Ả Rập Xê Út và UAE kích hoạt đường ống dẫn dầu thay thế, tránh eo biển Hormuz

Khi tình hình Trung Đông rung chuyển dữ dội do cuộc chiến tại Iran. Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch chiến lược vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu – đã rơi vào tình trạng tê liệt chức năng trên thực tế. Hai đường ống dẫn dầu cực kỳ quan trọng giúp tránh eo biển Hormuz vì thế đã trở thành tâm điểm chú ý của thế giới.

Kể từ khi liên quân Mỹ–Israel phát động chiến dịch “Cơn Thịnh nộ Sử thi” vào ngày 28/2, Iran đã liên tục tiến hành các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào các tàu thuyền đi qua khu vực. Theo CNBC, trong bối cảnh rủi ro hàng hải tăng vọt, Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đang toàn lực kích hoạt các tuyến đường ống dẫn dầu thay thế then chốt nhằm phần nào giảm bớt tác động của việc phong tỏa eo biển.

Hiện nay, thị trường dầu mỏ toàn cầu đặc biệt chú ý tới hai cơ sở hạ tầng dẫn dầu có thể tránh eo biển này:

• Đường ống “Đông–Tây” của Ả Rập Xê Út (East-West Pipeline, còn gọi là Petroline): Mạng lưới dài khoảng 750 dặm (khoảng 1.200 km) này kết nối các mỏ dầu phía Đông với cảng Yanbu trên Biển Đỏ. Sau đợt mở rộng khẩn cấp gần đây, công suất thiết kế của tuyến đã tăng lên 7 triệu thùng mỗi ngày. Tập đoàn dầu khí khổng lồ Aramco của Ả Rập Xê Út cho biết đường ống dự kiến sẽ đạt công suất tối đa trong vài ngày tới.
• Đường ống dầu thô Abu Dhabi (ADCOP) của UAE: Tuyến ống này vận chuyển dầu từ mỏ trên đất liền Habshan tới cảng Fujairah nằm bên ngoài eo biển. Dù quy mô nhỏ hơn, đường ống vẫn có thể xử lý khoảng 1,5 đến 1,8 triệu thùng dầu mỗi ngày, và hiện mức sử dụng đã vượt 71%.

Trong khi dòng chảy dầu được chuyển hướng qua đường ống, bạo lực trên biển vẫn chưa dừng lại. Hôm thứ Tư (11/3), tàu hàng rời mang cờ Thái Lan Mayuree Naree bị tấn công và bốc cháy tại eo biển Hormuz, khiến 3 thủy thủ người Thái mất tích, được cho là mắc kẹt trong phòng máy bị hư hại nặng. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố vụ tấn công do “máy bay chiến đấu” của họ thực hiện, cho thấy phương thức tấn công đã chuyển từ tên lửa sang can thiệp quân sự trực tiếp hơn.

Bộ Ngoại giao Thái Lan hôm thứ Năm (12/3) đã gửi “phản đối mạnh mẽ nhất” tới Iran và yêu cầu một lời xin lỗi chính thức. Đồng thời, trong lãnh hải Iraq cũng xảy ra vụ tàu vũ trang mang chất nổ của Iran tấn công 2 tàu chở dầu, khiến một thủy thủ nước ngoài thiệt mạng. Sau đó Iraq tuyên bố đóng cửa toàn bộ các cảng dầu trong nước, và sản lượng của nước này đã giảm mạnh khoảng 70% do chiến sự.

Các nhà phân tích cho biết, ngay cả khi có đường ống thay thế, các sản phẩm dầu tinh chế vẫn phụ thuộc rất lớn vào vận tải bằng tàu chở dầu, trong khi bản thân cơ sở hạ tầng đường ống cũng đối mặt nguy cơ bị tên lửa Iran nhắm tới.

Trong những ngày gần đây, khi tình hình leo thang, chỉ trong vòng 24 giờ đã có 7 tàu bị tấn công tại vùng biển xung quanh eo biển Hormuz (bao gồm một tàu container được báo cáo vào sáng thứ Năm). Bất ổn này đã khiến thị trường chứng khoán toàn cầu nhìn chung giảm điểm trong ngày thứ Năm.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần đưa ra cảnh báo cứng rắn, nhấn mạnh rằng nếu Iran tiếp tục phong tỏa xuất khẩu dầu, quân đội Mỹ sẽ tiến hành các đòn tấn công “trả đũa gấp 20 lần”. Ông cho biết, do hải quân Iran về cơ bản đã bị đánh bại, hải quân Mỹ sẵn sàng cung cấp hộ tống cần thiết cho các tàu thương mại, đồng thời nói thẳng rằng việc giá dầu tăng là “một cái giá nhỏ phải trả để đánh bại Iran”.

Hiện giá dầu toàn cầu đang dao động mạnh trong khoảng 90 đến 120 USD mỗi thùng. Chiến dịch “Cơn thịnh nộ sử thi” đang bước sang giai đoạn mới, tập trung phá hủy các cơ sở sản xuất tên lửa của Iran. Trong bối cảnh đó, khả năng hai tuyến đường ống của Ả Rập Xê Út và UAE duy trì hoạt động ổn định đang được thế giới đặc biệt theo dõi.