Iran đề xuất pha loãng uranium xuống 60% đổi lấy việc Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm vận

Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Iran rằng nếu không đạt được thỏa thuận hạt nhân, Hoa Kỳ sẽ tiến hành các cuộc tấn công quân sự mạnh mẽ. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Majid Takht-Ravanchi cho biết nếu phía Mỹ sẵn sàng thảo luận về việc dỡ bỏ trừng phạt, Iran sẵn sàng cân nhắc nhượng bộ để đạt được thỏa thuận hạt nhân với Washington.

Ông Takht-Ravanchi đưa ra phát biểu trên trong cuộc phỏng vấn do Đài BBC (Anh) công bố hôm Chủ nhật.

Hôm 6/2, Iran và Hoa Kỳ đã nối lại đàm phán tại Oman, nhằm giải quyết tranh chấp kéo dài hàng thập niên liên quan đến chương trình hạt nhân Iran và tránh nguy cơ bùng phát xung đột quân sự mới. Ông Takht-Ravanchi xác nhận vòng đàm phán thứ hai sẽ diễn ra vào thứ Ba (17/2) tại Geneva.

Ông cho biết đàm phán Mỹ-Iran “nhìn chung đang phát triển theo hướng tích cực, nhưng hiện vẫn còn quá sớm để đưa ra kết luận”.

Ông Takht-Ravanchi cũng nói Iran đã đề xuất pha loãng lượng uranium làm giàu ở mức tinh khiết 60% như bằng chứng cho thấy nước này sẵn sàng nhượng bộ trong vấn đề hạt nhân. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh Iran sẽ không chấp nhận “làm giàu uranium bằng 0”. Yêu cầu “làm giàu bằng 0” từng là trở ngại then chốt trong nỗ lực đạt thỏa thuận Mỹ-Iran năm ngoái, do Washington cho rằng hoạt động làm giàu uranium trong lãnh thổ Iran là con đường dẫn tới phát triển vũ khí hạt nhân.

Ngoài ra, Thứ trưởng Ngoại giao Iran nhấn mạnh rằng sự thỏa hiệp phụ thuộc vào việc Mỹ thể hiện sự chân thành trong việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Ông thẳng thắn tuyên bố: “Bây giờ, trách nhiệm thuộc về phía Mỹ; họ phải chứng minh rằng họ thực sự muốn đạt được một thỏa thuận. Nếu họ chân thành, tôi tin rằng chúng ta sẽ tiến gần hơn đến một thỏa thuận”. Tuy nhiên, ông Takt-Ravanchi không nói rõ liệu Iran có mong đợi Mỹ dỡ bỏ toàn bộ hay chỉ một phần các lệnh trừng phạt, và sự mơ hồ này có thể trở thành một điểm gây tranh cãi đáng kể trong các cuộc đàm phán tiếp theo.

Tín hiệu về thỏa thuận thương mại

Trước vòng đàm phán thứ hai, Iran cũng phát tín hiệu sẵn sàng đạt thỏa thuận thương mại với Hoa Kỳ. Theo hãng thông tấn bán chính thức Fars, Phó Giám đốc phụ trách ngoại giao kinh tế của Bộ Ngoại giao Iran Hamid Ghanbari cho biết đàm phán Mỹ-Iran bao gồm các lợi ích chung trong lĩnh vực dầu khí, các mỏ liên doanh, đầu tư khai khoáng, thậm chí cả việc mua sắm máy bay.

Israel theo dõi chặt chẽ

Các cuộc đàm phán Mỹ-Iran đang được Israel theo dõi sát sao. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm Chủ nhật cho biết ông đã nói với Tổng thống Trump vào tuần trước rằng bất kỳ thỏa thuận nào giữa Mỹ và Iran cũng phải bao gồm việc tháo dỡ cơ sở hạ tầng hạt nhân của Iran, chứ không chỉ dừng ở việc yêu cầu Tehran ngừng làm giàu uranium.

Mỹ gia tăng sức ép quân sự

Trong bối cảnh đàm phán diễn ra, Tổng thống Trump gần đây liên tục gia tăng sức ép đối với Iran. Ông không chỉ điều động nhóm tác chiến tàu sân bay tới khu vực gần Iran mà còn phát đi cảnh báo tấn công quân sự. Hôm thứ Sáu tuần trước (13/2), ông Trump nói Iran luôn rất khó đạt thỏa thuận, vì vậy Mỹ cần khiến đối thủ cảm thấy sợ hãi thì mới có thể thực sự giải quyết vấn đề. Ông nhấn mạnh lại rằng: “Nếu không đạt được thỏa thuận, đó sẽ là một ngày tồi tệ đối với Iran — rất tồi tệ”.

Nhiều hãng truyền thông Mỹ đưa tin ông Trump đã điều động tàu sân bay lớn nhất thế giới USS Gerald R. Ford tới Trung Đông. Điều này đồng nghĩa Mỹ sẽ sớm có hai tàu sân bay cùng các nhóm tác chiến tập trung gần Iran. Tàu còn lại đã hiện diện tại Trung Đông là USS Abraham Lincoln.

Khi được truyền thông hỏi vì sao quyết định điều tàu sân bay thứ hai tới Trung Đông, ông Trump trả lời bên ngoài Nhà Trắng hôm thứ Sáu tuần trước: “Phòng trường hợp chúng tôi không đạt được thỏa thuận (với Iran), chúng tôi sẽ cần đến nó (tàu sân bay)”.

Ông Trump cũng nói Iran chỉ đang nói suông và cho rằng thay đổi chế độ tại Iran là lựa chọn tốt nhất.