Đại sứ Úc lên án mối đe dọa từ ĐCSTQ, kêu gọi tăng cường hợp tác Nhật-Úc

Đại sứ mới của Úc tại Nhật Bản Andrew Shearer hôm 9/9 phát biểu tại một sự kiện ở Tokyo, thẳng thắn chỉ ra rằng việc Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) mở rộng quân sự và sử dụng biện pháp cưỡng ép kinh tế tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương đang tạo ra mối đe dọa ngày càng nghiêm trọng đối với Úc, Nhật Bản và các quốc gia dân chủ khác.

Cựu quan chức an ninh quốc gia hàng đầu của Úc nhấn mạnh Canberra và Tokyo cần tăng cường hơn nữa hợp tác về năng lượng, quốc phòng, công nghệ và tình báo nhằm duy trì hòa bình, ổn định tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Đại sứ Úc bác bỏ tuyên bố của Bắc Kinh về việc Nhật Bản phát triển quân sự

Ngày 9/9, ông Shearer tham dự cuộc tọa đàm với các phóng viên tại Câu lạc bộ Báo chí Quốc gia Nhật Bản. Theo Nikkei Asia, phần lớn câu hỏi tập trung vào tình trạng căng thẳng trong khu vực liên quan đến ĐCSTQ.

Khi được hỏi về thỏa thuận quốc phòng gần đây giữa Nhật Bản và Úc liên quan đến tên lửa siêu vượt âm, ông Shearer lập tức bác bỏ tuyên bố trước đó của Bắc Kinh rằng thỏa thuận này là “nguy hiểm”.

Ông cho biết Úc và Nhật Bản “luôn cam kết duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực”, vì vậy Úc “hoan nghênh và ủng hộ sự chuyển hướng chính sách của Nhật Bản, theo đó đóng vai trò tích cực hơn trong việc hỗ trợ an ninh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương”.

Giữa tháng 8, hai nước đạt thỏa thuận quốc phòng mới, trong đó Nhật Bản sẽ thử nghiệm tên lửa siêu vượt âm tại Úc, đồng thời cùng phát triển một chương trình quốc phòng mang tên “Boobook”, sử dụng hệ thống laser để phát hiện các mối đe dọa tiềm tàng.

Trong những năm gần đây, ĐCSTQ liên tục mở rộng năng lực quân sự, làm gia tăng căng thẳng trong khu vực. Tháng 7, ĐCSTQ phóng từ một tàu ngầm một tên lửa đạn đạo xuyên lục địa có khả năng mang vũ khí hạt nhân xuống biển, khiến các quốc đảo láng giềng ở Thái Bình Dương chấn động. Úc và các quốc gia khác trong khu vực đã bày tỏ quan ngại trong thông cáo chung của Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Các đảo Thái Bình Dương tuần trước.

Ngày 18/8/2026, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard Marles (trái) bắt tay Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Koizumi Shinjiro tại cuộc họp báo ở Tòa nhà Quốc hội Úc tại Canberra. (Nguồn: Hilary Wardaugh/AFP qua Getty Images)

Lên án cưỡng ép kinh tế và hoạt động gián điệp của ĐCSTQ nhằm vào các nước dân chủ

Về những rủi ro khác mà các nền dân chủ tự do như Nhật Bản và Úc đang phải đối mặt, ông Shearer cảnh báo: “Sự can thiệp của nước ngoài vào các thể chế chính trị và xã hội của chúng ta, cũng như hoạt động gián điệp nhằm vào các nền dân chủ phát triển, đang trở thành một mối đe dọa ngày càng nghiêm trọng trên toàn cầu”.

Mặc dù không nêu đích danh bên thực hiện hành vi xâm nhập, ông chỉ ra rằng một số bên đang lợi dụng mạng xã hội và các cuộc tấn công mạng để “cố gắng gây ảnh hưởng đến thể chế chính trị của chúng ta, gieo rắc bất hòa trong xã hội và tạo ra sự chia rẽ giữa chúng ta với các đồng minh”.

Tháng 6/2018, Úc thông qua hai dự luật, lần lượt là Dự luật Sửa đổi Luật An ninh Quốc gia (Hoạt động gián điệp và Can thiệp nước ngoài) và Dự luật Minh bạch Ảnh hưởng Nước ngoài. Đây là cuộc cải cách luật chống gián điệp quy mô lớn nhất của Úc trong nhiều thập niên, nhằm đáp lại những lo ngại về ảnh hưởng và hoạt động xâm nhập ngày càng gia tăng của ĐCSTQ.

Ông Shearer nhấn mạnh rằng dù có những khác biệt về địa lý, lịch sử và văn hóa, Nhật Bản và Úc đều mong muốn duy trì tiếp xúc và hợp tác với Trung Quốc, chủ yếu nhằm theo đuổi các lợi ích kinh tế và thương mại.

Ông đồng thời cho biết Úc, giống như Nhật Bản, cũng từng chịu sức ép kinh tế từ ĐCSTQ.

Bộ Thương mại Trung Quốc tuyên bố từ ngày 8/9 áp dụng cái gọi là “biện pháp chống bán phá giá tạm thời” đối với dichlorosilane, một vật liệu quan trọng cho ngành chip có xuất xứ từ Nhật Bản. Đây là công cụ thương mại mới nhất mà phía Trung Quốc sử dụng để gây sức ép lên chuỗi cung ứng bán dẫn của Nhật Bản, sau các biện pháp liên quan đến đất hiếm và danh sách đen các thực thể.

Tìm cách tăng cường hợp tác với Nhật Bản, xây dựng quan hệ đối tác chiến lược từ năng lượng đến quốc phòng

Bên cạnh cảnh báo về mối đe dọa từ ĐCSTQ, ông Shearer cũng nhấn mạnh Úc và Nhật Bản là “những đối tác không thể thiếu” và hai nước cần mở rộng hợp tác hơn nữa.

Ông cho biết Úc và Nhật Bản hiện hợp tác trong hầu hết các lĩnh vực quan trọng, bao gồm thương mại và đầu tư, an ninh năng lượng và lương thực, khoa học công nghệ, cơ sở hạ tầng, an ninh mạng, quốc phòng, tình báo, giáo dục và văn hóa.

Trong đó, an ninh năng lượng là một lĩnh vực được ông Shearer đặc biệt nhấn mạnh.

Ông chỉ ra rằng Úc là nhà cung cấp khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và than lớn nhất của Nhật Bản. Một phần đáng kể lượng điện Nhật Bản sử dụng mỗi ngày được sản xuất từ nguồn năng lượng Úc cung cấp. Ngay cả trong thời kỳ khủng hoảng tài chính, đại dịch và bất ổn toàn cầu, Úc chưa từng ngừng cung cấp LNG cho Nhật Bản.

Ông Shearer cho biết trong lĩnh vực quốc phòng, Úc đã quyết định đưa phiên bản nâng cấp của tàu hộ vệ lớp Mogami của Nhật Bản vào chương trình đóng tàu hộ vệ thế hệ tiếp theo.

Hai nước hiện cũng hợp tác trong các lĩnh vực AI, công nghệ lượng tử, an ninh mạng và không gian, đồng thời cùng củng cố cơ sở hạ tầng và chuỗi cung ứng quan trọng, bao gồm cáp ngầm, trung tâm dữ liệu, mạng 5G và 6G, cũng như lưới điện năng lượng tái tạo.

Trong lĩnh vực khoáng sản quan trọng, Úc và Nhật Bản cũng đang hợp tác xây dựng chuỗi cung ứng an toàn hơn, bao gồm đất hiếm, gallium và các khoáng sản quan trọng khác.

Ông Shearer nhấn mạnh việc Úc và Nhật Bản tăng cường năng lực quốc phòng không nhằm tìm kiếm đối đầu, mà nhằm ngăn ngừa xung đột và duy trì một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do, rộng mở.