Toyota tăng đầu tư vào robot, đẩy nhanh tự động hóa nhà máy

Hãng ô tô Nhật Bản Toyota tăng đầu tư vào robot, đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào nhà máy để nâng hiệu quả sản xuất, bù đắp thiếu hụt lao động và tìm hướng tăng trưởng ngoài ô tô.

Toyota đang đẩy nhanh việc thương mại hóa công nghệ robot.

Khi giới thiệu định hướng này với các nhà đầu tư hồi đầu tháng 9, Toyota cho biết từ năm 2028, việc hiện đại hóa nhà máy có thể cần khoảng 1.000 tỷ yen (khoảng 6,4 tỷ USD) mỗi năm. Khoản đầu tư này tính chung cho Toyota, các công ty trong tập đoàn và những nhà cung cấp chính. Số robot cần đến ước khoảng 400.000.

Đưa trí tuệ nhân tạo vào vận hành robot

Toyota đã tích lũy công nghệ robot trong nhiều năm. Những năm gần đây, hãng gắn AI chặt hơn với máy móc, thiết bị thực, tìm cách để robot đảm nhận các nhiệm vụ phức tạp.

Tháng 4 năm nay, Toyota giới thiệu CUE7, robot chơi bóng rổ sử dụng AI, có thể dẫn bóng và ném rổ.

Đến tháng 7, Walden Robotics, công ty khởi nghiệp tách ra từ Viện Nghiên cứu Toyota, chính thức ra mắt. Công ty huy động được 300 triệu USD với mức định giá 1,1 tỷ USD, và đã đưa robot đa năng vào làm việc tại một nhà máy của Toyota ở Bắc Mỹ.

Viện Nghiên cứu Toyota hợp tác với công ty Mỹ Boston Dynamics phát triển các mô hình hành vi quy mô lớn, giúp robot học kỹ năng thao tác bằng cách quan sát con người làm mẫu. Robot hình người Atlas đã ứng dụng công nghệ này để làm một chuỗi việc liên tục như sắp xếp, khuân chuyển đồ vật.

Hãng cũng đang phát triển ELEY, robot hình người nặng khoảng 50 kg, sử dụng AI để học các thao tác trong nhà máy. Hướng ứng dụng gồm những việc cần độ tỉ mỉ như vận chuyển linh kiện.

Đẩy nhanh tự động hóa nhà máy

Trong một bài phát biểu năm nay, ông Tomohiro Nomi, người phụ trách nghiên cứu robot hình người của Toyota, cho biết công ty ưu tiên đưa robot vào chính các nhà máy của mình. Lý do là nhà máy có nhu cầu sử dụng thực tế, còn môi trường làm việc tương đối dễ kiểm soát.

Tháng 8 năm ngoái, Toyota công bố kế hoạch xây nhà máy mới tại thành phố Toyota, tỉnh Aichi, nơi hãng đặt trụ sở chính, với mục tiêu đi vào hoạt động đầu thập niên 2030. Đây sẽ là nhà máy lắp ráp ô tô hoàn chỉnh đầu tiên Toyota xây mới tại Nhật Bản kể từ năm 2012.

Hãng cho biết nhà máy mới sẽ ứng dụng công nghệ tiên tiến để trở thành một “nhà máy tương lai”, nơi nhiều kiểu nhân lực khác nhau có thể phát huy khả năng. Toyota chưa xác định nhà máy này sẽ sản xuất mẫu xe nào.

Cạnh tranh robot hình người toàn cầu nóng lên

Các hãng ô tô trên thế giới đang coi robot là hướng đi quan trọng để nâng năng suất và mở mảng kinh doanh mới.

Giám đốc điều hành Tesla Elon Musk từng nói robot hình người Optimus có thể trở thành sản phẩm quan trọng của công ty, và đặt mục tiêu dài hạn sản xuất 1 triệu robot mỗi năm. Tuy nhiên, Tesla hiện chưa bắt đầu sản xuất hàng loạt.

Tập đoàn Hyundai Motor của Hàn Quốc đã công bố kế hoạch sản xuất robot hình người Atlas do Boston Dynamics phát triển tại nhà máy ở bang Georgia, Mỹ, vào năm 2028, với công suất dự kiến 30.000 robot mỗi năm.

Doanh nghiệp Trung Quốc những năm gần đây cũng liên tục đẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng robot hình người. Điều này khiến cuộc cạnh tranh không còn dừng ở khả năng điều khiển chuyển động của robot, mà lan sang AI, chi phí chế tạo và năng lực sản xuất quy mô lớn.

“Báo cáo Robot Thế giới 2025” của Liên đoàn Robot Quốc tế (IFR) cho thấy năm 2024, các nhà máy trên toàn cầu lắp đặt mới khoảng 542.000 robot công nghiệp, gấp hơn 2 lần so với 10 năm trước.

Trung Quốc là thị trường robot công nghiệp lớn nhất thế giới, năm 2024 lắp mới khoảng 295.000 robot, chiếm 54% tổng số toàn cầu. Nhật Bản đứng thứ hai với khoảng 44.500 robot, chiếm khoảng 8%.

Với nền tảng công nghệ và năng lực sản xuất quy mô lớn, Toyota có thể chiếm 3–8% thị trường robot hình người toàn cầu vào năm 2035, tương đương khoảng 190.000 đến 540.000 robot, các nhà phân tích của Goldman Sachs dự báo.