Chính quyền Trump: Không có kế hoạch bán vũ khí cho Trung Quốc, luật Mỹ cấm

Chính phủ Mỹ cho biết không có kế hoạch bán vũ khí cho Bắc Kinh. Trước đó, Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc David Perdue nói với truyền thông rằng Tổng thống Donald Trump từng hỏi lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) Tập Cận Bình trong một cuộc gặp liệu ông Tập có muốn mua vũ khí Mỹ hay không.

Trong chương trình Fox News Sunday hôm Chủ nhật (27/9), ông Perdue cho biết khi đề cập đến việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan, ông Trump nói: “Chúng ta bán vũ khí cho các quốc gia khác trên thế giới”, rồi hỏi ông Tập: “Ông có muốn mua một ít không?” Ông Perdue không tiết lộ câu hỏi được đưa ra vào thời điểm hay trong hoàn cảnh cụ thể nào, cũng không cho biết ông Tập đã trả lời ra sao.

Liên quan đến thông tin này, Nhà Trắng thông qua một quan chức cho biết Mỹ không có kế hoạch bán vũ khí cho Trung Quốc. Trong email trả lời South China Morning Post hôm thứ Hai (28/9), Bộ Ngoại giao Mỹ cũng khẳng định rõ rằng luật pháp Mỹ cấm bán vũ khí cho Trung Quốc và “không có bất kỳ đề xuất hay kế hoạch nào như vậy”. Người phát ngôn Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Mỹ đều từ chối bình luận thêm về việc ông Trump có nêu vấn đề này trong cuộc gặp thượng đỉnh tuần trước hay trong các cuộc gặp trước đó hay không.

Mỹ áp lệnh cấm vận vũ khí đối với ĐCSTQ

Theo website Bộ Ngoại giao Mỹ, sau sự kiện Thiên An Môn tháng 6/1989, Chính phủ Mỹ tuyên bố đình chỉ các hoạt động trao đổi quân sự và xuất khẩu vũ khí sang Trung Quốc (ĐCSTQ), đồng thời hạn chế xuất khẩu các mặt hàng quốc phòng nằm trong Danh mục Trang thiết bị Quốc phòng Mỹ (USML). Các tài liệu lịch sử của Bộ Ngoại giao Mỹ cũng ghi nhận những hạn chế này.

Hồ sơ của Quốc hội Mỹ cũng nêu rõ lệnh cấm vận vũ khí đối với ĐCSTQ sau sự kiện Thiên An Môn có cơ sở pháp lý; việc xuất khẩu vũ khí thuộc diện kiểm soát và công nghệ liên quan sang Trung Quốc là hành vi bất hợp pháp.

Ông Perdue: Chính sách của Mỹ đối với Đài Loan không thay đổi

Trong chương trình của Fox News, ông Perdue cho biết ông Trump ủng hộ Đài Loan “kiên định hơn bất kỳ ai mà tôi từng chứng kiến”. Ông cũng bác bỏ thông tin cho rằng ông Trump trì hoãn gói bán vũ khí trị giá 14 tỷ USD cho Đài Loan để trấn an Bắc Kinh, đồng thời nhấn mạnh chính sách của Mỹ đối với Đài Loan không thay đổi, bao gồm “chính sách Một Trung Quốc”, Đạo luật Quan hệ Đài Loan, ba thông cáo chung và Sáu bảo đảm.

Về thời điểm thực hiện thương vụ bán vũ khí trị giá 14 tỷ USD cho Đài Loan, ông Perdue không tiết lộ chi tiết, chỉ cho biết các cuộc trao đổi liên quan “vẫn đang diễn ra”.

Ông cho biết tháng 12 năm ngoái, ông Trump đã phê duyệt thương vụ bán vũ khí trị giá tới 11,1 tỷ USD cho Đài Loan, trong đó có pháo lựu, hệ thống phóng tên lửa và máy bay không người lái chống tăng. Theo Hội đồng Doanh nghiệp Mỹ-Đài Loan (US-Taiwan Business Council), con số này cao hơn 8,4 tỷ USD mà cựu Tổng thống Joe Biden phê duyệt trong 4 năm nhiệm kỳ. Ông cũng cho biết tổng giá trị các thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan được ông Trump phê duyệt cao hơn hơn 50% so với bất kỳ tổng thống Mỹ nào kể từ năm 1979.

Hôm thứ Hai (28/9), Đại diện Đài Loan tại Mỹ Yu Da-wei trong cuộc phỏng vấn với CBS News cho biết Mỹ luôn là nhà cung cấp vũ khí chủ yếu cho Đài Loan: “Chúng tôi hy vọng lô vũ khí này có thể được chuyển giao càng sớm càng tốt”.

Vấn đề eo biển Đài Loan và các diễn biến tiếp theo

Trước đó, ông Trump từng cho biết ông Tập Cận Bình đã đảm bảo với ông rằng chừng nào ông Trump còn tại nhiệm, ĐCSTQ sẽ không tấn công Đài Loan.

Một bản đánh giá thường niên do các cơ quan tình báo Mỹ công bố năm nay cho biết ĐCSTQ không có kế hoạch xâm lược Đài Loan vào năm 2027 và cũng chưa đặt ra một mốc thời gian cố định cho việc thống nhất Đài Loan.

Sau cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Tập tại Washington tuần trước, ông Trump cho biết hai bên không dành quá nhiều thời gian thảo luận về vấn đề Đài Loan và nói: “Hiện tại mọi thứ đều rất tốt, cứ tiếp tục như hiện trạng”.

Ông Trump dự kiến đến Thâm Quyến vào tháng 11 để tham dự Hội nghị Cấp cao APEC, trong khi ông Tập dự kiến đến Mỹ vào tháng 12 để tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G20. Điều này có nghĩa hai bên có thể sẽ có thêm hai cuộc gặp trước cuối năm nay.