Mỹ: Điều tra 301 có cả Việt Nam xong trước cuối năm, Trung-Hàn có thể chịu thuế mới

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer hôm thứ Sáu (20/11) cho biết cuộc điều tra 301 về tình trạng dư thừa công suất mang tính cơ cấu sẽ kết thúc trước cuối năm nay. Kết quả điều tra với 16 nền kinh tế, trong đó có Việt Nam, Trung Quốc và Hàn Quốc, có thể dẫn tới thuế mới.

Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên và Trưởng đại diện Thương mại Hoa Kỳ Jamieson Greer tại Washington DC. Ảnh Bộ Công Thương.

Cuộc điều tra áp dụng với 16 nền kinh tế lớn, gồm Trung Quốc, Hàn Quốc, Liên minh châu Âu (EU) và Nhật Bản, và nhắm thẳng vào tình trạng dư thừa công suất sản xuất cùng trợ cấp của chính phủ. Vì vậy, dư luận rất quan tâm kết quả điều tra có dẫn tới một đợt thuế quan mới hay không, và từ đó tác động ra sao tới việc gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại Mỹ-Trung cũng như các cuộc đàm phán đầu tư Hàn-Mỹ.

Trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg Television hôm thứ Sáu, ông Greer được hỏi về thời gian biểu. Ông nói rõ quá trình điều tra sẽ hoàn tất “rất sớm” và “chắc chắn” xong trước cuối năm, nhưng từ chối cho biết những nước nào sẽ bị áp thêm thuế.

Mục 301 của Đạo luật Thương mại cho phép Chính phủ Mỹ áp thêm thuế và các biện pháp trả đũa khác khi xác định hành vi thương mại không công bằng hay phân biệt đối xử của nước ngoài gây thiệt hại cho lợi ích thương mại của Mỹ. Hồi tháng 2, Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết rằng các mức “thuế quan đối ứng” mà chính quyền Tổng thống Donald Trump áp theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) là trái luật. Từ đó, Washington chuyển sang dùng Mục 301, công cụ có cơ sở pháp lý vững hơn, để áp các mức thuế thay thế.

Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) cùng lúc mở hai cuộc điều tra theo Mục 301 vào tháng 3. Cuộc điều tra về hàng hóa làm từ lao động cưỡng bức đã kết thúc hồi tháng 7, và Mỹ đã áp thêm thuế 10–12,5% lên 60 nền kinh tế, trong đó có Trung Quốc và Hàn Quốc.

Cuộc điều tra sắp kết thúc là cuộc điều tra riêng về dư thừa công suất mang tính cơ cấu. Thông báo mở điều tra mà USTR công bố ngày 11/3 nêu tên 16 đối tác thương mại: Trung Quốc, EU, Singapore, Thụy Sĩ, Na Uy, Indonesia, Malaysia, Campuchia, Thái Lan, Hàn Quốc, Việt Nam, Đài Loan, Bangladesh, Mexico, Nhật Bản và Ấn Độ. Phía Mỹ chủ yếu xem xét các nước này có mở rộng sản xuất quá mức, không theo nhu cầu thị trường, và có trợ cấp xuất khẩu hay không. Cuộc điều tra tập trung vào 20 ngành chế tạo, trong đó có thép, nhôm, ô tô, pin, tấm pin mặt trời, chất bán dẫn, tàu thủy và hóa chất.

Con bài thuế quan với Trung Quốc và tính toán về thỏa thuận đình chiến

Với Trung Quốc, kết quả điều tra có thể trở thành con bài quan trọng để Mỹ gây sức ép trước khi thỏa thuận đình chiến thương mại Mỹ-Trung hết hạn vào ngày 10/1 năm sau. Tại hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) ở Thâm Quyến vừa kết thúc, ông Trump đã gặp lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình. Trong cuộc phỏng vấn, ông Greer cho biết ông Trump đang muốn phía Trung Quốc mua thêm nông sản Mỹ và thực hiện đúng các cam kết liên quan tới xuất khẩu đất hiếm.

Ông nhấn mạnh khả năng gia hạn thỏa thuận đình chiến phụ thuộc phần lớn vào hai điều: Mỹ có nhận đủ lượng đất hiếm theo đúng tiến độ cần thiết không, và những lo ngại của Mỹ về việc Trung Quốc thực hiện cam kết có giảm bớt không.

Nếu Mỹ áp thuế mới lên hàng Trung Quốc dựa trên kết quả điều tra dư thừa công suất, mức thuế này sẽ cộng dồn trực tiếp lên các mức thuế hiện hành. Hàng Trung Quốc xuất sang Mỹ hiện đã chịu thuế 301 áp từ năm 2018 và thuế liên quan tới fentanyl, và từ tháng 7 năm nay còn chịu thêm 12,5% thuế 301 về lao động cưỡng bức.

Trước đó, Bloomberg đưa tin nội bộ chính quyền ông Trump từng tính tới việc áp thêm 7,5% thuế lên hàng Trung Quốc vì tình trạng dư thừa công suất, theo những người am hiểu sự việc. Nếu được áp dụng, mức này sẽ đẩy tổng các mức “thuế thay thế” liên quan lên khoảng 20%.

Hàn Quốc lo thỏa thuận thuế quan bị ảnh hưởng, bị ép tăng đầu tư

Ngoài Trung Quốc, Hàn Quốc cũng nằm trong danh sách 16 nền kinh tế bị điều tra và đang đối mặt với nhiều bất định. Quanh thời điểm diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh năm ngoái, hai nước đã thỏa thuận đặt mức trần thuế chung đối với hàng Hàn Quốc ở 15%. Tính cả thuế 301 về lao động cưỡng bức có hiệu lực từ tháng 7 và thuế thông thường, phần lớn hàng Hàn Quốc hiện chịu mức thuế tổng cộng 12,5%, chỉ còn cách mức trần 2,5 điểm phần trăm.

Trong các cuộc tham vấn gần đây với Mỹ, Chính phủ Hàn Quốc nhiều lần nhấn mạnh rằng kể cả khi Mỹ ban hành biện pháp thuế mới vào cuối năm dựa trên kết quả điều tra, tổng mức thuế cũng không nên vượt mức trần 15% đã thỏa thuận, nhằm giữ cân bằng lợi ích hai bên. Hồi tháng 9, ông Greer từng nói sẽ cân nhắc các thỏa thuận thương mại hiện có khi quyết định bước tiếp theo của cuộc điều tra. Dù vậy, chưa rõ Hàn Quốc có được miễn đợt thuế mới hay không.

Giới chính trị và doanh nghiệp Hàn Quốc còn lo Washington dùng kết quả điều tra làm đòn bẩy buộc Seoul tăng đầu tư vào Mỹ, nhất là dự án khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) ở Alaska đang thu hút nhiều sự chú ý. Ông Trump gần đây tuyên bố Hàn Quốc đã đồng ý đầu tư hơn 50 tỷ USD vào dự án này. Hồi đầu tháng 10, ông còn dọa sẽ “thu của họ nhiều hơn”, thậm chí “tăng gấp đôi”, nếu Hàn Quốc không sớm ký, tờ Korea JoongAng Daily thuật lại.

Chính phủ Hàn Quốc vẫn giữ lập trường chỉ quyết định sau khi đánh giá tính khả thi thương mại của dự án. Còn đòn thuế quan của Mỹ rốt cuộc tác động ra sao tới thỏa thuận thương mại và các cuộc đàm phán đầu tư Hàn-Mỹ thì vẫn phải chờ kết quả điều tra vào cuối năm.

Xem thêm:

Lý Ngôn

Published by
Lý Ngôn

Recent Posts

Ông Bessent: Không đề cập Jensen Huang khi đàm phán với Trung Quốc, chính sách bán chip H200 không đổi

Ông Bessent cho biết Jensen Huang không được nhắc tới khi ông thảo luận với…

6 phút ago

Lòng nhân từ trong lý niệm của người xưa

Giáo dục lòng nhân từ, dùng nhân từ để đối đãi với nhau luôn là…

7 phút ago

AI tìm ra vô số lỗ hổng, chuyên gia: Hàng không, ngân hàng có thể lại gián đoạn

Chuyên gia nhận định AI tìm ra lỗ hổng phần mềm nhanh hơn khả năng…

7 phút ago

JPMorgan, Microsoft và hàng không liên tiếp gián đoạn dịch vụ, ông Trump lên tiếng

Ông Trump nói loạt sự cố công nghệ tại Mỹ, từ ngân hàng, hàng không…

9 phút ago

Viên Sùng Hoán (P4): Hàm oan mà chết, nhà Minh cũng sụp đổ

Viên Sùng Hoán hàm oan mà chết, bị vu cho tội phản quốc. Lịch sử…

16 phút ago

Ông Trump ủng hộ ông Jensen Huang trở lại Nvidia: “Mỹ cho cơ hội thứ hai”

Tổng thống Mỹ Donald Trump ủng hộ ông Jensen Huang trở lại chức CEO Nvidia,…

18 phút ago