Giữa căng thẳng Biển Đông, Philippines ký thỏa thuận quân sự với Pháp

Cùng với căng thẳng giữa Philippines và Bắc Kinh ở Biển Đông gia tăng, Manila đang mở rộng hợp tác quốc phòng với các đồng minh. Hôm thứ Năm (26/3), Philippines và Pháp đã ký một thỏa thuận quân sự mang tính cột mốc, cho phép quân đội hai nước tiến hành các hoạt động chung trên lãnh thổ của nhau.

Theo hãng tin Reuters, tại Paris, ngày 26/3, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gilberto Teodoro và Bộ trưởng Các lực lượng vũ trang & Cựu chiến binh Pháp Catherine Vautrin đã ký “Thỏa thuận Quy chế Lực lượng thăm viếng” (Status of Visiting Forces Agreement, VFA), cho phép quân đội hai nước đến thăm lãnh thổ của nhau và tiến hành các hoạt động chung.

Trong cuộc hội đàm, hai bên đã thảo luận những thách thức an ninh tại khu vực Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương, đồng thời tái khẳng định ủng hộ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. Cùng lúc đó, hai nước nhấn mạnh tranh chấp phải được giải quyết bằng biện pháp hòa bình và cần tăng cường độ bền vững của chuỗi cung ứng trong thời kỳ khủng hoảng.

Ông Teodoro cho biết nhờ “nhiều năm hợp tác và giao lưu, xây dựng được lòng tin lẫn nhau” giữa Philippines và Pháp, thỏa thuận này mới có thể được ký trong “thời gian kỷ lục”. Ông nói: “Chúng ta có những giá trị chung, mục tiêu chung và tầm nhìn chung dành cho các thế hệ tương lai cũng như thế hệ hôm nay. Do đó, điều này thể hiện tinh thần trách nhiệm của chúng ta trên nhiều phương diện, giúp tăng cường cả năng lực phòng thủ riêng của mỗi nước lẫn năng lực phòng thủ tập thể.”

Ông Teodoro còn nhấn mạnh, “Thỏa thuận Quy chế Lực lượng thăm viếng” với Pháp cho thấy tính tất yếu của hợp tác an ninh – quốc phòng xuyên khu vực, và cho rằng “điều này phản ánh sự hội nhập và hợp tác giữa hai bên. Khi chúng ta nói về hội nhập, điều đó không nhất thiết phải có nghĩa là quân đội Philippines và quân đội Pháp cùng tiến hành các chiến dịch ở cùng một khu vực, mà là chúng ta, mỗi bên, có thể hành động trong những lĩnh vực mà mình có năng lực và ảnh hưởng, để phục vụ các mục tiêu và lợi ích chung.”

Bộ Quốc phòng Philippines sau đó ra thông cáo nêu rõ: “Thỏa thuận này sẽ giúp tăng cường đáng kể hợp tác song phương, đồng thời mang lại sự bảo đảm pháp lý phù hợp cho các hoạt động chung giữa Lực lượng Vũ trang Philippines và Lực lượng Vũ trang Pháp.”

Hải quân Pháp trước đây từng cùng tàu chiến Philippines và Mỹ tiến hành diễn tập chung trên Biển Đông. Tàu sân bay Charles de Gaulle đã lần đầu cập cảng Subic Bay của Philippines vào tháng 2/2025. Thỏa thuận “Quy chế Lực lượng thăm viếng” giữa hai nước vẫn cần được quốc hội mỗi bên phê chuẩn. Quan hệ quốc phòng Pháp–Philippines đang từng bước được tăng cường trên nền tảng một thỏa thuận đã ký từ năm 2016.

Ngoài Pháp, Philippines hiện đã ký thỏa thuận lực lượng thăm viếng với Mỹ, Úc, Nhật Bản và New Zealand.

Một ngày trước khi ký VFA với Pháp, quân đội Philippines trong một tuyên bố cho biết, gần đảo Thitu (đảo Thị Tứ/Pag-asa) ở vùng biển tranh chấp Biển Đông, một khinh hạm tên lửa của Trung Quốc đã có hành vi “can thiệp không an toàn và không chuyên nghiệp” đối với tàu hải quân Philippines đang thực hiện nhiệm vụ trên biển.

Bắc Kinh tuyên bố có chủ quyền với gần như toàn bộ Biển Đông, chồng lấn với các yêu sách chủ quyền của Philippines, Việt Nam, Malaysia, Brunei và các nước khác. Là tuyến hàng hải chiến lược trọng yếu toàn cầu, Biển Đông mỗi năm đảm nhận lượng hàng hóa vận chuyển trị giá hơn 3 nghìn tỷ USD.

Ngày 12/7/2016, Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) ở The Hague ra phán quyết về tranh chấp lãnh thổ trên Biển Đông giữa Philippines và Trung Quốc, khẳng định yêu sách “đường chín đoạn” của Bắc Kinh không có cơ sở pháp lý. Tuy nhiên, phía Trung Quốc đến nay vẫn luôn bác bỏ và không chấp nhận phán quyết này.