Xuất khẩu dầu thô của Mỹ lập kỷ lục khi eo biển Hormuz gián đoạn vì xung đột Iran

Xung đột tại Iran đã khiến lưu lượng vận tải qua eo biển Hormuz sụt giảm mạnh, gây ra những gián đoạn lớn cho chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Theo dữ liệu mới nhất từ công ty phân tích dữ liệu hàng hải và hàng hóa Kpler, lượng xuất khẩu dầu thô của Mỹ trong tháng 4 đã tăng vọt lên mức 5,2 triệu thùng/ngày, xác lập kỷ lục lịch sử mới. Điều này cho thấy trong bối cảnh chuỗi cung ứng truyền thống từ Trung Đông bị gián đoạn, các khách hàng tại châu Á và toàn cầu đang tập trung chuyển hướng sang Mỹ để tìm kiếm nguồn cung thay thế.

Sản lượng tại các cảng dầu Texas đạt mức kỷ lục khi nguồn cầu từ châu Á tăng mạnh

Vào tháng 2 năm nay, xuất khẩu dầu thô của Mỹ ở mức 3,9 triệu thùng/ngày. Khi chiến sự bước sang tháng thứ hai, lượng xuất khẩu đã tăng hơn 30% so với thời điểm trước chiến tranh.

Trong đó, cảng Corpus Christi tại Texas ghi nhận kết quả nổi bật nhất khi trải qua quý 1 và tháng 3 bận rộn nhất trong lịch sử.

Giám đốc điều hành cảng, ông Kent Britton, mô tả tình trạng hiện tại là “tàu chở dầu ra vào liên tục không ngớt”.

Số liệu thống kê cho thấy có hơn 240 lượt tàu ra vào cảng này trong tháng 3, cao hơn nhiều so với mức trung bình khoảng 200 tàu mỗi tháng trước đây. Sản lượng dầu thô xuất khẩu cũng tăng từ mức 2,2 triệu thùng/ngày của năm ngoái lên 2,5 triệu thùng/ngày.

Ông Matt Smith, Giám đốc nghiên cứu hàng hóa tại Kpler, chỉ ra rằng do các tuyến thương mại vào Vịnh Ba Tư thực tế đã bị gián đoạn, các quốc gia châu Á vốn phụ thuộc vào dầu thô từ Trung Đông đang buộc phải thay đổi phương thức thu mua. Ông cho biết: “Thị trường châu Á đang tranh mua bất kỳ nguồn hàng nào có thể tiếp cận được, vì vậy họ đã nhập một lượng lớn dầu ngọt nhẹ (light sweet crude)”.

Chuyên gia: Hạn chế về sản lượng và tính chất dầu khiến lỗ hổng khó bù đắp hoàn toàn

Mặc dù xuất khẩu của Mỹ tăng mạnh, các chuyên gia cảnh báo đây có thể chỉ là biện pháp ứng phó tạm thời trong thời chiến hơn là một cuộc tái cơ cấu thị trường dài hạn.

Ông Smith phân tích rằng dầu ngọt nhẹ của Mỹ khó có thể thay thế hoàn toàn dầu chua nặng (heavy sour crude) từ Trung Đông về mặt tính chất, vì thiết bị của nhiều nhà máy lọc dầu được thiết kế chuyên biệt để xử lý loại dầu nặng.

Ngoài ra, năng lực xuất khẩu của Mỹ cũng đối mặt với những giới hạn vật lý. Ông Smith ước tính, do hạn chế về công suất cầu cảng, mức trần xuất khẩu dầu thô của Mỹ chỉ nằm ở khoảng 5 triệu thùng/ngày.

Giám đốc cảng Britton cũng cho biết, do hạn chế về đường ống, công suất xuất khẩu tối đa của cảng Corpus Christi là khoảng 2,6 triệu thùng/ngày; nếu mở rộng đường ống, cảng này có thể xử lý thêm khoảng 500.000 thùng/ngày.

Hoa Kỳ, Mỹ Latinh và Tây Phi có thể hỗ trợ cung cấp thêm dầu thô cho các khách hàng châu Á đang có nhu cầu. Tuy nhiên, ông Smith nhấn mạnh quy mô sản xuất của Trung Đông là quá lớn để có thể thay thế. Trước xung đột, khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu được xuất khẩu qua eo biển Hormuz.

“Đây là một khoảng trống không thể lấp đầy”, ông Smith nói, “Việc đảm bảo an ninh nguồn cung từ Trung Đông vẫn là điều bắt buộc”.

Mỹ khởi động “Chiến dịch Tự do” hỗ trợ tàu thuyền mắc kẹt

Để ứng phó với phản ứng dây chuyền từ việc phong tỏa eo biển Hormuz, Tổng thống Donald Trump vào Chủ nhật (3/5) đã tuyên bố khởi động “Chiến dịch Tự do” (Project Freedom) nhằm hộ tống tàu thuyền đi qua eo biển này.

Chiến dịch dự kiến bắt đầu vào thứ Hai, mục tiêu là giải cứu các tàu dân sự của các quốc gia không liên quan đến xung đột đang bị mắc kẹt trong eo biển.

Theo dữ liệu từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM), phía Mỹ sẽ triển khai các tàu khu trục tên lửa, hơn 100 máy bay và 15.000 binh sĩ tham gia với mục tiêu đảm bảo tàu thuyền và thuyền viên mắc kẹt có thể rời khỏi vùng biển này an toàn.

Tổng thống Trump cho biết hành động này dựa trên tinh thần nhân đạo và có thể hỗ trợ cho các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra với Iran.

“Chiến dịch tàu thuyền này thuần túy là để đưa những cá nhân, công ty và quốc gia không làm gì sai trái thoát khỏi cảnh khốn cùng – họ chỉ là nạn nhân của tình hình hiện tại”, Tổng thống Trump nói.

Trong bài đăng trên nền tảng Truth Social, ông Trump ám chỉ rằng việc Iran cho phép các tàu mắc kẹt rời đi sẽ giúp ích cho các cuộc đàm phán hòa bình. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng bất kỳ hành vi cản trở nào cũng sẽ bị đáp trả bằng vũ lực quân sự.

“Tôi biết rõ rằng các đại diện của tôi đang có những cuộc thảo luận rất tích cực với Iran, và những cuộc thảo luận này có thể mang lại kết quả tốt đẹp cho tất cả mọi người”, ông cho biết, “Tôi tin rằng việc thể hiện thiện chí này sẽ giúp ích rất nhiều cho những người đã chiến đấu nỗ lực trong vài tháng qua”.

“Nếu trong bất kỳ tình huống nào khiến tiến trình cứu trợ nhân đạo này bị cản trở, thì thật đáng tiếc, chúng tôi sẽ buộc phải sử dụng biện pháp quân sự để đáp trả”, Tổng thống Trump cảnh báo.