Cuba trải qua đợt mất điện toàn quốc thứ 3 trong vòng chưa đầy 10 ngày

Mạng điện quốc gia Cuba lại sụp đổ toàn diện vào thứ Ba (ngày 14/7). Đây không chỉ là lần thứ ba cả nước bị mất điện toàn quốc chỉ trong vòng chín ngày ngắn ngủi, mà còn là lần thứ năm xảy ra sự cố lưới điện nghiêm trọng kể từ đầu năm 2026.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Cuba, quốc đảo Caribbean với khoảng 10 triệu dân này đang chìm sâu trong cuộc khủng hoảng năng lượng và kinh tế nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ.

9 ngày xảy ra ba lần sụp đổ: Mất điện trở thành chuyện thường ngày

Theo thông báo từ Công ty Điện lực Cuba (UNE) và Bộ Năng lượng Cuba, vào khoảng 11 giờ sáng thứ Ba (15:00 theo giờ GMT), Hệ thống Điện quốc gia (SEN) đã “toàn diện mất kết nối”.

Trước đó, Cuba đã liên tiếp chịu tổn thất nặng nề trong tháng 7: Ngày 6/7 (thứ Hai tuần trước), lưới điện quốc gia lần đầu sụp đổ, dù đã dần phục hồi vào ngày hôm sau nhưng nhiều khu vực vẫn tiếp tục mất điện do thiếu nhiên liệu; ngày 10/7 (thứ Sáu tuần trước), lưới điện lần thứ hai sụp đổ.

Bộ trưởng Năng lượng Cuba Vicente de la O Levy đã thẳng thắn thừa nhận trên truyền hình quốc gia và mạng xã hội rằng, việc tái thiết hệ thống điện quốc gia là một “nhiệm vụ cực kỳ phức tạp” trong bối cảnh toàn đảo đang đối mặt với vô vàn khó khăn hàng ngày. Tại một số khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất, người dân chỉ được cung cấp điện trong 1 đến 2 giờ mỗi ngày.

Đèn giao thông tắt ngúm, tủ lạnh đình công, sinh kế dân sinh đẩy đến giới hạn

Tại thủ đô Havana, sự hỗn loạn do mất điện gây ra là rất rõ ràng. Đèn tín hiệu giao thông trên đường phố tắt hết, các loại phương tiện phải chen chúc nguy hiểm qua các ngã tư không có đèn điều khiển; tiếng ồn ào của máy phát điện chạy dầu vang vọng khắp các con phố.

Đối với các hộ gia đình bình thường, mất điện đồng nghĩa với khủng hoảng kép về sinh kế và thực phẩm. Bà Julia Valdes, 70 tuổi, cư dân Havana, chia sẻ với Reuters một cách bất lực rằng bà phải chăm sóc người mẹ bị mất trí nhớ nằm liệt giường, và những lần mất điện liên tục buộc bà “phải vứt bỏ phần cá thịt bị hỏng trong tủ lạnh”.

“Đây đã là lần thứ ba hệ thống điện quốc gia sụp đổ trong tuần này rồi”. Bà đặt câu hỏi: “Điều này còn kéo dài đến bao giờ? Chúng tôi không thể tiếp tục sống như thế này nữa”.

Một cư dân vừa mở một quán cà phê nhỏ ở trung tâm Havana cũng tiết lộ với Reuters rằng, những lần lưới điện sụp đổ lặp lại khiến “tủ lạnh hoàn toàn ‘đình công’”, thực phẩm dự trữ nhanh chóng bị hỏng, gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng cho công việc kinh doanh mới bắt đầu của ông.

Nguyên nhân của cuộc khủng hoảng

Phía sau cuộc khủng hoảng năng lượng này là cơ sở hạ tầng cũ kỹ đã tồn tại từ lâu của Cuba, cùng với áp lực địa chính trị bên ngoài đột ngột gia tăng gần đây.

Hầu hết các nhà máy điện của Cuba được xây dựng từ thời Chiến tranh Lạnh (những năm 1960-1980), do thiếu vốn và linh kiện nên lâu năm hư hỏng, hiệu suất thấp.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã áp đặt lệnh phong tỏa dầu mỏ nghiêm ngặt đối với Cuba sau khi phế truất Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro vào ngày 3/1 năm nay, với lý do “đánh vào tham nhũng hệ thống và sự xâm nhập bên ngoài của chính phủ Cuba”. Điều này khiến Venezuela – nguồn cung cấp nhiên liệu chính của Cuba – ngừng cung cấp; đồng thời Mexico cũng dừng vận chuyển dầu sang.

Bộ trưởng Ngoại giao Cuba Bruno Rodriguez Parrilla đã lên án Mỹ thực hiện phong tỏa năng lượng tại Liên Hợp Quốc. Tuy nhiên, phía Washington kiên quyết khẳng định rằng khủng hoảng mất điện của Cuba là do chính phủ nước này quản lý kinh tế nhà nước kém trong thời gian dài.

Khi cảm giác bất mãn của người dân Cuba ngày càng tích tụ, tại Havana và một số khu vực khác đã bắt đầu xuất hiện các hoạt động phản đối lẻ tẻ kiểu “gõ nồi” vào ban đêm. Thời điểm nào lưới điện mới có thể ổn định phục hồi vẫn còn là một ẩn số.