Lọc không khí phòng ngủ có thể giảm dao động đường huyết ở người tiền tiểu đường
Kết quả sơ bộ của một thử nghiệm tại Mỹ trên khoảng 150 người tiền tiểu đường cho thấy dùng máy lọc không khí HEPA khi ngủ trong một tháng có thể giảm gần 8% dao động đường huyết hằng ngày.

Nghiên cứu được thực hiện tại Trung tâm Y tế NYU Langone và được trình bày vào hôm Chủ nhật (8/11) tại Hội nghị Khoa học thường niên của Hiệp hội Tim mạch Mỹ.
Trong khoảng một tháng, một nửa số người tham gia đã được dùng máy lọc HEPA thật (máy lọc không khí dùng màng lọc hạt bụi hiệu suất cao) trong khi ngủ. Nửa còn lại dùng máy giả, trông giống hệt nhưng không làm sạch không khí.
Máy thật giúp lượng bụi mịn trong phòng giảm 36%. Đây là những hạt bụi rất nhỏ, có hạt chưa bằng 1/30 bề ngang trung bình của sợi tóc. Khi hít vào, chúng có thể đi vào phổi rồi vào máu.
Không khí sạch hơn gắn với mức giảm gần 8% dao động đường huyết hằng ngày. Tổng lượng đường tăng thêm trong máu sau bữa sáng giảm trung bình khoảng 17%, còn mức đường huyết cao nhất sau bữa sáng giảm 13%.
Bác sĩ tim mạch Sharine L. Wittkopp, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết không khí sạch hơn trong nhà, nhất là trong phòng ngủ, “có thể giúp người tiền tiểu đường giữ đường huyết ổn định và hạn chế các đợt tăng vọt vào buổi sáng”.
Bà Wittkopp, giảng viên lâm sàng tại Trường Y Grossman thuộc Đại học New York, xem máy lọc HEPA là một công cụ “dễ dùng, chi phí thấp” để bảo vệ tim mạch và chuyển hóa, bên cạnh ăn uống lành mạnh, tập thể dục đều đặn và dùng thuốc theo chỉ định.
Tiền tiểu đường (còn gọi là tiền đái tháo đường) là tình trạng đường huyết cao hơn bình thường. Người tiền tiểu đường có nguy cơ mắc bệnh tim và tiểu đường cao hơn. Đường huyết lên xuống mạnh trong ngày gắn với việc bệnh tiến triển nặng hơn.
Giới chuyên môn đã ghi nhận ô nhiễm không khí có liên quan đến cả tiền tiểu đường lẫn bệnh tim mạch. Tuy nhiên, trước nay chưa rõ dùng máy lọc HEPA tại nhà có giúp kiểm soát đường huyết hay không. Nhóm tác giả cho biết đây là thử nghiệm đầu tiên tìm lời giải cho câu hỏi này ở người trưởng thành bị tiền tiểu đường.
Năm 2024, chính bác sĩ Wittkopp, bác sĩ Jonathan Newman và các đồng nghiệp đã điểm lại các nghiên cứu về chủ đề này trong một bài tổng quan đăng trên tạp chí Frontiers in Endocrinology. Bài viết ghi nhận việc tiếp xúc với nhiều bụi mịn PM2.5 hơn có liên quan đến đường huyết và chỉ số HbA1c (phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 3 tháng gần nhất) cao hơn. Mối liên quan này thấy ở cả người có đường huyết bình thường, người tiền tiểu đường và người tiểu đường.
Khi đó, nhóm tác giả xem máy lọc không khí di động là công cụ có thể hữu ích để phòng các biến cố tim mạch do ô nhiễm không khí ở người tiền tiểu đường và người tiểu đường.
Kết quả còn sơ bộ
Các kết quả từ nghiên cứu của Trung tâm Y tế NYU Langone mới chỉ được trình bày tại hội nghị, chưa được bình duyệt (được các chuyên gia độc lập thẩm định trước khi đăng trên tạp chí khoa học).
Thông cáo của NYU Langone cũng không nêu khoảng tin cậy hay giá trị p. Đây là hai chỉ số thống kê cho biết một kết quả chắc chắn đến đâu, có thể chỉ do ngẫu nhiên hay không.
Bác sĩ Newman, trưởng nhóm nghiên cứu và phó giáo sư Trường Y Grossman, nói rõ kết quả có thể không áp dụng cho người đã mắc tiểu đường. Kết quả cũng có thể khác với người sống ở các vùng khác của Mỹ, nơi loại và mức ô nhiễm không giống New York.
Nhóm nghiên cứu dự định làm các nghiên cứu dài hơn. Họ muốn biết lọc không khí có thể làm chậm hoặc ngăn tiền tiểu đường tiến triển thành tiểu đường, cũng như giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ hay không.
“Kết quả của chúng tôi góp thêm vào những bằng chứng ngày càng nhiều cho thấy không khí kém chất lượng không chỉ đe dọa phổi mà còn đe dọa sức khỏe tim mạch và chuyển hóa”, ông Newman nói.
Ông cho rằng nhân viên y tế nên tính đến chất lượng không khí trong nhà khi giúp bệnh nhân kiểm soát nguy cơ tim mạch và chuyển hóa.
Tiền tiểu đường: Nhận biết và dự phòng
Người tiền tiểu đường có đường huyết cao hơn bình thường nhưng chưa đến mức được chẩn đoán tiểu đường type 2. Tình trạng này thường không có triệu chứng rõ ràng, có thể kéo dài nhiều năm mà không được phát hiện.
Những người có nguy cơ tiền tiểu đường cao hơn gồm:
Tú Liên (t/h)
Từ khóa bệnh tiểu đường máy lọc không khí

































