Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc phớt lờ Mỹ, nhưng gặp gỡ người châu Âu

Tại diễn đàn an ninh hàng đầu châu Á, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lý Thượng Phúc đã từ chối cái bắt tay với người đồng cấp Mỹ Lloyd Austin.

Châu Âu đã nổi lên như một bên đối thoại quan trọng với Bắc Kinh vào Chủ nhật khi các nhà lãnh đạo chính sách an ninh của Anh, Đức và EU tìm cách gặp Bộ trưởng Quốc phòng mới của Trung Quốc Lý Thượng Phúc, người đã từ chối bắt tay với người đồng cấp Hoa Kỳ, Lloyd Austin.

Ngoài việc có bài phát biểu quan trọng tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore, ông Lý còn tổ chức các cuộc gặp song phương với người đứng đầu chính sách đối ngoại của EU Josep Borrell, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Vladimir Pistorius và Bộ trưởng Quốc phòng Anh Ben Wallace, đánh dấu những cuộc tiếp xúc đầu tiên của ông với các đối tác châu Âu kể từ khi ông lên nắm quyền vào tháng Ba.

Bắc Kinh đã từ chối cuộc gặp giữa ông Lý và ông Austin do các biện pháp trừng phạt cá nhân của Washington đối với quan chức Trung Quốc. Ông Lý cũng từ chối một cuộc gặp với bà Anita Anand của Canada, hai nhà ngoại giao phương Tây nói với POLITICO, trong bối cảnh các báo cáo vào cuối tuần qua rằng các tàu chiến của Hoa Kỳ và Canada đã đi qua eo biển Đài Loan cùng nhau, khiến hải quân Trung Quốc phải tiếp cận.

Thay vào đó, Trung Quốc đồng ý để ông Lý gặp gỡ những người châu Âu bên lề diễn đàn an ninh hàng đầu châu Á – mặc dù tâm trạng đôi khi rất căng thẳng.

Trong cuộc gặp, Bộ trưởng Pistorius của Đức đã đưa ra một vấn đề nhạy cảm: đó là việc Trung Quốc bí mật sử dụng các phi công lái máy bay chiến đấu của Đức để huấn luyện phi công của mình.

Ông Pistorius nói với các phóng viên sau cuộc họp ở Singapore: “Tôi đã nói rõ rằng tôi mong chính sách này sẽ dừng lại ngay lập tức.” Ông nói thêm rằng Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc đã không phủ nhận việc thuê các cựu phi công quân sự Đức, nhưng đã làm giảm tầm quan trọng của nó, Reuters đưa tin.

Vấn đề trở nên nổi bật trở lại sau khi tạp chí tin tức Spiegel của Đức đăng một bài báo về chủ đề xung quanh hội nghị thượng đỉnh. Theo một nhà ngoại giao được thông báo về vấn đề này, phía Trung Quốc đã đáp trả bằng cách nói rằng Bắc Kinh “không cần” sử dụng các phi công Đức vì họ có khả năng tự huấn luyện.

Trong khi đó, nhà ngoại giao hàng đầu của EU Josep Borrell mô tả cuộc gặp của ông với ông Lý “mang tính xây dựng” và viết trên Twitter rằng họ đã đề cập đến “những mối quan tâm chiến lược chung, bao gồm cuộc chiến của Nga chống lại Ukraine, Đài Loan, Biển Đông”. Ông nói thêm rằng EU mong muốn “tiếp tục phát triển quan hệ EU-Trung Quốc dựa trên sự tin tưởng và tôn trọng luật pháp quốc tế”. 

Thông điệp trên mạng xã hội của ông Borrell đã tạo ra một giai điệu thân mật chỉ vài giờ sau khi ông Lý xuất hiện lần đầu tiên tại Shangri-La với lời cảnh báo trực tiếp chống lại Hoa Kỳ và các đồng minh vì đã điều hướng quá gần Trung Quốc. Quan chức Trung Quốc cũng tuyên bố sẽ lấy lại Đài Loan mà không “sợ hãi bất kỳ kẻ thù nào, và bất kể giá nào”.

Ông Lý cũng chỉ trích “các nước ngoài khu vực” gửi tàu chiến đến Biển Đông “cố gắng khuấy động rắc rối”.

Ngoài Mỹ và Canada, các nước EU cũng có kế hoạch đưa tàu đến khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Phát biểu tại Singapore, ông Pistorius cho biết Đức sẽ cử hai tàu chiến đến khu vực này vào năm tới. Bộ trưởng Quốc phòng Hà Lan Kajsa Ollongren cho biết chính phủ của bà cũng sẽ cử một tàu đến Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương vào năm tới, mặc dù lộ trình chính xác vẫn chưa được xác định.

Nhật Minh (theo Politico)