là cách duy nhất còn lại. Pháp có luật cấm bơi qua eo biển Manche từ bờ nước này vì lý do an toàn, nên ông phải xin giấy phép đặc biệt của nhà chức trách Anh và Pháp, có tàu hỗ trợ đi kèm.

Ông và nhóm hỗ trợ quyết định không công bố trước chuyến bơi vì lý do an toàn và an ninh.

Đích đến cuối cùng của hành trình là nhà mẹ ông gần Hull.

Không muốn hối tiếc

Khi rời quê nhà năm 1998, ông Bushby từng nói về mục đích chuyến đi: “Tôi chỉ không muốn đến một ngày nào đó, khi đã già, ngồi nhìn lại quá khứ và tiếc nuối nghĩ: ‘Giá mà ngày ấy…’”.

Ý tưởng đi bộ vòng quanh Trái Đất bắt đầu từ một vụ cá cược sau khi uống rượu ở quán bar. Ông và đồng đội vẫn thích thách đố nhau ở những bài thử sức cực hạn. Đồng đội cho rằng ông không thể đi bộ hết một vòng Trái Đất, còn ông tin mình làm được.

Giờ đây, ở tuổi 57, ông sắp trở về quê. Ông không còn là chàng trai sôi nổi năm nào, và mọi thứ với ông vừa quen vừa lạ. “Tôi thấy rất sợ, rất, rất không quen”, ông nói với Daily Mail, theo Epoch Times.

Ông cho biết trên đường đi đã hai lần yêu, nhưng đều chia tay dưới áp lực của thị thực và đại dịch. “Tôi buộc phải tiếp tục bước đi. Đó là quãng thời gian khó khăn. Phần khó nhất khi làm việc này chính là giải quyết những chuyện tình cảm”, ông chia sẻ.

Trước khi lên đường, ông đã ly hôn. Khi đó con trai ông mới 7 tuổi. Nay người con trai đã lập gia đình và có con gái 11 tuổi, nhưng cô bé chưa từng gặp ông nội.

Trong nửa đầu hành trình, cha mẹ ông từng 4 lần đến thăm. Còn 13 năm gần đây, vì tuổi cao, hai ông bà không đi thăm nữa mà chỉ liên lạc với con qua mạng.

Ông Bushby đã có một số dự định sau chuyến đi. Một bộ phim tài liệu về ông do một đạo diễn thực hiện sẽ ra mắt vào cuối năm nay. Ông cũng đã lập một tổ chức phi lợi nhuận giúp quảng bá các môn STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán) trong trường học. Điều ông muốn nhất vẫn là chia sẻ với mọi người những gì đã học được trên hành trình dài.

Lý Ngọc (t/h)