Ngộ độc paracetamol do tùy tiện sử dụng thuốc

Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai vừa cảnh báo về tình trạng ngộ độc sau khi tự ý sử dụng thuốc giảm đau, hạ sốt dẫn đến tổn thương gan. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng có thể tiến triển thành suy gan cấp, hôn mê gan, khiến người bệnh tử vong.  

Nam bệnh nhân 46 tuổi (Hà Nội) được chuyển đến Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng ngộ độc paracetamol do sử dụng lặp lại, kèm viêm gan cấp, sỏi mật, viêm dạ dày – trào ngược và tăng huyết áp.

Qua khai thác bệnh sử, trước đó, người bệnh xuất hiện triệu chứng đau đầu, đau họng, sốt nhẹ, mệt mỏi và vã mồ hôi. Người bệnh tự uống nhiều viên Taisho Pabron Gold A, một loại thuốc cảm cúm của Nhật Bản có nhiều thành phần, trong đó mỗi viên chứa 300 mg paracetamol.

Do tình trạng không cải thiện, người nhà tiếp tục cho bệnh nhân uống thêm paracetamol 500 mg mua trong nước mà không biết loại thuốc người bệnh đã uống trước đó có chứa cùng hoạt chất. Do liều lượng paracetamol vượt mức cho phép, bệnh nhân bị viêm gan, phải nhập viện điều trị.

Nguy cơ từ việc tự ý dùng thuốc

Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, paracetamol là thuốc giảm đau, hạ sốt phổ biến, có mặt nhiều loại thuốc điều trị cảm cúm, được nhiều người sử dụng. Do là loại thuốc “quen” nên nhiều người chủ quan khi sử dụng. 

Khi bị đau hoặc sốt kéo dài, thấy triệu chứng chưa giảm, nhiều người có xu hướng uống thêm thuốc. Có trường hợp chuyển sang loại thuốc khác mà không kiểm tra thành phần. Nếu các thuốc đều chứa paracetamol, người bệnh có thể vô tình dùng quá liều.

Ngoài ra, paracetamol có thể tương tác với một số thuốc và chất khác, làm tăng nguy cơ ngộ độc, đặc biệt ở người nghiện rượu hoặc đang sử dụng một số thuốc chống động kinh, chống lao.

Những người suy kiệt, gầy yếu, mắc bệnh kéo dài, sau phẫu thuật hoặc có bệnh gan từ trước cũng là nhóm cần đặc biệt thận trọng khi sử dụng thuốc.

Ngay tại bệnh viện, việc sử dụng các chế phẩm paracetamol có hàm lượng cao, như 1g, cho người bệnh bị đau hoặc sốt kéo dài nếu không kiểm soát tổng liều cũng có thể dẫn đến quá liều và viêm gan nhiễm độc.

Ngộ độc paracetamol có thể dẫn đến tử vong

Ngộ độc paracetamol còn trở nên nguy hiểm hơn do các triệu chứng ban đầu thường không rõ ràng. Trong một đến hai ngày đầu sau khi quá liều, người bệnh có thể gần như không có biểu hiện đặc biệt. Đến khoảng ngày thứ ba, tổn thương gan mới trở nên rõ rệt với các triệu chứng như mệt mỏi, buồn nôn, chán ăn. Khi xuất hiện vàng da, tình trạng ngộ độc có thể đã ở giai đoạn nặng.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh có thể bị suy gan cấp, hôn mê gan, khiến người bệnh tử vong. 

Hiện nay, chứng ngộ độc paracetamol đã có thuốc giải độc và phác đồ điều trị hiệu quả. Nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, nguy cơ tổn thương gan nặng và tử vong có thể được giảm đáng kể.

Do tính chất nguy hiểm và nguy cơ cao xảy ra ngộ độc paracetamol, bác sĩ Nguyên nhấn mạnh trước khi uống bất kỳ loại thuốc nào, mọi người cần đọc kỹ tên thuốc, thành phần và hàm lượng. Nếu phải sử dụng nhiều thuốc cùng lúc, đặc biệt là thuốc cảm cúm, thuốc đau đầu và thuốc hạ sốt, cần kiểm tra xem chúng có cùng chứa paracetamol hay không để tránh trùng hoạt chất.

“Người dân cũng không nên sử dụng thuốc do người khác mách bảo, đặc biệt là những loại thuốc đã được nghiền, chia nhỏ hoặc bóc khỏi bao bì mà không còn thông tin về tên thuốc, thành phần và liều lượng. Thuốc từng được kê cho người khác cũng không đồng nghĩa với việc phù hợp với mình”, bác sĩ Nguyên cảnh báo.