Mỹ đẩy nhanh sản xuất chip, Samsung và TSMC đối mặt cuộc đua nhân lực

Trong khi Chính phủ Mỹ đẩy nhanh phát triển ngành sản xuất chip trong nước, các tập đoàn bán dẫn lớn như Samsung và TSMC cũng đang mở rộng sản xuất tại Mỹ, khiến ngành bán dẫn đối mặt với tình trạng thiếu nhân lực.

Báo cáo mới nhất của McKinsey và Quỹ SEMI cho thấy đến năm 2030, ngành bán dẫn Mỹ có thể thiếu tới 157.000 lao động.

Ông Jon Taylor, Phó Chủ tịch điều hành bộ phận bán dẫn của Samsung tại Austin, Texas, nói với CNBC rằng điều khiến ông lo ngại nhất hiện nay là tốc độ đào tạo nhân lực không theo kịp nhu cầu.

Theo số liệu của McKinsey, trong số sinh viên tốt nghiệp các ngành kỹ thuật tại Mỹ mỗi năm, chỉ 3% gia nhập ngành bán dẫn. Trong khi đó, 73% các nhà tuyển dụng trong ngành chip cho biết họ gặp khó khăn khi tuyển kỹ sư.

Trong sản xuất chip, kỹ sư và kỹ thuật viên là lực lượng lao động quan trọng. Trước nhu cầu tăng vọt đối với chip nhớ AI và bộ xử lý logic, ngành sản xuất chip của Mỹ hiện đang mở rộng nhanh chóng. TSMC và Intel đều đã bắt đầu sản xuất chip logic tiên tiến tại các nhà máy mới ở Arizona.

Ngành chip Mỹ mở rộng, cuộc đua nhân lực nóng lên

Samsung của Hàn Quốc đã đầu tư gần 35 tỷ USD và có kế hoạch xây dựng hai nhà máy chip tại Texas, trong đó nhà máy đầu tiên dự kiến đi vào hoạt động vào cuối năm nay. Hai nhà máy được ước tính tạo ra gần 3.500 việc làm.

Mỹ là nơi ngành bán dẫn ra đời và đang dẫn đầu thế giới về thiết kế chip. Tuy nhiên, trong nhiều thập niên qua, phần lớn chip tiên tiến được sản xuất tại châu Á, qua đó khu vực này hình thành một hệ thống đào tạo nhân lực bán dẫn tương đối hoàn chỉnh.

Cạnh tranh nhân lực ngày càng gay gắt buộc các doanh nghiệp chip Mỹ bắt đầu tuyển dụng tại châu Á. Trong khi đó, các trường đại học Mỹ cũng mở rộng đào tạo chuyên ngành bán dẫn. Đại học Purdue, Đại học bang Arizona và nhiều trường khác đang đầu tư mở thêm các chương trình đào tạo và chuyên ngành về chip.

Ông Michael Crow, Chủ tịch Đại học bang Arizona, cho biết trường hiện là một trong những trường đại học có số sinh viên tốt nghiệp được Intel tuyển dụng nhiều nhất trên toàn cầu và muốn trở thành một nguồn nhân lực quan trọng cho TSMC.

Tuy nhiên, mức lương trong ngành chip tại Mỹ thấp hơn Hàn Quốc. Theo Quỹ SEMI, các vị trí liên quan đến ngành chip tại Mỹ thường có mức lương từ 127.000 đến 187.000 USD/năm, trong khi các vị trí cấp cao có mức lương trên 238.000 USD.

Một số vị trí trong ngành chip Hàn Quốc áp dụng chế độ làm việc hai ca, mỗi ca 12 giờ. Nhân viên của Micron, Samsung và SK Hynix từng đe dọa đình công vì vấn đề tiền thưởng; một số người nhận được khoản thưởng lên tới hơn 500.000 USD, khiến họ trở nên rất được săn đón trên thị trường hẹn hò ở Hàn Quốc.

Ông Crow cho rằng khi kỹ năng của người lao động được nâng cao và các doanh nghiệp tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất, các công ty sẽ phải trả mức lương cao hơn để thu hút nhân tài.

Các nhà sản xuất chip nhớ hiện là nhóm có nhu cầu nhân lực lớn nhất. Nguồn cung chip nhớ trên toàn cầu đang khan hiếm, khiến Nvidia, AMD và các doanh nghiệp khác tìm cách tăng nguồn cung. Tuy nhiên, phần lớn chip nhớ tiên tiến trên thế giới hiện vẫn được sản xuất tại châu Á.

Để đáp ứng nhu cầu chip nhớ tăng mạnh, Micron và SK Hynix lần lượt đầu tư xây dựng nhà máy tại Mỹ, khiến cuộc cạnh tranh nhân lực tại nước này càng gay gắt.

Samsung và SK Hynix cho biết khi các nhà máy mới tại Mỹ bắt đầu hoạt động, họ sẽ tạm thời điều động nhân viên từ Hàn Quốc sang hoặc đưa nhân viên tại Mỹ về Hàn Quốc để được đào tạo thực tế trong vài tháng.

ASML, nhà sản xuất thiết bị chip của châu Âu, gần đây cũng thành lập một trung tâm đào tạo tại Mỹ nhằm đào tạo kỹ sư bán dẫn cho nước này.

Mỹ tăng cường đào tạo nhân lực trong nước

Nhân lực bán dẫn tại Mỹ chưa tập trung đầy đủ, trong khi việc các doanh nghiệp tuyển kỹ thuật viên từ nước ngoài thông qua thị thực H-1B có chi phí cao và thủ tục phức tạp. Trong bối cảnh đó, các công ty chip bắt đầu chuyển hướng sang xây dựng hệ thống đào tạo nhân lực hoàn chỉnh ngay tại Mỹ.

Một số trường đại học ở Đài Loan và Hàn Quốc có các trường hoặc khoa chuyên đào tạo sau đại học về bán dẫn. Các trường đại học Mỹ cũng bắt đầu tăng cường các chương trình đào tạo thực hành.

Đại học Purdue mở chuyên ngành bán dẫn vào năm 2022. Đại học bang Arizona đã cải tạo một nhà máy chip Motorola cũ thành phòng sạch và nhận được 200 triệu USD từ Applied Materials, nhà sản xuất thiết bị chip.

TSMC cũng thành lập chương trình đào tạo kỹ thuật viên tại trường này. Sinh viên hoàn thành khóa học sẽ có cơ hội được phỏng vấn tuyển dụng. Năm ngoái, TSMC đã đến khoảng 12 trường đại học Mỹ và có kế hoạch tuyển nhân viên cho các vị trí cấp cao từ hàng trăm thực tập sinh, nhằm bổ sung nhân lực cho khoảng 6.000 vị trí tại 3 nhà máy chip đầu tiên của hãng ở Arizona.

Năm 2024, Intel triển khai chương trình học nghề dành cho kỹ thuật viên sản xuất tại Arizona, đồng thời cam kết cấp 50 triệu USD học bổng cho hơn 80 trường học gần nhà máy chip của hãng ở Ohio. Năm 2025, công ty tiếp tục triển khai chương trình giáo dục về bán dẫn bắt đầu từ bậc tiểu học và trung học.

Samsung bắt đầu triển khai các chương trình đào tạo nhân lực từ năm 2023, quyên góp hàng triệu USD cho Đại học Texas, Đại học Texas A&M và Đại học Illinois để hỗ trợ các chương trình kỹ thuật chip. Năm ngoái, Samsung tiếp tục quyên góp 1 triệu USD giúp Trường Trung học Taylor xây dựng phòng thí nghiệm kỹ thuật, mỗi năm tiếp nhận hơn 100 thực tập sinh.

Chính phủ liên bang Mỹ cũng đang hỗ trợ mạnh mẽ. Kể từ khi Đạo luật CHIPS và Khoa học được thông qua năm 2022, hơn 80 trường cao đẳng cộng đồng đã triển khai hoặc mở rộng các chương trình liên quan đến bán dẫn. Một phần kinh phí đến từ quỹ 200 triệu USD do chính phủ liên bang dành cho đào tạo nhân lực ngành bán dẫn.