Chọn sai bộ đồ ăn inox có thể “ăn phải độc”, 4 trường hợp này cần thay mới

Theo các chuyên gia, inox 200 dễ thôi mangan, có thể ảnh hưởng đến thần kinh nếu cơ thể hấp thụ quá mức lâu dài. Bộ đồ ăn inox có thể thay sau 3–4 năm và nên thay ngay khi bị cong, hỏng, gỉ.

• Chảo chống dính liệu có gây ung thư? Có những lựa chọn thay thế nào?

Bộ đồ ăn và hộp đựng bằng inox có mặt trong hầu hết các gia đình. Tuy nhiên, nhiều người vẫn lầm tưởng rằng đồ inox đồng nghĩa với “không gỉ” hoặc “hoàn toàn an toàn”.

Đồ inox chất lượng tốt chịu được nhiệt, axit, kiềm và va đập, nên không bị thức ăn chua hay kiềm thông thường ăn mòn. Chính vì vậy, không ít người nghĩ inox “không bao giờ gỉ”, có thể để lại làm của gia truyền. Thực ra, chữ “không gỉ” chỉ có nghĩa là loại thép này chống ăn mòn tốt hơn thép thường, hoàn toàn không có nghĩa là không bao giờ gỉ. Ngay cả inox chất lượng tốt cũng có tuổi thọ sử dụng.

Đồ inox có thể dùng để đựng đồ uống có tính axit như nước chanh, nhưng cần uống hết ngay.

Inox thường gặp nhất trên thị trường gồm ba loại chính: 304, 316 và 200. Khác biệt chủ yếu giữa chúng nằm ở thành phần hóa học và độ ổn định. Bác sĩ Nhan Tông Hải, Chủ nhiệm Trung tâm Độc chất Lâm sàng của Bệnh viện Trường Canh Lâm Khẩu ở Đài Loan, đã chỉ ra những điểm khác nhau này trong chương trình “Sức khỏe 1+1”.

1. Inox 304

Inox 304 chứa 18% crom và 8% niken, có cấu trúc ổn định. Loại này chủ yếu được dùng làm nồi niêu thông thường, đủ để đựng thức ăn và nấu nướng hằng ngày. Inox 304 được xem là lựa chọn phổ biến nhất, cũng là lựa chọn an toàn.

2. Inox 316

Inox 316 vốn được biết đến là loại đạt cấp y tế. Loại này chứa 18% crom, 10% niken và có thêm nguyên tố molypden, nhờ đó chịu axit, kiềm tốt hơn.

Nếu thường dùng bình giữ nhiệt để đựng cà phê, trà hay đồ uống có tính axit, người dùng có thể chọn bình loại 316. Loại bình này bền hơn và khó bị ăn mòn hơn.

3. Inox 200

Inox dòng 200 được xem là lựa chọn rẻ tiền nhất.

Theo bác sĩ Nhan, lý do chính là inox 200 dùng mangan thay cho niken vốn đắt tiền. Cấu trúc của loại inox này lại kém ổn định, khiến mangan dễ thôi ra. Nếu cơ thể hấp thụ quá nhiều mangan trong thời gian dài, hệ thần kinh có thể phải chịu gánh nặng. Vì vậy, không nên dùng inox 200 làm đồ đựng lâu dài.

Trong các dòng inox kể trên, dòng 200 có hàm lượng mangan cao nhất. Xét về mặt y khoa, nếu tiếp xúc thường xuyên với lượng lớn mangan trong thời gian dài, con người có thể bị ngộ độc mangan, dẫn tới bệnh thoái hóa thần kinh não tương tự bệnh Parkinson.

Về cách chọn nồi inox, ông Nhan cho biết nhìn chung chỉ cần không phải dòng 200 thì không đáng lo. Khi chọn mua, con số cũng không phải “càng cao càng tốt”. Ông khuyên người tiêu dùng chỉ cần mua loại 304 hoặc 316 là đủ dùng.

Ông cũng nhắc, sản phẩm bày bán ở siêu thị ghi “inox cao cấp” mà giá rẻ, lại không ghi rõ thuộc dòng nào, thì người mua cần cẩn thận để tránh mua phải inox 200.

Khi sử dụng nồi inox, các chuyên gia lưu ý cần tránh đun nồi không. Việc để nhiệt độ cao không làm hỏng độ ổn định trong cấu trúc của inox.

Theo các chuyên gia, nếu sử dụng bình thường, người dân có thể thay đồ inox mới sau 3–4 năm.

Nếu bộ đồ ăn từng bị va đập mạnh hoặc bị cong, cấu trúc bên trong đã bị hư hại và sinh ra khe hở. Những khe hở này khiến inox gỉ nhanh hơn và có thể gãy. Do đó, khi đồ inox bị cong, hỏng hay gỉ, người dùng nên thay ngay. Bát đĩa, dao bằng inox dùng trong kinh doanh mòn nhanh hơn nên có thể thay thường xuyên hơn để bảo đảm an toàn.

Đồ inox mới xuất xưởng có thể còn dính dầu đánh bóng công nghiệp trên bề mặt, vì vậy người dùng cần đặc biệt chú ý khâu làm sạch trước khi dùng.

Trước lần dùng đầu tiên, người dùng có thể thoa một lớp dầu ăn (như dầu salad) lên bề mặt để hòa tan phần dầu công nghiệp còn sót lại. Sau đó, chỉ cần lau sạch lớp dầu bằng khăn giấy rồi rửa lại bằng nước rửa chén trung tính là có thể dùng. Hằng ngày, đồ inox được rửa như bát đĩa thông thường bằng nước rửa chén trung tính rồi để khô.

Khi mua bộ đồ ăn inox, phải đọc kỹ nhãn, chọn sản phẩm ghi nhãn đầy đủ, rõ nguồn gốc và dùng đúng hướng dẫn. Bộ đồ ăn inox hợp pháp phải tuân theo quy định nghiêm ngặt về lượng kim loại nặng được phép thôi ra. Vì vậy, cần mua bộ đồ ăn inox có nguồn gốc hợp pháp thì sản phẩm mới đáp ứng quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm.

Đồ inox cũng không thích hợp để ở nơi ẩm ướt hay gần biển, vì không khí ở những nơi này có nhiều muối. Chưa đầy 3 tháng, trên bề mặt đồ dùng đã có thể xuất hiện các đốm ăn mòn.

Để bảo quản đồ inox, bác sĩ Nhan khuyên hạn chế cọ rửa bằng miếng cọ thép, vì cọ thép làm mòn lớp bảo vệ trên bề mặt, khiến kim loại thôi ra. Rửa bằng miếng bọt biển hoặc khăn mềm sẽ an toàn hơn.