DSA hợp tác bầu cử với Đảng Dân chủ Mỹ nhưng hướng tới một chính đảng độc lập

Tổ chức Xã hội chủ nghĩa Dân chủ Mỹ (DSA) là một tổ chức chính trị độc lập, không trực thuộc Đảng Dân chủ nhưng ngày càng gia tăng ảnh hưởng thông qua việc hậu thuẫn các ứng cử viên cấp tiến trong những cuộc bầu cử. DSA theo đuổi mục tiêu thay thế chủ nghĩa tư bản bằng mô hình xã hội chủ nghĩa dân chủ, đồng thời đề xuất những cải cách sâu rộng về kinh tế, chính trị và đối ngoại, gây tranh cãi trong nội bộ Đảng Dân chủ và vấp phải sự phản đối từ Đảng Cộng hòa. Mặc dù tiếp tục sử dụng hệ thống bầu cử của Đảng Dân chủ để mở rộng ảnh hưởng, DSA hướng tới xây dựng một chính đảng xã hội chủ nghĩa độc lập, tạo nên mối quan hệ vừa hợp tác vừa cạnh tranh về đường lối chính trị.

Tổ chức Xã hội chủ nghĩa Dân chủ Mỹ (Democratic Socialists of America – DSA) đang trở thành một lực lượng có ảnh hưởng trong cánh tả của Đảng Dân chủ Mỹ, đặc biệt sau những thành công của các ứng cử viên theo khuynh hướng xã hội chủ nghĩa trong các cuộc bầu cử gần đây. Tuy nhiên, DSA không phải là tổ chức trực thuộc Đảng Dân chủ và cũng không đại diện cho đường lối chính thức của chính đảng này. Mối quan hệ giữa hai bên mang tính chất đặc biệt: hợp tác trong hoạt động bầu cử, cạnh tranh về tư tưởng và bất đồng trong những vấn đề chính sách quan trọng. Reuters ngày 7/7/2026 nhận định DSA đã phát triển từ một tổ chức ít được biết đến thành lực lượng có ảnh hưởng đáng kể đối với cánh tả của Đảng Dân chủ.

DSA là tổ chức độc lập, không trực thuộc Đảng Dân chủ

Được thành lập năm 1982, DSA theo đuổi tư tưởng xã hội chủ nghĩa dân chủ, đặt mục tiêu xây dựng một hệ thống chính trị và kinh tế trong đó người lao động có quyền tham gia quyết định rộng rãi hơn đối với hoạt động sản xuất, phân phối tài sản và quản lý xã hội. Khác với phần lớn chính trị gia Đảng Dân chủ, vốn chấp nhận nền kinh tế tư bản có sự điều tiết của chính phủ, DSA chủ trương tiến tới thay thế chủ nghĩa tư bản bằng một mô hình kinh tế xã hội chủ nghĩa thông qua những phương thức dân chủ. Trong tài liệu chính thức, DSA xác nhận mình là một tổ chức vận động chính trị độc lập, không phải một chính đảng. Việc gia nhập DSA cũng không làm thay đổi tình trạng ghi danh cử tri của thành viên tại Mỹ.

Vì sao DSA sử dụng hệ thống bầu cử của Đảng Dân chủ?

Mặc dù độc lập về tổ chức, DSA thường lựa chọn hậu thuẫn các ứng cử viên tranh cử dưới danh nghĩa Đảng Dân chủ. Chiến lược này xuất phát từ đặc điểm của hệ thống bầu cử Mỹ, nơi hai chính đảng lớn có nhiều lợi thế về khả năng tiếp cận lá phiếu, nguồn lực vận động và cơ sở tổ chức. Các lực lượng chính trị nhỏ hơn thường gặp khó khăn khi muốn cạnh tranh độc lập trên toàn quốc. Bởi vậy, DSA sử dụng những cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Dân chủ để đưa các ứng cử viên xã hội chủ nghĩa đến gần cử tri, đồng thời tìm cách mở rộng ảnh hưởng đối với chính sách của đảng. Trong bài viết công bố ngày 20/7/2026, ấn phẩm Democratic Left của DSA giải thích rằng chữ “Democratic” trong tên tổ chức thể hiện nguyên tắc dân chủ, chứ không có nghĩa DSA là một bộ phận của Democratic Party.

Những gương mặt tiêu biểu của phong trào xã hội chủ nghĩa dân chủ

Ảnh hưởng của DSA thể hiện rõ qua sự xuất hiện của nhiều chính trị gia có quan hệ với phong trào xã hội chủ nghĩa dân chủ. Dân biểu Alexandria Ocasio-Cortez, thường được gọi là AOC, trở thành một trong những gương mặt nổi bật sau khi đánh bại một chính trị gia Dân chủ kỳ cựu trong cuộc bầu cử sơ bộ tại New York năm 2018 và sau đó đắc cử Hạ viện. Thị trưởng New York Zohran Mamdani, một thành viên DSA, cũng trở thành biểu tượng cho sự phát triển của phong trào sau chiến thắng trong cuộc bầu cử thị trưởng năm 2025. Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Bernie Sanders, người tự nhận là một nhà xã hội chủ nghĩa dân chủ nhưng không phải thành viên chính thức của DSA, đã góp phần đưa các quan điểm chính trị này đến với đông đảo cử tri thông qua hai chiến dịch tranh cử tổng thống trong vòng bầu cử sơ bộ của Đảng Dân chủ năm 2016 và 2020.

Hơn 100.000 thành viên và khoảng 150 ứng cử viên được hậu thuẫn

Theo Reuters ngày 7/7/2026, DSA cho biết tổ chức đã có hơn 100.000 thành viên và hậu thuẫn khoảng 150 ứng cử viên trong năm 2026. Những con số do DSA công bố cho thấy quy mô hoạt động đáng chú ý của tổ chức, dù không đồng nghĩa tất cả các ứng cử viên được hậu thuẫn đều giành chiến thắng hoặc hoàn toàn tán thành cương lĩnh của DSA. Thông qua các chiến dịch vận động trực tiếp, huy động tình nguyện viên và gây quỹ, tổ chức này tìm cách xây dựng một lực lượng chính trị có khả năng duy trì hoạt động không chỉ trong mùa bầu cử mà cả sau khi các ứng cử viên đắc cử.

Bất đồng sâu sắc về kinh tế và chính sách đối ngoại

Tuy nhiên, sự hợp tác trong bầu cử không xóa bỏ những khác biệt sâu sắc giữa DSA và bộ phận trung dung của Đảng Dân chủ. Trên phương diện kinh tế, DSA ủng hộ mở rộng quyền sở hữu công cộng đối với các doanh nghiệp và ngành kinh tế lớn, đồng thời thúc đẩy các chương trình chăm sóc sức khỏe, giáo dục và phúc lợi xã hội theo định hướng phổ cập. Trong chính sách đối ngoại, DSA thể hiện lập trường phản đối mạnh mẽ chính sách của Israel đối với người Palestine, yêu cầu chấm dứt viện trợ quân sự và việc bán vũ khí của Mỹ cho Israel. Đây là những quan điểm khác biệt với lập trường của nhiều chính trị gia Dân chủ, đặc biệt trong vấn đề quan hệ đồng minh Mỹ – Israel.

Cương lĩnh năm 2026 đề xuất thay đổi sâu rộng hệ thống chính trị Mỹ

Những bất đồng trở nên rõ rệt hơn sau khi DSA công bố cương lĩnh Workers Deserve More vào tháng 7/2026. Theo Associated Press ngày 27/7, văn kiện đề xuất những thay đổi sâu rộng đối với cấu trúc chính quyền Mỹ, bao gồm xây dựng một bản hiến pháp mới, bãi bỏ Thượng viện theo mô hình hiện tại, thay thế chức vụ tổng thống và Tối cao Pháp viện bằng các cơ chế lãnh đạo do Quốc hội lựa chọn, đồng thời mở rộng quyền bầu cử cho tất cả thường trú nhân. Cương lĩnh cũng đề cập việc thay thế hệ thống hai đảng bằng nền dân chủ đa đảng, tài trợ công cho các chiến dịch bầu cử và mở rộng quyền sở hữu công cộng đối với các tập đoàn lớn. Đây là những đề xuất chính trị của DSA, không phải những thay đổi đã được thực hiện hoặc những chính sách chính thức được toàn bộ Đảng Dân chủ chấp thuận.

Đảng Cộng hòa chỉ trích mạnh mẽ chương trình nghị sự của DSA

Cương lĩnh này lập tức trở thành chủ đề tranh cãi trong chính trường Mỹ. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson thuộc Đảng Cộng hòa cáo buộc các thành phần cộng sản đang xâm nhập chính trường và cho rằng Đảng Dân chủ tạo điều kiện cho những tư tưởng đó phát triển. Thượng nghị sĩ Ted Cruz và Dân biểu Steve Scalise cũng công khai phản đối các đề xuất của DSA. Ban biên tập bảo thủ của The Wall Street Journal cảnh báo về tính cấp tiến của chương trình nghị sự, nhưng đồng thời lưu ý rằng việc sử dụng những lời công kích gắn với chủ nghĩa cộng sản có thể không tạo được sức thuyết phục đối với cử tri trẻ. Những nhận định này phản ánh quan điểm và cách diễn giải của các bên chỉ trích DSA, không phải bằng chứng cho thấy toàn bộ Đảng Dân chủ đã tiếp nhận cương lĩnh xã hội chủ nghĩa.

Lãnh đạo DSA phân biệt mục tiêu dài hạn với chính sách trước mắt

Trước những tranh cãi, đồng chủ tịch DSA Megan Romer đã xác nhận một số nội dung trong chương trình nghị sự khi xuất hiện trên chương trình Fox News Sunday. Tuy nhiên, bà cũng thừa nhận rằng những đề xuất như bãi bỏ biên giới quốc gia hoặc hệ thống nhà tù thuộc về mục tiêu dài hạn của tổ chức. Sự phân biệt giữa mục tiêu chính trị lâu dài và những chính sách có thể thực hiện trước mắt là yếu tố quan trọng khi đánh giá cương lĩnh DSA. Associated Press cũng nhấn mạnh rằng các ứng cử viên cấp tiến được DSA hậu thuẫn không nhất thiết đồng tình với mọi nội dung trong chương trình nghị sự của tổ chức.

Chiến lược của DSA gây chia rẽ trong nội bộ Đảng Dân chủ

Ngay bên trong Đảng Dân chủ, chiến lược của DSA cũng gây ra những phản ứng trái chiều. Một số chính trị gia và nhà hoạt động cấp tiến coi các chiến thắng của ứng cử viên xã hội chủ nghĩa là dấu hiệu cho thấy cử tri muốn có những thay đổi đáng kể về chính sách kinh tế và xã hội. Ngược lại, nhiều nhân vật trung dung lo ngại sự khác biệt về tư tưởng có thể làm gia tăng chia rẽ trong đảng. Cựu chủ tịch Ủy ban Quốc gia Đảng Dân chủ Jaime Harrison từng công khai phản đối việc những ứng cử viên chỉ trích mạnh mẽ Đảng Dân chủ nhưng vẫn sử dụng danh nghĩa, nguồn lực và hệ thống vận động của đảng để tranh cử. Phát biểu này cho thấy bất đồng không chỉ nằm ở nội dung chính sách mà còn liên quan đến quyền sử dụng cơ sở tổ chức và danh nghĩa chính trị của Đảng Dân chủ.

Cánh cấp tiến của Đảng Dân chủ không đồng nhất với DSA

Bên cạnh đó, không phải tất cả các chính trị gia thuộc cánh cấp tiến của Đảng Dân chủ đều là thành viên DSA hoặc ủng hộ việc thay thế chủ nghĩa tư bản. Associated Press dẫn trường hợp Abdul El-Sayed, một chính trị gia cấp tiến tại Michigan, người đã công khai khẳng định ông tin vào chủ nghĩa tư bản nhưng cho rằng hệ thống này cần được điều tiết. Sự khác biệt đó cho thấy cánh tả của Đảng Dân chủ không phải một khối tư tưởng thống nhất. Các quan điểm xã hội chủ nghĩa dân chủ, dân chủ xã hội, tự do cấp tiến và trung dung có thể cùng tồn tại trong những cuộc bầu cử sơ bộ, nhưng không đồng nghĩa các nhóm này chia sẻ toàn bộ mục tiêu chính trị dài hạn.

DSA đặt mục tiêu xây dựng một chính đảng xã hội chủ nghĩa độc lập

Về tương lai, DSA không che giấu tham vọng xây dựng một lực lượng chính trị xã hội chủ nghĩa độc lập. Trong tài liệu hướng dẫn chiến dịch bầu cử được cập nhật ngày 17/9/2026, Ủy ban Bầu cử Quốc gia DSA xác định mục tiêu phát triển thành một chính đảng xã hội chủ nghĩa quần chúng độc lập, gắn với phong trào chính trị của giai cấp lao động. Tài liệu cũng yêu cầu những ứng cử viên được tổ chức hậu thuẫn phải công khai nhận mình là người xã hội chủ nghĩa, duy trì quan hệ với DSA sau khi đắc cử và tham gia hoạt động phối hợp với các đại diện xã hội chủ nghĩa khác. Điều này cho thấy DSA muốn xây dựng một hệ thống tổ chức chính trị có khả năng hoạt động lâu dài, thay vì chỉ đóng vai trò hỗ trợ các chiến dịch tranh cử riêng lẻ của Đảng Dân chủ.

DSA chưa từ bỏ chiến lược tranh cử dưới danh nghĩa Đảng Dân chủ

Dẫu vậy, mục tiêu xây dựng một chính đảng độc lập không có nghĩa DSA đã quyết định từ bỏ ngay chiến lược sử dụng lá phiếu của Đảng Dân chủ. Trong thực tế, tổ chức tiếp tục vận động trong khuôn khổ bầu cử hiện hành, đồng thời duy trì các cuộc tranh luận nội bộ về con đường phát triển lâu dài. Đây là một trong những mâu thuẫn mang tính chiến lược của phong trào xã hội chủ nghĩa Mỹ: sử dụng cơ cấu bầu cử của một chính đảng lớn để mở rộng ảnh hưởng, trong khi theo đuổi mục tiêu xây dựng một lực lượng chính trị riêng biệt với chính đảng đó.

Quan hệ DSA – Đảng Dân chủ: Hợp tác bầu cử nhưng khác biệt về đường lối

Nhìn tổng thể, quan hệ giữa DSA và Đảng Dân chủ Mỹ được hình thành từ sự kết hợp giữa lợi ích bầu cử trước mắt và những khác biệt về mục tiêu chính trị lâu dài. DSA có thể tận dụng hệ thống bầu cử của Đảng Dân chủ để đưa các ứng cử viên xã hội chủ nghĩa vào cơ quan dân cử, trong khi những chiến thắng này góp phần làm thay đổi các cuộc tranh luận bên trong đảng. Tuy nhiên, các nguồn hiện có không chứng minh rằng DSA kiểm soát Đảng Dân chủ hoặc toàn bộ đảng đã chuyển sang đường lối xã hội chủ nghĩa. Điều có thể xác nhận là DSA đang tìm cách mở rộng ảnh hưởng chính trị, còn mức độ chấp nhận những quan điểm của tổ chức này tiếp tục là vấn đề gây tranh luận giữa các lực lượng trong Đảng Dân chủ. Vì vậy, mối quan hệ giữa hai bên có thể được khái quát bằng ba đặc điểm: hợp tác về bầu cử, độc lập về tổ chức và cạnh tranh về đường lối chính trị.