Sức Khỏe

Lọc không khí phòng ngủ có thể giảm dao động đường huyết ở người tiền tiểu đường

Kết quả sơ bộ của một thử nghiệm tại Mỹ trên khoảng 150 người tiền tiểu đường cho thấy dùng máy lọc không khí HEPA khi ngủ trong một tháng có thể giảm gần 8% dao động đường huyết hằng ngày.

(Ảnh: Shutterstock)

Nghiên cứu được thực hiện tại Trung tâm Y tế NYU Langone và được trình bày vào hôm Chủ nhật (8/11) tại Hội nghị Khoa học thường niên của Hiệp hội Tim mạch Mỹ.

Trong khoảng một tháng, một nửa số người tham gia đã được dùng máy lọc HEPA thật (máy lọc không khí dùng màng lọc hạt bụi hiệu suất cao) trong khi ngủ. Nửa còn lại dùng máy giả, trông giống hệt nhưng không làm sạch không khí.

Máy thật giúp lượng bụi mịn trong phòng giảm 36%. Đây là những hạt bụi rất nhỏ, có hạt chưa bằng 1/30 bề ngang trung bình của sợi tóc. Khi hít vào, chúng có thể đi vào phổi rồi vào máu.

Không khí sạch hơn gắn với mức giảm gần 8% dao động đường huyết hằng ngày. Tổng lượng đường tăng thêm trong máu sau bữa sáng giảm trung bình khoảng 17%, còn mức đường huyết cao nhất sau bữa sáng giảm 13%.

Bác sĩ tim mạch Sharine L. Wittkopp, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết không khí sạch hơn trong nhà, nhất là trong phòng ngủ, “có thể giúp người tiền tiểu đường giữ đường huyết ổn định và hạn chế các đợt tăng vọt vào buổi sáng”.

Bà Wittkopp, giảng viên lâm sàng tại Trường Y Grossman thuộc Đại học New York, xem máy lọc HEPA là một công cụ “dễ dùng, chi phí thấp” để bảo vệ tim mạch và chuyển hóa, bên cạnh ăn uống lành mạnh, tập thể dục đều đặn và dùng thuốc theo chỉ định.

Tiền tiểu đường (còn gọi là tiền đái tháo đường) là tình trạng đường huyết cao hơn bình thường. Người tiền tiểu đường có nguy cơ mắc bệnh tim và tiểu đường cao hơn. Đường huyết lên xuống mạnh trong ngày gắn với việc bệnh tiến triển nặng hơn.

Giới chuyên môn đã ghi nhận ô nhiễm không khí có liên quan đến cả tiền tiểu đường lẫn bệnh tim mạch. Tuy nhiên, trước nay chưa rõ dùng máy lọc HEPA tại nhà có giúp kiểm soát đường huyết hay không. Nhóm tác giả cho biết đây là thử nghiệm đầu tiên tìm lời giải cho câu hỏi này ở người trưởng thành bị tiền tiểu đường.

Năm 2024, chính bác sĩ Wittkopp, bác sĩ Jonathan Newman và các đồng nghiệp đã điểm lại các nghiên cứu về chủ đề này trong một bài tổng quan đăng trên tạp chí Frontiers in Endocrinology. Bài viết ghi nhận việc tiếp xúc với nhiều bụi mịn PM2.5 hơn có liên quan đến đường huyết và chỉ số HbA1c (phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 3 tháng gần nhất) cao hơn. Mối liên quan này thấy ở cả người có đường huyết bình thường, người tiền tiểu đường và người tiểu đường.

Khi đó, nhóm tác giả xem máy lọc không khí di động là công cụ có thể hữu ích để phòng các biến cố tim mạch do ô nhiễm không khí ở người tiền tiểu đường và người tiểu đường.

Kết quả còn sơ bộ

Các kết quả từ nghiên cứu của Trung tâm Y tế NYU Langone mới chỉ được trình bày tại hội nghị, chưa được bình duyệt (được các chuyên gia độc lập thẩm định trước khi đăng trên tạp chí khoa học).

Thông cáo của NYU Langone cũng không nêu khoảng tin cậy hay giá trị p. Đây là hai chỉ số thống kê cho biết một kết quả chắc chắn đến đâu, có thể chỉ do ngẫu nhiên hay không.

Bác sĩ Newman, trưởng nhóm nghiên cứu và phó giáo sư Trường Y Grossman, nói rõ kết quả có thể không áp dụng cho người đã mắc tiểu đường. Kết quả cũng có thể khác với người sống ở các vùng khác của Mỹ, nơi loại và mức ô nhiễm không giống New York.

Nhóm nghiên cứu dự định làm các nghiên cứu dài hơn. Họ muốn biết lọc không khí có thể làm chậm hoặc ngăn tiền tiểu đường tiến triển thành tiểu đường, cũng như giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ hay không.

“Kết quả của chúng tôi góp thêm vào những bằng chứng ngày càng nhiều cho thấy không khí kém chất lượng không chỉ đe dọa phổi mà còn đe dọa sức khỏe tim mạch và chuyển hóa”, ông Newman nói.

Ông cho rằng nhân viên y tế nên tính đến chất lượng không khí trong nhà khi giúp bệnh nhân kiểm soát nguy cơ tim mạch và chuyển hóa.

Tiền tiểu đường: Nhận biết và dự phòng

Người tiền tiểu đường có đường huyết cao hơn bình thường nhưng chưa đến mức được chẩn đoán tiểu đường type 2. Tình trạng này thường không có triệu chứng rõ ràng, có thể kéo dài nhiều năm mà không được phát hiện.

Những người có nguy cơ tiền tiểu đường cao hơn gồm:

  • Người thừa cân.

  • Người từ 45 tuổi trở lên.

  • Người có cha mẹ hoặc anh chị em ruột mắc tiểu đường type 2.

  • Người vận động thể chất dưới 3 lần mỗi tuần.

  • Phụ nữ từng bị tiểu đường thai kỳ, hoặc từng sinh con nặng hơn khoảng 4,1 kg.

  • Phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang.

Để phòng hoặc làm chậm tiểu đường type 2, CDC Hoa Kỳ khuyên người tiền tiểu đường giảm khoảng 5–7% cân nặng và vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần, chẳng hạn đi bộ nhanh 30 phút mỗi ngày, 5 ngày một tuần. Người tham gia chương trình thay đổi lối sống do CDC dẫn dắt có thể giảm 58% nguy cơ mắc tiểu đường type 2. Với người trên 60 tuổi, mức giảm là 71%.

Tú Liên (t/h)

Tú Liên

Published by
Tú Liên

Recent Posts

Facebook xóa mọi trang cá nhân phụ, Cục An ninh mạng cảnh báo chiêu lừa đảo “ăn theo”

Meta sẽ xóa vĩnh viễn các trang cá nhân phụ trên Facebook, Cục An ninh…

1 giờ ago

Trung Quốc muốn mọi học sinh biết AI, gần nửa số tỉnh ra kế hoạch bắt buộc

Trung Quốc muốn mọi học sinh phổ thông có hiểu biết về AI vào năm…

1 giờ ago

Cà Mau: Vườn quốc gia U Minh Hạ mời thuê 1.318,5 ha rừng 29 năm làm du lịch

Vườn quốc gia U Minh Hạ ở Cà Mau mời thuê 1.318,5 ha môi trường…

2 giờ ago

TP.HCM: Người đàn ông cướp gần 300 tờ vé số của ông cụ khuyết tật

Hỏi mua vé số của người đàn ông khuyết tật, Đặng Xuân Trung (SN 1994,…

2 giờ ago

Người dân ký tên kêu gọi Hạ viện Mỹ thông qua dự luật bảo vệ Pháp Luân Công

Học viên Pháp Luân Công vận động người dân ở New York ký tên kêu…

3 giờ ago

Sau sự cố không lưu toàn nước Mỹ, bà Hochul yêu cầu Bộ trưởng Giao thông từ chức

Thống đốc New York Kathy Hochul yêu cầu Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy…

3 giờ ago